3. තිකනිද්දෙසවණ්ණනා

768. පරිපාචිතෙසූති සාධිතෙසු. ‘‘විහිතෙසූ’’ති එත්ථ දුද්ධාදීසු විය භූතකාලතා නාධිප්පෙතාති ආහ ‘‘විසයවිසෙසනමත්තමෙවා’’ති. ‘‘කම්මං, සිප්ප’’න්ති පඤ්ඤා කාරණූපචාරෙන වුත්තාති ආහ ‘‘පඤ්ඤා එව වා…පෙ… වෙදිතබ්බා’’ති.

කුසලං කම්මං සකං එකන්තං හිතසුඛාවහත්තා. තප්පටිපක්ඛත්තා ඉතරං අකුසලං කම්මං නොසකං. සච්චපටිවෙධානුලොමනං සච්චානුලොමනං වුත්තන්ති ආහ ‘‘තප්පටිවෙධපච්චයභාවෙනා’’ති. මග්ගසච්චස්ස අනුලොමනතො වා සච්චානුලොමිකතා, තථා පරමත්ථසච්චස්ස අනුලොමනතො. තෙනාහ අට්ඨකථායං ‘‘මග්ගසච්චස්සා’’තිආදි. පඤ්ඤා වුත්තා පඤ්ඤාවිසයෙ පඤ්ඤාකිච්චස්ස දස්සිතත්තා. ‘‘යොගවිහිතෙසූ’’තිආදිනා වුත්තභූමිනිද්දෙසො, ‘‘කම්මස්සකතං සච්චානුලොමික’’න්ති වුත්තසරූපනිද්දෙසො, ‘‘රූපං අනිච්ච’’න්තිආදිනා වුත්තප්පකාරනිද්දෙසො ච යථාවුත්තා…පෙ… නිද්දෙසා. ‘‘යොගවිහිතෙසු කම්මායතනෙසු ඛන්තිං, කම්මස්සකතං ඛන්තිං, ‘රූපං අනිච්ච’න්ති ඛන්ති’’න්තිආදිනා ඛන්තිආදිපදෙහි යොජෙතබ්බා. ඔලොකනං පච්චක්ඛකරණං. ධම්මා ඔලොකනං ඛමන්තීති පඤ්ඤාය තදොලොකනසමත්ථතමාහ.

769. මුඤ්චතීති පජහති. ආරබ්භ-කිරියාය අධිට්ඨානං සමඞ්ගිභාවො, අධිකරණං පට්ඨපනන්ති ආහ ‘‘මුඤ්ච…පෙ… වත්තුං යුත්ත’’න්ති.

770. පඤ්චසීලදසසීලානි කම්මවට්ටෙකදෙසභූතානි සන්ධාය තෙසං ධම්මට්ඨිතියං සමවරොධො වුත්තො. සතිපි සවනෙති ‘‘ඉධ, භික්ඛවෙ, අරියසාවකො පාණාතිපාතා පටිවිරතො’’තිආදිනා (අ. නි. 8.39; කතා. 480) තථාගතතො සවනෙ සතිපි. භික්ඛුආදීනම්පි තං වුත්තං අධිසීලපඤ්ඤාපනං විය න බුද්ධාවෙණිකන්ති.

අධිපඤ්ඤානිබ්බත්තෙසූති ඨපෙත්වා අධිපඤ්ඤං තදඤ්ඤෙසු මග්ගඵලධම්මෙසු. තදධිට්ඨානෙසූති තස්සා අධිපඤ්ඤාය අධිට්ඨානෙසු විපස්සනාධම්මෙසු.

771. අපායුප්පාදනං අවඩ්ඪිනිබ්බත්තනං. තස්මිංයෙව ඨානෙති තස්මිංයෙව ඛණෙ.

තිකනිද්දෙසවණ්ණනා නිට්ඨිතා.