5. පඤ්චමො පරිච්ඡෙදො

භූමිපුග්ගලචිත්තුප්පත්තිනිද්දෙසො

182. ඉතො පරං පවක්ඛාමි, බුද්ධිවුද්ධිකරං නයං;

චිත්තානං භූමීසුප්පත්තිං, පුග්ගලානං වසෙන ච.

183. දෙවාචෙව මනුස්සා ච, තිස්සො වාපායභූමියො;

ගතියො පඤ්ච නිද්දිට්ඨා, සත්ථුනා තු තයො භවා.

184. භූමියො තත්ථ තිංසෙව, තාසු තිංසෙව පුග්ගලා;

භූමීස්වෙතාසු උප්පන්නා, සබ්බෙ ච පන පුග්ගලා.

185. පටිසන්ධිකචිත්තානං, වසෙනෙකූනවීසති;

පටිසන්ධි ච නාමෙසා, දුවිධා සමුදීරිතා.

186. අචිත්තකා සචිත්තා ච, අසඤ්ඤීනමචිත්තකා;

සෙසා සචිත්තකා ඤෙය්‍යා, සා පනෙකූනවීසති.

187. පටිසන්ධිවසෙනෙව, හොන්ති වීසති පුග්ගලා;

ඉධ චිත්තාධිකාරත්තා, අචිත්තා න ච උද්ධටා.

188. අහෙතුද්විතිහෙතූති, පුග්ගලා තිවිධා සියුං;

අරියා පන අට්ඨාති, සබ්බෙ එකාදසෙරිතා.

189. එතෙසං පන සබ්බෙසං, පුග්ගලානං පභෙදතො;

චිත්තානං භූමීසුප්පත්තිං, භණතො මෙ නිබොධථ.

190. තිංසභූමීසු චිත්තානි, කති ජායන්ති මෙ වද;

චුද්දසෙව තු චිත්තානි, හොන්ති සබ්බාසු භූමිසු.

191. සදා වීසති චිත්තානි, කාමෙයෙව භවෙ සියුං;

පඤ්ච රූපභවෙයෙව, චත්තාරෙව අරූපිසු.

192. කාමරූපභවෙස්වෙව, අට්ඨාරස භවන්ති හි;

ද්වෙචත්තාලීස චිත්තානි, හොන්ති තීසු භවෙසුපි.

193. ඨපෙත්වා පන සබ්බාසං, චතස්සොපායභූමියො;

තෙරසෙව ච චිත්තානි, හොන්ති ඡබ්බීසභූමිසු.

194. අපරානි චතස්සොපි, ඨපෙත්වාරුප්පභූමියො;

චිත්තානි පන ජායන්ති, ඡ ච ඡබ්බීසභූමිසු.

195. සුද්ධාවාසිකදෙවානං, ඨපෙත්වා පඤ්ච භූමියො;

පඤ්ච චිත්තානි ජායන්තෙ, පඤ්චවීසතිභූමිසු.

196. අපරානි දුවෙ හොන්ති, පඤ්චවීසතිභූමිසු;

ඨපෙත්වා නෙවසඤ්ඤඤ්ච, චතස්සොපායභූමියො.

197. ද්වෙපි චිත්තානි ජායන්ති, චතුවීසතිභූමිසු;

ආකිඤ්චඤ්ඤං නෙවසඤ්ඤඤ්ච, ඨපෙත්වාපායභූමියො.

198. අපායභූමියො හිත්වා, තිස්සො ආරුප්පභූමියො;

ද්වෙයෙව පන චිත්තානි, හොන්ති තෙවීසභූමිසු.

199. අරූපෙ ච අපායෙ ච, ඨපෙත්වා අට්ඨ භූමියො;

එකාදසවිධං චිත්තං, හොන්ති ද්වාවීසභූමිසු.

200. සුද්ධාවාසෙ අපායෙ ච, ඨපෙත්වා නව භූමියො;

එකවීසාසු නිච්චම්පි, චත්තාරොව භවන්ති හි.

201. එකං සත්තරසස්වෙව, චිත්තං ජායති භූමිසු;

සුද්ධාවාසෙ ඨපෙත්වා තු, අපායාරුප්පභූමියො.

202. ද්වාදසෙව තු ජායන්තෙ, එකාදසසු භූමිසු;

ඨපෙත්වා පන සබ්බාපි, භූමියො හි මහග්ගතා.

203. කාමාවචරදෙවානං, මනුස්සානං වසෙන තු;

අට්ඨ චිත්තානි ජායන්තෙ, සදා සත්තසු භූමිසු.

204. පඤ්චමජ්ඣානපාකෙකො, ජායතෙ ඡසු භූමිසු;

චත්තාරි පන චිත්තානි, තීසු තීස්වෙව භූමිසු.

205. චත්තාරි පන චිත්තානි, හොන්ති එකෙකභූමිසු;

අරූපාවචරපාකානං, වසෙන පරිදීපයෙ.

