(9.) නවකනිද්දෙසවණ්ණනා
960. දසමස්ස අවුත්තත්තා ‘‘සත්තෙසු උප්පත්තිවසෙනෙව කථිතානී’’ති වුත්තං.
963. සුඛවිනිච්ඡයන්ති සෙවිතබ්බාසෙවිතබ්බසුඛසන්නිට්ඨානන්ති අත්ථො. අජ්ඣත්තං සුඛන්ති සෙවිතබ්බං නෙක්ඛම්මසුඛං. විනිච්ඡයාති ද්වෙ විනිච්ඡයාති ඉදං –
‘‘සාතං අසාතන්ති යමාහු ලොකෙ,
තමූපනිස්සාය පහොති ඡන්දො;
රූපෙසු දිස්වා විභවං භවඤ්ච,
විනිච්ඡයං කුබ්බති ජන්තු ලොකෙ’’ති. (සු. නි. 873; මහානි. 102) –
එතස්ස නිද්දෙසෙ වුත්තං.
ඉධ විනිච්ඡයොති වුත්තොති ඉමිස්සා විභඞ්ගපාළියා යො ඡන්දරාගස්ස පච්චයසභාවෙන විනිච්ඡය-සද්දෙන වුත්තො, සක්කපඤ්හෙපි (දී. නි. 2.357) ඡන්දස්ස නිදානභාවෙන විතක්ක-සද්දෙන සො එව ආගතොති එවං විතක්කස්ස විනිච්ඡයභාවං තස්සෙව ඉධ ගහිතතඤ්ච දස්සෙති. බලවසන්නිට්ඨානන්ති බලවතියා තණ්හාය ආරම්මණස්ස නිට්ඨපෙත්වා ගහණං.
964. සතිපි අඤ්ඤෙසඤ්ච සඞ්ඛතභාවෙ අහන්ති අස්මීති ච සාතිසයා මානස්ස සඞ්ඛතතාති කත්වා ‘‘සඞ්ඛත’’න්ති මානො වුත්තො. සෙය්යාදිවසෙන ‘‘අහමස්මී’’ති අත්තනො සඞ්ඛරණං වා සඞ්ඛතං. එත්ථ ‘‘භවිස්සන්තී’’තිආදිකා පවත්ති තණ්හාදිට්ඨීනං විසෙසවතීති තාසම්පි ඉඤ්ජිතාදිභාවො වුත්තො.
නවකනිද්දෙසවණ්ණනා නිට්ඨිතා.