5-6. රොහිතස්සසුත්තාදිවණ්ණනා

45-46. පඤ්චමෙ (සං. නි. ටී. 1.1.107) එකොකාසෙති චක්කවාළස්ස පරියන්තසඤ්ඤිතෙ එකස්මිං ඔකාසෙ. භුම්මන්ති ‘‘යත්ථා’’ති ඉදං භුම්මවචනං. සාමඤ්ඤතො වුත්තම්පි ‘‘සො ලොකස්ස අන්තො’’ති වචනතො විසිට්ඨවිසයමෙව හොති. ‘‘න ජායති, න මීයතී’’ති වත්වා පුන ‘‘න චවති, න උපපජ්ජතී’’ති කස්මා වුත්තන්ති ආහ ‘‘ඉදං අපරාපරං…පෙ… ගහිත’’න්ති. පදගමනෙනාති පදසා ගමනෙන. සත්ථා සඞ්ඛාරලොකස්ස අන්තං සන්ධාය වදති උපරි සබ්බානි පකාසෙතුකාමො. සඞ්ඛාරලොකස්ස හි අන්තො නිබ්බානං.

දළ්හං ථිරං ධනු එතස්සාති දළ්හධන්වා, සො එව ‘‘දළ්හධම්මා’’ති වුත්තො. තෙනාහ ‘‘දළ්හධනූ’’ති. උත්තමප්පමාණං නාම සහස්සථාමධනු. ධනුග්ගණ්හනසිප්පචිත්තකතාය ධනුග්ගහො, න ධනුග්ගහණමත්තෙනාති ආහ ‘‘ධනුග්ගහොති ධනුආචරියො’’ති. ‘‘ධනුග්ගහො’’ති වත්වා ‘‘සික්ඛිතො’’ති වුත්තෙ ධනුසික්ඛාය සික්ඛිතොති විඤ්ඤායති. සික්ඛා ච එත්තකෙන කාලෙන සික්ඛන්තස්ස උක්කංසගතා හොතීති ආහ ‘‘ද්වාදස වස්සානි ධනුසිප්පං සික්ඛිතො’’ති. උසභප්පමාණෙති වීසති යට්ඨියො උසභං, තස්මිං උසභප්පමාණෙ පදෙසෙ. වාලග්ගන්ති වාලකොටිං. කතහත්ථොති පරිචිතහත්ථො. කතසරක්ඛෙපොති ථිරලක්ඛෙ ච චලලක්ඛෙ ච පරෙසං දස්සනවසෙන සරක්ඛෙපස්ස කතාපී. තෙනාහ ‘‘දස්සිතසිප්පො’’ති, ‘‘කතයොග්ගො’’ති කෙචි. අසන්ති එතෙනාති අසනං, කණ්ඩො. තාලච්ඡාදින්ති තාලච්ඡායං. සා පන රතනමත්තා විදත්ථිචතුරඞ්ගුලා.

පුරත්ථිමා සමුද්දාති එකස්මිං චක්කවාළෙ පුරත්ථිමා සමුද්දා. සමුද්දසීසෙන පුරත්ථිමචක්කවාළමුඛවට්ටිං වදති. පච්ඡිමසමුද්දොති එත්ථාපි එසෙව නයො. නිප්පපඤ්චතන්ති අදන්තකාරිතං. සම්පත්තෙති තාදිසෙන ජවෙන ගච්ඡන්තෙන සම්පත්තෙ. අනොතත්තෙති එත්ථාපි ‘‘සම්පත්තෙ’’ති පදං ආනෙත්වා සම්බන්ධො, තථා ‘‘නාගලතාදන්තකට්ඨ’’න්ති එත්ථාපි. තදාති යදා සො ලොකන්තගවෙසකො අහොසි, තදා. දීඝායුකකාලොති අනෙකවස්සසහස්සායුකකාලො. චක්කවාළලොකස්සාති සාමඤ්ඤවසෙන එකවචනං, චක්කවාළලොකානන්ති අත්ථො. ඉමස්මිංයෙව චක්කවාළෙ නිබ්බත්තිපුබ්බපරිචයසිද්ධාය නිකන්තියා.

සසඤ්ඤිම්හි සමනකෙති න රූපධම්මමත්තකෙ, අථ ඛො පඤ්චක්ඛන්ධසමුදායෙති දස්සෙති. සමිතපාපොති සමුච්ඡින්නසංකිලෙසධම්මො. ඡට්ඨං උත්තානමෙව.

රොහිතස්සසුත්තාදිවණ්ණනා නිට්ඨිතා.