206. කුසලාකුසලා කාමෙ,

තෙසං පාකා අහෙතුකා;

ආවජ්ජනද්වයඤ්චාති,

සත්තතිංසෙව මානසා.

207. නරකාදීස්වපායෙසු, චතූසුපි ච ජායරෙ;

ද්වෙපඤ්ඤාසාවසෙසානි, නුප්පජ්ජන්ති කදාචිපි.

208. කාමෙ දෙවමනුස්සානං, නව පාකා මහග්ගතා;

නෙව ජායන්ති ජායන්ති, අසීති හදයා සදා.

209. කාමෙ අට්ඨ මහාපාකා, දොමනස්සද්වයම්පි ච;

තථා ඝානාදිවිඤ්ඤාණ-ත්තයං පාකා අපුඤ්ඤජා.

210. නත්ථි ආරුප්පපාකා ච, රූපාවචරභූමියං;

ඉමෙහි සහ චිත්තෙහි, තයො මග්ගා ඵලද්වයං.

211. චත්තාරො දිට්ඨිසංයුත්තා, විචිකිච්ඡායුතම්පි ච;

චත්තාරො හෙට්ඨිමා පාකා, සුද්ධාවාසෙ න ලබ්භරෙ.

212. සෙසානි එකපඤ්ඤාස, චිත්තානි පන ලබ්භරෙ;

රූපාවචරිකා සබ්බෙ, විපාකා කාමධාතුයා.

213. දොමනස්සාදිමග්ගො ච, ක්‍රියා ච ද්වෙ අහෙතුකා;

තෙචත්තාලීස චිත්තානි, නත්ථි ආරුප්පභූමියං.

214. එවං භූමිවසෙනෙව, චිත්තුප්පත්තිං විභාවයෙ;

තථා එකාදසන්නම්පි, පුග්ගලානං වසෙන ච.

215. කුසලාකුසලා කාමෙ,

තෙසං පාකා අහෙතුකා;

ආවජ්ජනද්වයඤ්චාති,

සත්තතිංසෙව මානසා.

216. අහෙතුකස්ස සත්තස්ස, ජායන්තෙ පඤ්චභූමිසු;

ද්වෙපඤ්ඤාසාවසෙසානි, න ජායන්ති කදාචිපි.

217. අහෙතුකස්ස වුත්තෙහි, කාමපාකා දුහෙතුකා;

දුහෙතුකස්ස ජායන්තෙ, චත්තාලීසං තථෙකකං.

218. සබ්බෙ මහග්ගතා චෙව, සබ්බෙපි ච අනාසවා;

තිහෙතුකා විපාකා ච, කාමෙ නව ක්‍රියාපි ච.

219. දුහෙතුනො න ජායන්ති, චත්තාලීසං තථාට්ඨ ච;

කාමාවචරසත්තස්ස, තිහෙතුපටිසන්ධිනො.

220. පුථුජ්ජනස්ස ජායන්තෙ, චතුපඤ්ඤාස මානසා;

ද්විහෙතුකස්ස වුත්තානි, චත්තාලීසං තථෙකකං.

221. චත්තාරො ඤාණසංයුත්තා, විපාකා කාමධාතුයා;

රූපාරූපෙසු පුඤ්ඤානි, චතුපඤ්ඤාස මානසා.

222. පුථුජ්ජනස්ස ජායන්තෙ, පඤ්චතිංස න ජායරෙ;

ඡදෙවෙසු මනුස්සෙසු, සොතාපන්නස්ස දෙහිනො.

223. පඤ්ඤාසෙවස්ස චිත්තානි, ජායන්තීති විනිද්දිසෙ;

නවතිංසෙව චිත්තානි, නුප්පජ්ජන්තීති දීපයෙ.

224. සොතාපන්නස්ස වුත්තානි, ඨපෙත්වා පඨමං ඵලං;

අත්තනොව ඵලෙනස්ස, සකදාගාමිනො සියුං.

225. සොතාපන්නස්ස වුත්තානි, ඨපෙත්වා පටිඝද්වයං;

දුතියං ච ඵලං හිත්වා, යානි චිත්තානි තානිති;

අනාගාමිස්ස සත්තස්ස, ජායන්තීති විනිද්දිසෙ.

226. කති චිත්තානි ජායන්තෙ, කාමෙ අරහතො පන;

චත්තාරීසඤ්ච චත්තාරි, කාමෙ අරහතො සියුං.

227. මග්ගට්ඨානං චතුන්නම්පි, පුග්ගලානං සකං සකං;

මග්ගචිත්තං සියා තෙසං, එකචිත්තක්ඛණා හි තෙ.

228. පුථුජ්ජනස්ස තීස්වෙව, පඨමජ්ඣානභූමිසු;

පඤ්චතිංසෙව චිත්තානි, ජායන්තෙති විනිද්දිසෙ.

