4. ධම්මඤ්ඤූසුත්තවණ්ණනා

68. චතුත්ථෙ සුත්තගෙය්‍යාදිධම්මං ජානාතීති ධම්මඤ්ඤූ. තස්ස තස්සෙව සුත්තගෙය්‍යාදිනා භාසිතස්ස තදඤ්ඤස්ස සුත්තපදත්ථස්ස බොධකස්ස සද්දස්ස අත්ථකුසලතාවසෙන අත්ථං ජානාතීති අත්ථඤ්ඤූ. ‘‘එත්තකොම්හි සීලෙන සමාධිනා පඤ්ඤායා’’ති එවං යථා අත්තනො පමාණජානනවසෙන අත්තානං ජානාතීති අත්තඤ්ඤූ. පටිග්ගහණපරිභොගපරියෙසනවිස්සජ්ජනෙසු මත්තං ජානාතීති මත්තඤ්ඤූ. නිද්දෙසෙ පන පටිග්ගහණමත්තඤ්ඤුතාය එව පරිභොගාදිමත්තඤ්ඤුතා පබොධිතා හොතීති පටිග්ගහණමත්තඤ්ඤුතාව දස්සිතා. ‘‘අයං කාලො උද්දෙසස්ස, අයං කාලො පරිපුච්ඡාය, අයං කාලො යොගස්ස අධිගමායා’’ති එවං කාලං ජානාතීති කාලඤ්ඤූ. තත්ථ පඤ්ච වස්සානි උද්දෙසස්ස කාලො, දස පරිපුච්ඡාය, ඉදං අතිසම්බාධං, අතික්ඛපඤ්ඤස්ස තාවතා කාලෙන තීරෙතුං අසක්කුණෙය්‍යත්තා දස වස්සානි උද්දෙසස්ස කාලො, වීසති පරිපුච්ඡාය, තතො පරං යොගෙ කම්මං කාතබ්බං. ඛත්තියපරිසාදිකං අට්ඨවිධං පරිසං ජානාතීති පරිසඤ්ඤූ. භික්ඛුපරිසාදිකං චතුබ්බිධං, ඛත්තියපරිසාදිකං මනුස්සපරිසංයෙව පුන චතුබ්බිධං ගහෙත්වා අට්ඨවිධං වදන්ති අපරෙ. නිද්දෙසෙ පනස්ස ඛත්තියපරිසාදිචතුබ්බිධපරිසග්ගහණං නිදස්සනමත්තං දට්ඨබ්බං. ‘‘ඉමං මෙ සෙවන්තස්ස අකුසලා ධම්මා පරිහායන්ති, කුසලා ධම්මා අභිවඩ්ඪන්ති, තස්මා අයං පුග්ගලො සෙවිතබ්බො, විපරියායතො අඤ්ඤො අසෙවිතබ්බො’’ති සෙවිතබ්බාසෙවිතබ්බපුග්ගලං ජානාතීති පුග්ගලපරොපරඤ්ඤූ. එවඤ්හි තෙසං පුග්ගලානං පරොපරං උක්කට්ඨනිහීනතං ජානාති නාම. නිද්දෙසෙපිස්ස සෙවිතබ්බාසෙවිතබ්බපුග්ගලෙ විභාවනමෙව සමණකථාකතන්ති දට්ඨබ්බං.

ධම්මඤ්ඤූසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.