3. නග්ගවග්ගො

1. නග්ගසික්ඛාපදවණ්ණනා

නග්ගවග්ගස්ස පඨමෙ නග්ගාති අනිවත්ථා වා අපාරුතා වා. එවඤ්හි නහායන්තියා සබ්බප්පයොගෙසු දුක්කටං, නහානපරියොසානෙ පාචිත්තියං.

සාවත්ථියං සම්බහුලා භික්ඛුනියො ආරබ්භ එවං නහානවත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං, උදකසාටිකචීවරෙ අච්ඡින්නෙ වා නට්ඨෙ වා, ‘‘මහග්ඝං ඉදං දිස්වා චොරාපි හරෙය්‍යු’’න්ති එවරූපාසු ආපදාසු වා නහායන්තියා, උම්මත්තිකාදීනඤ්ච අනාපත්ති. නග්ගතා, අනුඤ්ඤාතකාරණාභාවො, නහානපරියොසානන්ති ඉමානෙත්ථ තීණි අඞ්ගානි. සමුට්ඨානාදීනි එළකලොමසදිසානීති.

නග්ගසික්ඛාපදවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

2. උදකසාටිකසික්ඛාපදවණ්ණනා

දුතියෙ සාවත්ථියං ඡබ්බග්ගියා භික්ඛුනියො ආරබ්භ අප්පමාණිකායො උදකසාටිකායො ධාරණවත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං, සෙසමෙත්ථ සබ්බං රතනවග්ගෙ නිසීදනසික්ඛාපදෙ වුත්තනයෙනෙව වෙදිතබ්බන්ති.

උදකසාටිකසික්ඛාපදවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

3. චීවරසිබ්බනසික්ඛාපදවණ්ණනා

තතියෙ විසිබ්බෙත්වාති දුස්සිබ්බිතං පුනසිබ්බනත්ථාය විසිබ්බෙත්වා. අනන්තරායිකිනීති දසසු අන්තරායෙසු එකෙකස්මිම්පි අසති. අඤ්ඤත්‍ර චතූහපඤ්චාහාති විසිබ්බිතදිවසතො පඤ්ච දිවසෙ අතික්කාමෙත්වා ‘‘නෙව සිබ්බිස්සාමි, න සිබ්බාපනාය උස්සුක්කං කරිස්සාමී’’ති ධුරං නික්ඛිත්තමත්තෙ පාචිත්තියං.

සාවත්ථියං ථුල්ලනන්දං ආරබ්භ චීවරං විසිබ්බෙත්වා න සිබ්බනවත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං, තිකපාචිත්තියං, අනුපසම්පන්නාය තිකදුක්කටං, තථා උභින්නම්පි අඤ්ඤස්මිං පරික්ඛාරෙ. යා පන අන්තරායිකිනී වා හොති, පරියෙසිත්වා වා කිඤ්චි න ලභති, කරොන්තී වා පඤ්චාහං අතික්කාමෙති, තස්සා ච, ගිලානාය ච, ආපදාසු ච, උම්මත්තිකාදීනඤ්ච අනාපත්ති. නිවාසනපාරුපනුපගචීවරතා, උපසම්පන්නාය සන්තකතා, සිබ්බනත්ථාය විසිබ්බනං වා විසිබ්බාපනං වා, අඤ්ඤත්‍ර අනුඤ්ඤාතකාරණා පඤ්චාහාතික්කමො, ධුරනික්ඛෙපොති ඉමානෙත්ථ පඤ්ච අඞ්ගානි. සමුට්ඨානාදීනි සමනුභාසනසදිසානීති.

චීවරසිබ්බනසික්ඛාපදවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

4. සඞ්ඝාටිචාරසික්ඛාපදවණ්ණනා

චතුත්ථෙ පඤ්ච අහානි පඤ්චාහං, පඤ්චාහමෙව පඤ්චාහිකං. සඞ්ඝාටීනං චාරො සඞ්ඝාටිචාරො, පරිභොගවසෙන වා ඔතාපනවසෙන වා සඞ්ඝටිතට්ඨෙන ‘සඞ්ඝාටී’ති ලද්ධනාමං තිචීවරං, උදකසාටිකා, සංකච්චිකාති ඉමෙසං පඤ්චන්නං චීවරානං පරිවත්තනන්ති අත්ථො. අතික්කාමෙය්‍ය පාචිත්තියන්ති ඡට්ඨෙ අරුණුග්ගමනෙ එකස්මිං චීවරෙ වුත්තනයෙන අපරිවත්තිතෙ එකා ආපත්ති, පඤ්චසු පඤ්ච.