229. ඝානාදීසු ච විඤ්ඤාණ-ත්තයං සත්ත අපුඤ්ඤජා;

මහාපාකා තථා පාකා, උපරිජ්ඣානභූමිකා.

230. විපාකාපි ච ආරුප්පා, දොමනස්සද්වයම්පි ච;

අට්ඨාරස ක්‍රියා චෙව, අට්ඨ ලොකුත්තරානි ච.

231. පඨමජ්ඣානනිබ්බත්ත-පුථුජ්ජනසරීරිනො;

එතානි චතුපඤ්ඤාස, චිත්තානි න ච ලබ්භරෙ.

232. සොතාපන්නස්ස චිත්තානි, තත්ථෙකතිංස ජායරෙ;

පුථුජ්ජනස්ස වුත්තෙසු, හිත්වා චාපුඤ්ඤපඤ්චකං.

233. සකදාගාමිනො තත්ථ, ඨපෙත්වා පඨමං ඵලං;

එකතිංසෙව ජායන්තෙ, පක්ඛිපිත්වා සකං ඵලං.

234. අනාගාමිස්ස තත්ථෙව, ඨපෙත්වා දුතියං ඵලං;

එකතිංසෙව ජායන්තෙ, ඵලචිත්තෙන අත්තනො.

235. විඤ්ඤාණං චක්ඛුසොතානං, පුඤ්ඤජං සම්පටිච්ඡනං;

සන්තීරණද්වයඤ්චෙව, ක්‍රියචිත්තානි වීසති.

236. අරහත්තඵලං පාකො, පඨමජ්ඣානසම්භවො;

සත්තවීසති චිත්තානි, අරහන්තස්ස ජායරෙ.

237. පුථුජ්ජනස්ස තීස්වෙව, දුතියජ්ඣානභූමිසු;

ඡත්තිංස දුතියජ්ඣාන-තතියජ්ඣානපාකතො.

238. පුථුජ්ජනස්ස වුත්තෙසු, හිත්වා වාපුඤ්ඤපඤ්චකං;

සොතාපන්නස්ස බාත්තිංස, ඵලෙන සහ අත්තනො.

239. සොතාපන්නස්ස වුත්තෙසු, ඨපෙත්වා පඨමං ඵලං;

බාත්තිංස ඵලචිත්තෙන, සකදාගාමිස්ස අත්තනො.

240. සකදාගාමීසු වුත්තෙසු, ඨපෙත්වා දුතියං ඵලං;

අනාගාමිඵලෙනස්ස, බාත්තිංසෙව භවන්ති හි.

241. අරහන්තස්ස තීස්වෙව, අට්ඨවීසති අත්තනො;

ඵලෙන දුතියජ්ඣාන-තතියජ්ඣානපාකතො.

242. පරිත්තකසුභාදීනං, දෙවානං තීසු භූමිසු;

පඤ්චතිංසෙව ජායන්තෙ, චතුත්ථජ්ඣානපාකතො.

243. සොතාපන්නස්ස තත්ථෙක-තිංස චිත්තානි ජායරෙ;

සකදාගාමිනො එවං, තථානාගාමිනොපි ච.

244. ඛීණාසවස්ස තත්ථෙව, සත්තවීසති මානසා;

තථා වෙහප්ඵලෙ චාපි, සබ්බෙසං හොන්ති මානසා.

245. එකතිංසෙව චිත්තානි, සුද්ධාවාසිකභූමිසු;

අනාගාමිකසත්තස්ස, හොන්තීති පරිදීපයෙ.

246. අරහතො පන තත්ථෙව, මානසා සත්තවීසති;

එවං රූපීසු චිත්තානි, විඤ්ඤෙය්‍යානි විභාවිනා.

247. චතුවීසති චිත්තානි, පඨමාරුප්පභූමියං;

පුථුජ්ජනස්ස සත්තස්ස, ජායන්තීති විනිද්දිසෙ.

248. සොතාපන්නස්ස තත්ථෙව, ඨපෙත්වාපුඤ්ඤපඤ්චකං;

සමවීසති චිත්තානි, ඵලෙන සහ අත්තනො.

249. සකදාගාමිනො තත්ථ, තථානාගාමිනොපි ච;

ජායන්ති වීස චිත්තානි, පුබ්බපුබ්බඵලං විනා.

250. ඛීණාසවස්ස තත්ථෙව, දසපඤ්ච ච මානසා;

පුථුජ්ජනස්ස සත්තස්ස, දුතියාරුප්පභූමියං.

251. හොන්ති තෙවීස චිත්තානි, ඉති වත්වා විභාවයෙ;

තිණ්ණන්නම්පෙත්ථ සෙඛානං, චිත්තානෙකූනවීසති.

252. චුද්දසෙව තු චිත්තානි, දුතියාරුප්පභූමියං;

ක්‍රියාද්වාදස පාකෙකො, ඵලං ඛීණාසවස්ස තු.

253. පුථුජ්ජනස්ස සත්තස්ස, තතියාරුප්පභූමියං;