(10.) දසකනිද්දෙසවණ්ණනා

970. ජාලක්ඛිපසංවිධානාදිකුසලතාසඞ්කප්පනං උපායචින්තා, තස්සා මිච්ඡාභාවපටිච්ඡාදනභාවෙන පවත්තො තදාකාරො මොහො උපායචින්තාවසෙන උප්පන්නොති දට්ඨබ්බො. යථාකතෙ පන පාපෙ අනාදීනවදස්සනවසෙන පවත්තා සඤ්ඤා, සඞ්කප්පො වා පච්චවෙක්ඛණා, තස්සාපි මිච්ඡාභාවපටිච්ඡාදකං තදාකාරං, අනාදීනවදස්සනං වා පච්චවෙක්ඛණාකාරෙන උප්පන්නො මොහොති. විමුත්තසඤ්ඤිතාති අධිමානසම්පයුත්තං, තිත්ථියානං වා අත්තනො දිට්ඨියා විමුත්තතාසඤ්ජානනං. ‘‘විමුත්තොම්හී’’ති එවං පවත්තො අකුසලචිත්තුප්පාදො මිච්ඡාවිමුත්තීති කෙචි වදන්ති. ඵලං විය විමුත්තන්ති ගහිතෙ පන දිට්ඨිසම්පයුත්තචිත්තෙ දිට්ඨි මිච්ඡාඤාණං, සමාධි ච මිච්ඡාවිමුත්තීති යුත්තං සියා.

දසකනිද්දෙසවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

තණ්හාවිචරිතනිද්දෙසවණ්ණනා

973. සමූහගාහතොති තණ්හාමානදිට්ඨීනං සාධාරණග්ගහණතොති වදන්ති. ‘‘ඉත්ථං එවං අඤ්ඤථා’’ති පන විසෙසං අකත්වා ගහණං සමූහගාහොති දට්ඨබ්බො. අඤ්ඤං ආකාරන්ති පරසන්තානගතං ආකාරං. අත්ථීති සදා සංවිජ්ජතීති අත්ථො. සීදතීති විනස්සති. සංසයපරිවිතක්කවසෙනාති ‘‘කිං නු ඛො අහං සියං, න සිය’’න්ති එවං පරිවිතක්කවසෙන. පත්ථනාකප්පනවසෙනාති ‘‘අපි නාම සාධු පනාහං සිය’’න්ති එවං පත්ථනාය කප්පනවසෙන.

සුද්ධසීසාති තණ්හාමානදිට්ඨීනං සාධාරණසීසා විසෙසස්ස අනිස්සිතත්තා ‘‘සුද්ධසීසා’’ති වුත්තා. තත්ථ දිට්ඨිසීසෙහි දිට්ඨියා තණ්හා දස්සිතා, සීසසීසමූලකෙහි මානදිට්ඨීහි සයමෙව චාති ආහ ‘‘එවමෙතෙ…පෙ… තණ්හා විචරිතධම්මා වෙදිතබ්බා’’ති. දිට්ඨිමානෙසුපි ‘‘තණ්හාවිචරිතානී’’ති වචනඤ්ච අඤ්ඤමඤ්ඤං විප්පයොගීනං දිට්ඨිමානානං තණ්හාය අවිප්පයොගීනං තංමූලකත්තාව තප්පධානතාය කතන්ති වෙදිතබ්බං.

974. අවක්කරීති නිපාතො නානාභාවෙ වත්තතීති අනානාකරණං අනවක්කරි, තං කත්වා, අවක්කරි වා අකත්වා අනවක්කරි කත්වාති එවං දස්සෙන්තො ආහ ‘‘අවිනිබ්භොගං කත්වා’’ති. ‘‘අනවකාරිං කරිත්වා’’ති වා පාඨො, තත්ථ අවකිරණං වික්ඛෙපනං සමූහස්ස එකදෙසානං විනිබ්භුජ්ජනං අවකාරි, තං අවකාරිං විනිබ්භොගං අකත්වා, පඤ්චපි ඛන්ධෙ සමූහතො එකත්තෙනෙව ගහෙත්වා අත්තතො අවිනිබ්භුජ්ජිත්වා අස්මීති ඡන්දමානදිට්ඨියො පටිලභතීති අත්ථො. අසිතබ්‍යාභඞ්ගිතායාති දාත්තෙන කාජෙන චාති එතෙන පරික්ඛාරෙන, අසිතබ්‍යාභඞ්ගීහි ලවනවහනකිරියා වා ‘‘අසිතබ්‍යාභඞ්ගී’’ති වුත්තා.

976. අවකාරිං කරිත්වාති රූපාදීනි අත්තතො විනිබ්භුජ්ජිත්වා ඉමිනා රූපෙන…පෙ… ඉමිනා විඤ්ඤාණෙන අස්මීති ඡන්දං පටිලභතීති එවං සබ්බත්ථ ඉමිනාති එතස්ස අත්තතො අවිනිබ්භුත්තෙන රූපාදිනාති අත්ථො දට්ඨබ්බො. අත්තතො හි අවිනිබ්භුත්තානි අබහිකතානි අහමිච්චෙව ගහිතානි රූපාදීනි උපාදාය උපගන්ත්වා පවත්තා තණ්හා ‘‘අජ්ඣත්තිකස්ස උපාදායා’’ති වුත්තා, අත්තතො ච විනිබ්භුත්තානි බහිකතානි උපගන්ත්වා පවත්තා ‘‘බාහිරස්ස උපාදායා’’ති. ඛග්ගෙන වා ඡත්තෙන වා අහං නිච්චොති අභිමඞ්ගලසම්මතෙන ඛග්ගාදිනා මම විනාසො නත්ථීති මඤ්ඤතීති අත්ථො. එකෙකස්සාති ඉදං අනාදිම්හි අනන්තෙ ච සංසාරෙ එකෙකස්ස අතීතානාගතෙසු ඡත්තිංසායපි සම්භවදස්සනත්ථං වුත්තං, එකෙකස්ස වා පුග්ගලස්ස යථාලාභවසෙනාති ඉදම්පි අනිස්සිතතණ්හාමානදිට්ඨිං කත්වා පුථුජ්ජනස්ස අද්ධාපච්චුප්පන්නෙ කස්සචි සම්භවදස්සනත්ථං.

තණ්හාවිචරිතනිද්දෙසවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

ඛුද්දකවත්ථුවිභඞ්ගවණ්ණනා නිට්ඨිතා.