සාවත්ථියං සම්බහුලා භික්ඛුනියො ආරබ්භ චීවරං නික්ඛිපිත්වා සන්තරුත්තරෙන ජනපදචාරිකං පක්කමනවත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං, තිකපාචිත්තියං, පඤ්චාහානතික්කන්තෙ ද්විකදුක්කටං. තස්මිං පන අනතික්කන්තසඤ්ඤාය, පඤ්චමං දිවසං පඤ්ච චීවරානි නිවාසෙන්තියා වා පාරුපන්තියා වා ඔතාපෙන්තියා වා, ගිලානාය, ‘‘ඉදං මෙ චීවරං මහග්ඝං ඊදිසෙ චොරභයෙ න සක්කා ධාරෙතු’’න්ති එවරූපාසු ආපදාසු, උම්මත්තිකාදීනඤ්ච අනාපත්ති. පඤ්චන්නං චීවරානං අඤ්ඤතරතා, පඤ්චාහාතික්කමො, අනුඤ්ඤාතකාරණාභාවො, අපරිවත්තනන්ති ඉමානෙත්ථ චත්තාරි අඞ්ගානි. සමුට්ඨානාදීනි කථිනසදිසානීති.

සඞ්ඝාටිචාරසික්ඛාපදවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

5. චීවරසඞ්කමනීයසික්ඛාපදවණ්ණනා

පඤ්චමෙ චීවරසඞ්කමනීයන්ති සඞ්කමෙතබ්බං චීවරං, අඤ්ඤිස්සා සන්තකං අනාපුච්ඡා ගහිතං පුන පටිදාතබ්බං පඤ්චන්නං අඤ්ඤතරං චීවරන්ති අත්ථො. ධාරෙය්‍යාති සචෙ තං නිවාසෙති වා පාරුපති වා පාචිත්තියං.

සාවත්ථියං අඤ්ඤතරං භික්ඛුනිං ආරබ්භ භික්ඛුනියා චීවරං ආදාය අනාපුච්ඡා පාරුපනවත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං, තිකපාචිත්තියං, අනුපසම්පන්නාය තිකදුක්කටං. යා පන තාය වා දින්නං, තං වා ආපුච්ඡා, අච්ඡින්නනට්ඨචීවරිකා වා හුත්වා, ‘‘ඉදං මෙ චීවරං මහග්ඝං ඊදිසෙ චොරභයෙ න සක්කා ධාරෙතු’’න්ති එවරූපාසු ආපදාසු වා ධාරෙති, තස්සා, උම්මත්තිකාදීනඤ්ච අනාපත්ති. චීවරසඞ්කමනීයතා, උපසම්පන්නාය සන්තකතා, අනුඤ්ඤාතකාරණාභාවො, ධාරණන්ති ඉමානෙත්ථ චත්තාරි අඞ්ගානි. සමුට්ඨානාදීනි පඨමකථිනසදිසානි, ඉදං පන කිරියාකිරියන්ති.

චීවරසඞ්කමනීයසික්ඛාපදවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

6. ගණචීවරසික්ඛාපදවණ්ණනා

ඡට්ඨෙ ගණස්සාති භික්ඛුනිසඞ්ඝස්ස. චීවරලාභන්ති විකප්පනුපගම්පි පච්ඡිමං ලභිතබ්බං චීවරං. අන්තරායං කරෙය්‍යාති යථා තෙ දාතුකාමා න දෙන්ති, එවං පරක්කමෙය්‍ය. පාචිත්තියන්ති සචෙ තස්සා වචනෙන තෙ න දෙන්ති, භික්ඛුනියා පාචිත්තියං.

සාවත්ථියං ථුල්ලනන්දං ආරබ්භ ගණස්ස චීවරලාභන්තරායකරණවත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං, අඤ්ඤස්මිං පරික්ඛාරෙ දුක්කටං, සම්බහුලානං පන එකභික්ඛුනියා වා චීවරලාභෙපි දුක්කටමෙව. ‘‘සමග්ඝකාලෙ දස්සථා’’ති එවං ආනිසංසං දස්සෙත්වා නිවාරෙන්තියා, උම්මත්තිකාදීනඤ්ච අනාපත්ති. විකප්පනුපගපච්ඡිමතා, සඞ්ඝස්ස පරිණතභාවො, විනා ආනිසංසදස්සනෙන අන්තරායකරණන්ති ඉමානෙත්ථ තීණි අඞ්ගානි. සමුට්ඨානාදීනි අදින්නාදානසදිසානීති.

ගණචීවරසික්ඛාපදවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

7. පටිබාහනසික්ඛාපදවණ්ණනා

සත්තමෙ ධම්මිකං චීවරවිභඞ්ගන්ති සමග්ගෙන සඞ්ඝෙන සන්නිපතිත්වා කරීයමානං චීවරවිභඞ්ග. පටිබාහෙය්‍යාති පටිසෙධෙය්‍ය, එවං පටිසෙධෙන්තියා පාචිත්තියං.

සාවත්ථියං ථුල්ලනන්දං ආරබ්භ ධම්මිකං චීවරවිභඞ්ගං පටිබාහනවත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං, ධම්මිකෙ වෙමතිකාය, අධම්මිකෙ ධම්මිකසඤ්ඤාය චෙව වෙමතිකාය ච දුක්කටං. උභයත්ථ අධම්මිකසඤ්ඤාය, ආනිසංසං දස්සෙත්වා පටිබාහන්තියා, උම්මත්තිකාදීනඤ්ච අනාපත්ති. චීවරවිභඞ්ගස්ස ධම්මිකතා, ධම්මිකසඤ්ඤිතා, විනා ආනිසංසෙන පටිබාහනන්ති ඉමානෙත්ථ තීණි අඞ්ගානි. සමුට්ඨානාදීනි අදින්නාදානසදිසානෙවාති.

