5. සත්තක්ඛත්තුපරමකථාවණ්ණනා
641-645. සත්තක්ඛත්තුපරමතානියතොති සත්තක්ඛත්තුපරමතාය නියතො. ඉමං විභාගන්ති ඉමං විසෙසං. ත්වං පනස්ස නියාමං ඉච්ඡසීති අවිනිපාතධම්මතාඵලප්පත්තීහි අඤ්ඤස්මිං සත්තක්ඛත්තුපරමභාවෙ ච නියාමං ඉච්ඡසීති අත්ථො.
ආනන්තරියාභාවන්ති යෙන සො ධම්මාභිසමයෙන භබ්බො නාම හොති, තස්ස ආනන්තරියකම්මස්ස අභාවන්ති අත්ථො, පුග්ගලස්ස වා ආනන්තරියභාවස්ස අභාවන්ති. කිං පන සො අන්තරාධම්මං අභිසමිස්සතීති? කෙචි වදන්ති ‘‘සත්තක්ඛත්තුපරමො සත්තමං භවං නාතික්කමති, ඔරතො පන නත්ථි පටිසෙධො’’ති. අපරෙ ‘‘යො භගවතා ඤාණබලෙන බ්‍යාකතො, තස්ස අන්තරා අභිසමයො නාම නත්ථි, තථාපි භවනියාමස්ස කස්සචි අභාවා භබ්බොති වුච්චති. යථා කුසලා අභිඤ්ඤාචෙතනා කදාචි විපාකං අදදමානාපි සති කාරණෙ දාතුං භබ්බතාය විපාකධම්මධම්මා නාම, තථා ඉන්ද්‍රියානං මුදුතාය සත්තක්ඛත්තුපරමො, න නියාමසබ්භාවා නාපි භගවතා බ්‍යාකතත්තා, න ච ඉන්ද්‍රියමුදුතා අභබ්බතාකරො ධම්මොති න සො අභබ්බො නාම. අභබ්බතාකරධම්මාභාවතො චෙත්ථ අභබ්බතා පටිසෙධිතා, න පන අන්තරා අභිසමෙතුං භබ්බතා වුත්තා. යදි ච සත්තක්ඛත්තුපරමො අන්තරා අභිසමෙය්‍ය, කොලංකොලො සියා’’ති. විසෙසං පන අකත්වා භබ්බසභාවතාය භබ්බොති වත්තුං යුත්තං. න භවනියාමකං කිඤ්චීති එත්ථ පස්සිත්වාති වචනසෙසො, බ්‍යාකරොතීති වා සම්බන්ධො.
සත්තක්ඛත්තුපරමකථාවණ්ණනා නිට්ඨිතා.
ද්වාදසමවග්ගවණ්ණනා නිට්ඨිතා.