3. විපාකත්තිකවණ්ණනා

1-23. විපාකත්තිකෙ විපාකධම්මං පටිච්චාති විපාකං ධම්මං පටිච්ච. සමාසෙනපි හි සොයෙවත්ථො වුත්තොති පාළියං සමාසං කත්වා ලිඛිතං.

24-52. ‘‘නෙවවිපාකනවිපාකධම්මධම්මං පටිච්ච නෙවවිපාකනවිපාකධම්මධම්මො උප්පජ්ජති නවිපාකපච්චයා’’ති එතස්ස විභඞ්ගෙ ‘‘මහාභූතෙ පටිච්ච චිත්තසමුට්ඨානං රූපං උපාදාරූප’’න්ති එත්තකමෙව වුත්තං, න වුත්තං ‘‘කටත්තාරූප’’න්ති. තං ඛන්ධෙ පටිච්ච උප්පජ්ජමානස්ස මහාභූතෙ පටිච්ච උප්පත්තිදස්සනත්ථත්තා න වුත්තං. න හෙත්ථ කටත්තාරූපස්ස ඛන්ධෙ පටිච්ච උප්පත්ති අත්ථි, යස්ස මහාභූතෙ පටිච්ච උප්පත්ති වත්තබ්බා සියා. පවත්තියං පන කටත්තාරූපං ‘‘අසඤ්ඤසත්තානං…පෙ… මහාභූතෙ පටිච්ච කටත්තාරූපං උපාදාරූප’’න්ති එතෙනෙව දස්සිතං හොති. එවඤ්ච කත්වා අසඤ්ඤසත්තානං රූපසමානගතිකත්තා නාහාරපච්චයෙ ච පවත්තියං කටත්තාරූපං න උද්ධටං. තම්පි හි උප්පාදක්ඛණෙ ආහාරපච්චයෙන විනා උප්පජ්ජතීති උද්ධරිතබ්බං සියාති.

විපාකත්තිකවණ්ණනා නිට්ඨිතා.