1-4. පත්තකම්මසුත්තාදිවණ්ණනා

61-64. දුතියස්ස පඨමෙ යෙ අනිට්ඨා න හොන්ති, තෙ ඉට්ඨාති අධිප්පෙතාති ආහ ‘‘අනිට්ඨපටික්ඛෙපෙන ඉට්ඨා’’ති. ඉට්ඨාති ච පරියිට්ඨා වා හොතු මා වා, ඉට්ඨාරම්මණභූතාති අත්ථො. ගවෙසිතම්පි හි ඉට්ඨන්ති වුච්චති, තං ඉධ නාධිප්පෙතං. මනෙති මනස්මිං. කන්තාති වා කමනීයා, කාමෙතබ්බාති අත්ථො. මනං අප්පායන්තීති ඉට්ඨභාවෙන මනං වඩ්ඪෙන්ති. කම්මසාධනො ඉධ භොග-සද්දොති ආහ ‘‘භොගාති භුඤ්ජිතබ්බා’’තිආදි. ධම්මූපඝාතං කත්වා කුසලධම්මං විනොදෙත්වා. උපනිජ්ඣායීයන්තීති උපජ්ඣායාති ආහ ‘‘සුඛදුක්ඛෙසු උපනිජ්ඣායිතබ්බත්තා’’ති, සුඛදුක්ඛෙසු උප්පන්නෙසු අනුස්සරිතබ්බත්තාති අත්ථො. සන්දිට්ඨසම්භත්තෙහීති එත්ථ තත්ථ තත්ථ සඞ්ගම්ම දිට්ඨමත්තා නාතිදළ්හමිත්තා සන්දිට්ඨා, සුට්ඨු භත්තා සිනෙහවන්තො දළ්හමිත්තා සම්භත්තා.

විසමලොභන්ති බලවලොභං. සුඛිතන්ති සඤ්ජාතසුඛං. පීණිතන්ති ධාතං සුහිතං. තථාභූතො පන යස්මා බලසම්පන්නො හොති, තස්මා ‘‘බලසම්පන්නං කරොතී’’ති වුත්තං.

සොභනෙ කායිකවාචසිකකම්මෙ රතොති සූරතො උකාරස්ස දීඝං කත්වා, තස්ස භාවො සොරච්චං, කායිකවාචසිකො අවීතික්කමො. සො පන අත්ථතො සුසීලභාවොති ආහ ‘‘ඛන්තිසොරච්චෙ නිවිට්ඨාති අධිවාසනක්ඛන්තියඤ්ච සුසීලතාය ච නිවිට්ඨා’’ති. එකමත්තානන්ති එකං චිත්තන්ති අත්ථො. රාගාදීනඤ්හි පුබ්බභාගියං දමනාදි පච්චෙකං ඉච්ඡිතබ්බං, න මග්ගක්ඛණෙ විය එකජ්ඣං පටිසඞ්ඛානමුඛෙන පජහනතො. එකමත්තානන්ති වා විවෙකවසෙන එකං එකාකිනං අත්තානං. තෙනෙවාහ ‘‘එකං අත්තනොව අත්තභාව’’න්තිආදි. උපරූපරිභූමීසූති ඡකාමසග්ගසඞ්ඛාතාසු උපරූපරිකාමභූමීසු. කම්මස්ස ඵලං අග්ගං නාම. තං පනෙත්ථ උච්චගාමීති ආහ ‘‘උද්ධමග්ගමස්සා’’ති. සුවග්ගෙ නියුත්තා, සුවග්ගප්පයොජනාති වා සොවග්ගිකා. දසන්නං විසෙසානන්ති දිබ්බආයුවණ්ණයසසුඛආධිපතෙය්‍යානඤ්චෙව ඉට්ඨරූපාදීනඤ්ච ඵලවිසෙසානං. වණ්ණග්ගහණෙන චෙත්ථ සකො අත්තභාවවණ්ණො ගහිතො, රූපග්ගහණෙන බහිද්ධා රූපාරම්මණං. දුතියතතියචතුත්ථානි උත්තානත්ථානෙව.

පත්තකම්මසුත්තාදිවණ්ණනා නිට්ඨිතා.