(5.) පඤ්චකනිද්දෙසවණ්ණනා

940. ආගන්තුං පන න දෙන්තීති ආගමනස්ස පච්චයා න හොන්තීති අත්ථො දට්ඨබ්බො.

941. අවදෙහනතොති පූරණෙන මංසූපචයහෙතුතාය ච උපචයනතො. ගිම්හකාලෙ භුඤ්ජිත්වා සයන්තස්ස සුඛං හොතීති තං උතුසුඛං ‘‘සෙය්‍යසුඛ’’න්ති වුත්තං, සයනිරියාපථසුඛන්ති අත්ථො. වතන්ති ධුතඞ්ගානි. තපොති ඛන්ධකවත්තානි, වීරියං වා. සීලග්ගහණෙන ඛන්ධකවත්තමෙථුනවිරතීනං ගහිතත්තා තපබ්‍රහ්මචරියග්ගහණං න කත්තබ්බන්ති චෙ? න, අඤ්ඤසීලතො විසෙසෙත්වා තපබ්‍රහ්මචරියානං දෙවත්තකාරණත්තග්ගහණස්ස දස්සනතො, බාහිරානඤ්චස්ස විනිබන්ධස්ස පවත්තිදස්සනතො වා. තෙසඤ්හි අවිහිංසාදිගොවතාදිදුක්කරකාරිකාමෙථුනවිරතියො යථාක්කමං සීලාදීනි, තානි ච තෙ දෙවනිකායං පණිධාය චරන්තීති. අඤ්ඤථා ච සද්ධාරුචිආදීහි ‘‘යතො ඛො භො අයං අත්තා රූපී චාතුමහාභූතිකො මාතාපෙත්තිකසම්භවො කායස්ස භෙදා උච්ඡිජ්ජතී’’තිආදිනා (දී. නි. 1.85) විකප්පෙත්වා.

942. බ්‍යසනෙසු ඤාතිභොගරොගබ්‍යසනග්ගහණෙන තංනිමිත්තා සොකාදයො ගහිතාති දට්ඨබ්බා. දස්සනසවනෙසු පටිකූලතා දස්සනසවනපටිකූලතා. එත්ථ ච ආදීනවෙහි පඤ්චහි තෙසං කාරණභූතා අක්ඛන්තියෙව භින්දිත්වා කථිතාති වෙදිතබ්බා, අක්ඛන්තිමූලකා වා අප්පියතාදිහෙතුභූතා දුක්කටදුබ්භාසිතතාදිදොසා.

මිච්ඡාජීවනිමිත්තං මරණකාලෙ උප්පන්නභයං ‘‘ආජීවකභය’’න්ති වුත්තං. ‘‘ආජීවිකාභය’’න්ති පන පාඨෙ පච්චයානුප්පත්තිං පස්සතො ආජීවිකනිමිත්තො චිත්තුත්‍රාසොති අත්ථො දට්ඨබ්බො. කිත්තිසද්දො සිලොකන්ති තප්පටිපක්ඛා අසිලොකං අකිත්ති. තෙනාහ ‘‘ගරහභය’’න්ති.

943. උප්පිලාවිතන්ති උදග්ගතාසඞ්ඛාතො අවූපසමභාවො, අවූපසමහෙතුභූතො වා පීතියා ආකාරො.

පඤ්චකනිද්දෙසවණ්ණනා නිට්ඨිතා.