4-6. දුතියනානාකරණසුත්තාදිවණ්ණනා

124-6. චතුත්ථෙ තෙ ධම්මෙති තෙ ‘‘රූපගත’’න්තිආදිනා නයෙන වුත්තෙ රූපාදයො ධම්මෙ. අනිච්චතොති ඉමිනා නිච්චප්පටික්ඛෙපතො තෙසං අනිච්චතමාහ, තතො එව ච උදයවයවන්තතො විපරිණාමතො තාවකාලිකතො ච තෙ අනිච්චාති ජොතිතං හොති. යඤ්හි නිබ්බත්තං හොති, තං උදයවයපරිච්ඡින්නං. ජරාය මරණෙන ච තදෙව විපරීතං, ඉත්තරක්ඛණමෙව ච හොතීති. දුක්ඛතොති ඉමිනා සුඛප්පටික්ඛෙපතො තෙසං දුක්ඛතමාහ. තතො එව ච අභිණ්හප්පටිපීළනතො දුක්ඛවත්ථුතො ච තෙ දුක්ඛාති ජොතිතං හොති. උදයවයවන්තතාය හි තෙ අභිණ්හප්පටිපීළනතො නිරන්තරදුක්ඛතාය දුක්ඛස්සෙව ච අධිට්ඨානභූතා. පච්චයයාපනීයතාය රොගමූලතාය ච රොගතො. දුක්ඛතාසූලයොගතො කිලෙසාසුචිපග්ඝරණතො උප්පාදජරාභඞ්ගෙහි උද්ධුමාතපරිපක්කපභින්නතො ච ගණ්ඩතො. පීළාජනනතො, අන්තොතුදනතො, දුන්නීහරණතො ච සල්ලතො. අවඩ්ඪිආවහනතො අඝවත්ථුතො ච අඝතො. අසෙරිභාවජනනතො ආබාධපදට්ඨානතාය ච ආබාධතො. අවසවත්තනතො අවිධෙය්‍යතාය ච පරතො. බ්‍යාධිජරාමරණෙහි පලුජ්ජනීයතාය පලොකතො. සාමිනිවාසිකාරකවෙදකඅධිට්ඨායකවිරහතො සුඤ්ඤතො. අත්තප්පටික්ඛෙපට්ඨෙන අනත්තතො. රූපාදිධම්මා හි න එත්ථ අත්තා අත්ථීති අනත්තා. එවං සයම්පි අත්තා න හොන්තීති අනත්තා. තෙන අබ්‍යාපාරතො නිරීහතො තුච්ඡතො අනත්තාති දීපිතං හොති. ලක්ඛණත්තයමෙව සුඛාවබොධනත්ථං එකාදසහි පදෙහි විභජිත්වා ගහිතන්ති දස්සෙතුං ‘‘තත්ථා’’තිආදි වුත්තං. පඤ්චමඡට්ඨානි උත්තානත්ථානෙව.

දුතියනානාකරණසුත්තාදිවණ්ණනා නිට්ඨිතා.