2. ඌනපඤ්චබන්ධනසික්ඛාපදවණ්ණනා

දුතියෙ ඌනානි පඤ්ච බන්ධනානි අස්සාති ඌනපඤ්චබන්ධනො, නාස්ස පඤ්ච බන්ධනානි පූරෙන්තීති අත්ථො, තෙන ඌනපඤ්චබන්ධනෙන, ඉත්ථම්භූතස්ස ලක්ඛණෙ කරණවචනං. තත්ථ යස්මා අබන්ධනස්සාපි පඤ්ච බන්ධනානි න පූරෙන්ති සබ්බසො නත්ථිතාය, තෙනස්ස පදභාජනෙ ‘‘ඌනපඤ්චබන්ධනො නාම පත්තො අබන්ධනො වා එකබන්ධනො වා’’තිආදි (පාරා. 613) වුත්තං. ‘‘ඌනපඤ්චබන්ධනෙනා’’ති ච වුත්තත්තා යස්ස පඤ්චබන්ධනො පත්තො හොති පඤ්චබන්ධනොකාසො වා, තස්ස සො අපත්තො, තස්මා අඤ්ඤං විඤ්ඤාපෙතුං වට්ටති. යස්මිං පන පත්තෙ මුඛවට්ටිතො හෙට්ඨා භට්ඨා ද්වඞ්ගුලප්පමාණා එකාපි රාජි හොති, තං තස්සා රාජියා හෙට්ඨිමපරියන්තෙ පත්තවෙධකෙන විජ්ඣිත්වා පචිත්වා සුත්තරජ්ජුකමකචිරජ්ජුකාදීහි වා තිපුසුත්තකෙන වා බන්ධිත්වා තං බන්ධනං ආමිසස්ස අලග්ගනත්ථං තිපුපට්ටකෙන වා කෙනචි බද්ධසිලෙසාදිනා වා පටිච්ඡාදෙතබ්බං, සො ච පත්තො අධිට්ඨහිත්වා පරිභුඤ්ජිතබ්බො, සුඛුමං වා ඡිද්දං කත්වා බන්ධිතබ්බො, ඵාණිතං ඣාපෙත්වා පාසාණචුණ්ණෙන බන්ධිතුම්පි වට්ටති. යස්ස පන ද්වෙ රාජියො වා එකායෙව වා චතුරඞ්ගුලා, තස්ස ද්වෙ බන්ධනානි දාතබ්බානි. යස්ස තිස්සො වා එකායෙව වා ඡළඞ්ගුලා, තස්ස තීණි. යස්ස චතස්සො වා එකායෙව වා අට්ඨඞ්ගුලා, තස්ස චත්තාරි. යස්ස පඤ්ච වා එකායෙව වා දසඞ්ගුලා, සො බද්ධොපි අබද්ධොපි අපත්තොයෙව, අඤ්ඤො විඤ්ඤාපෙතබ්බො, එස තාව මත්තිකාපත්තෙ විනිච්ඡයො.

අයොපත්තෙ පන සචෙපි පඤ්ච වා අතිරෙකානි වා ඡිද්දානි හොන්ති, තානි චෙ අයචුණ්ණෙන වා ආණියා වා ලොහමණ්ඩලෙන වා බද්ධානි මට්ඨානි හොන්ති, ස්වෙව පරිභුඤ්ජිතබ්බො, අඤ්ඤො න විඤ්ඤාපෙතබ්බො. අථ පන එකම්පි ඡිද්දං මහන්තං හොති, ලොහමණ්ඩලෙන බද්ධම්පි මට්ඨං න හොති, පත්තෙ ආමිසං ලග්ගති, අකප්පියො හොති අයං පත්තො, අඤ්ඤො විඤ්ඤාපෙතබ්බො. යො පන එවං පත්තසඞ්ඛෙපගතෙ වා අයොපත්තෙ, ඌනපඤ්චබන්ධනෙ වා මත්තිකාපත්තෙ සති අඤ්ඤං විඤ්ඤාපෙති, පයොගෙ දුක්කටං, පටිලාභෙන නිස්සග්ගියො හොති, නිස්සජ්ජිතබ්බො. නිස්සජ්ජන්තෙන සඞ්ඝමජ්ඣෙ එව නිස්සජ්ජිතබ්බො, තෙන වුත්තං ‘‘භික්ඛුපරිසාය නිස්සජ්ජිතබ්බො’’ති. යො ච තස්සා භික්ඛුපරිසායාතිඑත්ථ තෙහි භික්ඛූහි පකතියා එව අත්තනො අත්තනො අධිට්ඨිතං පත්තං ගහෙත්වා සන්නිපතිතබ්බං, තතො සම්මතෙන පත්තග්ගාහාපකෙන පත්තස්ස විජ්ජමානගුණං වත්වා ‘‘භන්තෙ, ඉමං ගණ්හථා’’ති ථෙරො වත්තබ්බො. සචෙ ථෙරස්ස සො පත්තො න රුච්චති, අප්පිච්ඡතාය වා න ගණ්හාති, වට්ටති. තස්මිං පන අනුකම්පාය අගණ්හන්තස්ස දුක්කටං. සචෙ පන ගණ්හාති, ථෙරස්ස පත්තං දුතියත්ථෙරං ගාහාපෙත්වා එතෙනෙව උපායෙන යාව සඞ්ඝනවකා ගාහාපෙතබ්බො, තෙන පරිච්චත්තපත්තො පන පත්තපරියන්තො නාම, සො තස්ස භික්ඛුනො පදාතබ්බො. තෙනාපි සො යථා විඤ්ඤාපෙත්වා ගහිතපත්තො, එවමෙව සක්කච්චං පරිභුඤ්ජිතබ්බො. සචෙ පන තං ජිගුච්ඡන්තො අදෙසෙ වා නික්ඛිපති, අපරිභොගෙන වා පරිභුඤ්ජති, විස්සජ්ජෙති වා, දුක්කටං ආපජ්ජති.

සක්කෙසු ඡබ්බග්ගියෙ ආරබ්භ බහූ පත්තෙ විඤ්ඤාපනවත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං, සාධාරණපඤ්ඤත්ති, අනාණත්තිකං, අබන්ධනෙන අබන්ධනං, එකබන්ධනං, දුබන්ධනං, තිබන්ධනං, චතුබ්බන්ධනං, අබන්ධනොකාසං, එකද්විතිචතුබ්බන්ධනොකාසං චෙතාපෙති, එවං එකෙකෙන පත්තෙන දසධා දසවිධං පත්තං. චෙතාපනවසෙන පන එකං නිස්සග්ගියපාචිත්තියසතං හොති. නට්ඨපත්තස්ස, භින්නපත්තස්ස, අත්තනො ඤාතකප්පවාරිතෙ, අඤ්ඤස්ස ච ඤාතකප්පවාරිතෙ, තස්සෙවත්ථාය විඤ්ඤාපෙන්තස්ස, අත්තනො ධනෙන ගණ්හතො, උම්මත්තකාදීනඤ්ච අනාපත්ති. අධිට්ඨානුපගපත්තස්ස ඌනපඤ්චබන්ධනතා, අත්තුද්දෙසිකතා, අකතවිඤ්ඤත්ති, තාය ච පටිලාභොති ඉමානෙත්ථ චත්තාරි අඞ්ගානි. සමුට්ඨානාදීනි ධොවාපනසික්ඛාපදෙ වුත්තනයානෙවාති.

ඌනපඤ්චබන්ධනසික්ඛාපදවණ්ණනා නිට්ඨිතා.