පටිබාහනසික්ඛාපදවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

8. චීවරදානසික්ඛාපදවණ්ණනා

අට්ඨමෙ සමණචීවරන්ති කප්පකතං නිවාසනපාරුපනුපගං, එවරූපං ඨපෙත්වා පඤ්ච සහධම්මිකෙ මාතාපිතරො ච යස්ස කස්සචි ගහට්ඨස්ස වා පබ්බජිතස්ස වා පරිච්චජිත්වා දෙන්තියා පාචිත්තියං.

සාවත්ථියං ථුල්ලනන්දං ආරබ්භ අගාරිකස්ස සමණචීවරදානවත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං, භික්ඛුනො දුක්කටං. මාතාපිතූනං පරිච්චජිත්වාපි, අඤ්ඤෙසං තාවකාලිකමෙව දෙන්තියා, උම්මත්තිකාදීනඤ්ච අනාපත්ති. සමණචීවරතා, ඨපෙත්වා සහධම්මිකෙ ච මාතාපිතරො ච අඤ්ඤෙසං දානං, අතාවකාලිකතාති ඉමානෙත්ථ තීණි අඞ්ගානි. සමුට්ඨානාදීනි සඤ්චරිත්තසදිසානීති.

චීවරදානසික්ඛාපදවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

9. කාලඅතික්කමනසික්ඛාපදවණ්ණනා

නවමෙ දුබ්බලචීවරපච්චාසායාති දුබ්බලාය චීවරපච්චාසාය, ‘‘සචෙ සක්කොම දස්සාමා’’ති එත්තකමත්තං සුත්වා උප්පාදිතාය ආසායාති අත්ථො. චීවරකාලසමයං අතික්කාමෙය්‍යාති වස්සංවුට්ඨභික්ඛුනීහි කාලචීවරෙ භාජියමානෙ ‘‘ආගමෙය්‍යාථ, අය්‍යෙ, අත්ථි සඞ්ඝස්ස චීවරපච්චාසා’’ති වත්වා තං චීවරවිභඞ්ගං චීවරකාලං අතික්කාමෙය්‍ය, තස්සා අනත්ථතෙ කථිනෙ වස්සානස්ස පච්ඡිමමාසං, අත්ථතෙ කථිනෙ කථිනුබ්භාරදිවසං අතික්කාමෙන්තියා පාචිත්තියං.

සාවත්ථියං ථුල්ලනන්දං ආරබ්භ දුබ්බලචීවරපච්චාසාය චීවරකාලසමයං අතික්කමනවත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං, දුබ්බලචීවරෙ වෙමතිකාය, අදුබ්බලචීවරෙ දුබ්බලචීවරසඤ්ඤාය චෙව වෙමතිකාය ච දුක්කටං. උභයත්ථ අදුබ්බලචීවරසඤ්ඤාය, කිඤ්චාපි ‘න සක්කොමා’ති වදන්ති, ‘‘ඉදානි පන තෙසං කප්පාසො වා උප්පජ්ජිස්සති, සද්ධො වා පුරිසො ආගමිස්සති, තස්මිං ආගතෙ අද්ධා දස්සන්තී’’ති එවං ආනිසංසං දස්සෙත්වා නිවාරෙන්තියා, උම්මත්තිකාදීනඤ්ච අනාපත්ති. දුබ්බලචීවරතා, දුබ්බලසඤ්ඤිතා, විනා ආනිසංසෙන නිවාරණන්ති ඉමානෙත්ථ තීණි අඞ්ගානි. සමුට්ඨානාදීනි අදින්නාදානසදිසානීති.

කාලඅතික්කමනසික්ඛාපදවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

10. කථිනුද්ධාරසික්ඛාපදවණ්ණනා

දසමෙ ධම්මිකං කථිනුද්ධාරන්ති සබ්බාසං භික්ඛුනීනං අකාලචීවරං දාතුකාමෙන උපාසකෙන යත්තකො අත්ථාරමූලිකො ආනිසංසො, තතො අධිකං වා සමකං වා දත්වා යාචිතෙන සමග්ගෙන භික්ඛුනිසඞ්ඝෙන යං කථිනං ඤත්තිදුතියකම්මෙන අන්තරා උද්ධරීයති, තස්ස සො උද්ධාරො ‘ධම්මිකො’ති වුච්චති, එවරූපං කථිනුද්ධාරන්ති අත්ථො. පටිබාහෙය්‍යාති නිවාරෙය්‍ය, තස්ස එවරූපං කථිනුද්ධාරං නිවාරෙන්තියා පාචිත්තියං.

සාවත්ථියං ථුල්ලනන්දං ආරබ්භ කථිනුද්ධාරං පටිබාහනවත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං, සෙසං සත්තමෙ වුත්තනයෙනෙව වෙදිතබ්බන්ති.

කථිනුද්ධාරසික්ඛාපදවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

නග්ගවග්ගො තතියො.