2. දුකනිද්දෙසවණ්ණනා

891. බන්ධතීති කුජ්ඣනාකාරං බන්ධති ඝටෙති. උපනාහො හි ආඝාතවත්ථුනා චිත්තං බන්ධන්තො විය හොති, යතො අඤ්ඤථා පවත්තිත්වාපි අවිදිතෙ උපනාහෙ ආඝාතවත්ථුසන්නිස්සිතොව හොති.

892. දන්තෙහි ඡින්දිත්වාති දන්තෙහි ඡින්දිත්වා විය එකදෙසං අපනෙත්වා එකදෙසං ගහෙත්වාති අධිප්පායො.

894. අච්චයං කත්වාති වීතික්කමං කත්වා. පටිච්ඡාදනෙති අත්තනා කතස්ස අච්චයස්ස පටිච්ඡාදනෙ. වොච්ඡින්දනං වීතික්කමකිරියාය අප්පටිජානවසෙන උපච්ඡින්දනං, වොච්ඡින්දනෙන ඡාදනා වොච්ඡින්දනඡාදනා.

අසම්මාභාසනෙ සඨ-සද්දො ලොකෙ නිරුළ්හොති ආහ ‘‘යො න සම්මා භාසති, සො සඨො’’ති. සඨස්ස යක්ඛසූකරසදිසතං දස්සෙන්තො ‘‘කුච්ඡි වා පිඨි වා ජානිතුං න සක්කා’’ති ආහ, ඉන්දජාලසදිසො වා එසො දට්ඨබ්බො.

යො සබ්බථා විපන්නජ්ඣාසයොපි සමානො කායවචීභෙදමත්තෙන අත්තානං සම්පන්නං විය දස්සෙත්වා ලොකං වඤ්චෙන්තො අඤ්ඤථා සන්තං අඤ්ඤථා පවෙදෙති. තෙනාහ ‘‘තෙනෙතං සාඨෙය්‍යං මායාතො බලවතරා වඤ්චනාති දට්ඨබ්බ’’න්ති. සන්තදොසපටිච්ඡාදනමෙව හි මායා. තෙනෙවාති බලවතරවඤ්චනාභාවෙනෙව. දළ්හකෙරාටියඤ්හි ‘‘පරික්ඛතතා’’ති වුත්තං.

908. අභාවෙපීති පි-සද්දෙන ‘‘කො පන වාදො භාවෙ’’ති දස්සෙති. යදිපි හි පුථුජ්ජනානං, එකච්චානඤ්ච සෙක්ඛානං යථාරහං අත්තාභිනිවෙසාදීහි කතූපකාරං රූපරාගාදිසංයොජනකිච්චං සාධෙති, එකච්චානං පන විනා එව තෙහීති කස්සචිපි කිලෙසස්ස අවික්ඛම්භිතත්තා කථඤ්චිපි අවිමුත්තො කාමභවො අජ්ඣත්තග්ගහණස්ස විසෙසපච්චයොති ‘‘අජ්ඣත්ත’’න්ති වුච්චති, තදභාවතො ‘‘බහිද්ධා’’ති ලද්ධවොහාරෙ රූපාරූපභවෙ කෙවලම්පි සංයොජනකිච්චං සාධෙන්තං පවත්තතීති, තතො එව රූපාරූපාවචරසත්තානං බහිද්ධාසංයොජනභාවහෙතජාතන්ති ච ‘‘බහිද්ධාසංයොජන’’න්ති වුච්චතීති ඉමමත්ථමාහ ‘‘සක්කායදිට්ඨාදීනං…පෙ… යොජනං නාමා’’ති.

දුකනිද්දෙසවණ්ණනා නිට්ඨිතා.