21. උප්පත්තිකථා

797. අට්ඨවීසති රූපානි, කලාපා චෙකවීසති;

වුත්තා චෙත්තාවතා තෙසං, උප්පාදො දානි නිය්‍යතෙ.

798. අණ්ඩජා ජලාබුජා ච, සංසෙදජොපපාතිකා;

ඉච්චුප්පත්තිපභෙදෙන, චතස්සො යොනියො මතා.

799. භුම්මවජ්ජෙසු දෙවෙසු,

පෙතෙ නිජ්ඣාමතණ්හිකෙ;

නිරයෙසු ච සම්භොති,

යොනෙකාවොපපාතිකා.

800. භුම්මදෙවෙ මනුස්සෙසු,

තිරච්ඡානාසුරෙ තථා;

පෙතෙසු චාවසෙසෙසු,

චතස්සොපි ච යොනියො.

801. තත්ථණ්ඩජා ජලාබුජා, ගබ්භසෙය්‍යසමුග්ගමො;

සංසෙදජොපපාතිකා, ඔපපාතිකනාමකා.

802. තත්ථ සම්පුණ්ණායතනො, ගබ්භසෙය්‍යසමුග්ගමො;

අභාවො ද්වෙ සභාවා ච, ඉත්ථිපුම්භාවමිස්සිතා.

803. පරිපුණ්ණාපරිපුණ්ණො, ඔපපාතිකනාමකො;

අභාවො ද්වෙ සභාවා ච, චතුරාපායභූමියං.

804. සම්පුණ්ණායතනොවෙසො,

කාමෙ සුගතියං පන;

ආදිකප්පෙ අභාවො ච,

ද්වෙ සභාවා තතො පරං.

805. අපරිපුණ්ණායතනො, අභාවො ච මහග්ගතෙ;

ඉච්චෙවං දසධා හොන්ති, සබ්බා සන්ධිසමුග්ගමා.

806. තත්ථෙව දසධා භින්නෙ, අත්තභාවසමුග්ගමෙ;

සන්ධියඤ්ච පවත්තෙ ච, රූපුප්පත්තිං විභාවයෙ.

807. තත්ථාභාවකසත්තානං, ගබ්භසෙය්‍යසමුග්ගමෙ;

කායවත්ථුවසා ද්වෙව, දසකා හොන්ති කම්මජා.

808. රූපසන්තතිසීසානි, ද්වෙ ච රූපානි වීසති;

අගහීතග්ගහණෙන, තත්ථෙකාදස නිද්දිසෙ.

809. තතො පරං පවත්තිම්හි, වඩ්ඪමානස්ස ජන්තුනො;

චක්ඛුදසකාදයො ච, චත්තාරො හොන්ති සම්භවා.

810. ඉච්චාභාවකසත්තානං, ඡළෙවුත්තමකොටියා;

හෙට්ඨිමකොටියා ද්වෙව, ගබ්භසෙය්‍යසමුග්ගමෙ.

811. චක්ඛුසොතඝානවසා, තත්ථ තිද්වෙකහීනකා;

එකො තයො තයො චෙව, සියුංතිචතුපඤ්චකා.

812. ඔපපාතිකසඞ්ඛාතෙ, අභාවකසමුග්ගමෙ;

ජිව්හාකායවත්ථුවසා, තයො හෙට්ඨිමකොටියා.

813. උත්තමකොටියා හොන්ති, ඡළෙවොභින්නමන්තරෙ;

චතුක්කපඤ්චකා තත්ථ, ද්වෙකහීනා තයො තයො.

814. ඡක්කාදයො අභාවානං,

ඉච්චෙවං පඤ්චසඞ්ගහා;

එකො තයො තයො චෙකො,

එකොති ච යථාක්කමං.

815. සභාවකානං ද්වින්නම්පි, දුවිධා සත්තකාදයො;

භාවාදිකා යථාවුත්තා, නවධා නවධා සියුං.

816. සත්තෙවුත්තමතො හෙට්ඨා, තිචතුක්කා තදන්තරෙ;

චතුක්කපඤ්චකච්ඡක්කා, පඤ්චඡක්කාපි ච ද්විධා.

817. තිණ්ණන්නම්පි වසෙනෙව, සත්තකච්ඡක්කපඤ්චකා;

චතුක්කතිකදුක්කා ච, ඡ කොට්ඨාසා යථාරහං.

818. ද්වෙ සත්ත ච නව පඤ්ච, තයො චෙකො යථාක්කමං;

රූපසන්තතිසීසානං, රාසයො සත්තවීසති.

819. කම්මජාතා යථායොගං, පවත්තන්ති ඛණෙ ඛණෙ;

කාමාවචරසත්තානං, පටිසන්ධිපවත්තියං.

820. තත්ථ සන්තතිසීසානි, රූපානි ච යථාරහං;

පුබ්බෙ වුත්තනයෙනෙව, සබ්බත්ථාපි විනිද්දිසෙ.

821. සීතුණ්හොතුසමඤ්ඤාතා,

තෙජොධාතු ඨිතික්ඛණෙ;

භූතා සන්ධික්ඛණෙ රූපං,

ජනෙති උතුජට්ඨකං.

822. පටිසන්ධිමතික්කම්ම, චිත්තං චිත්තජමට්ඨකං;

භවඞ්ගාදිමුපාදාය, ජනෙතුප්පත්තියං පන.

823. භුත්තාහාරො ඨිතිප්පත්තො, මාතරා ච සයම්පි ච;

සරීරානුගතො හුත්වා, ජනෙතාහාරජට්ඨකං.

824. ඉති සුද්ධට්ඨකානි ච, තෙසමුට්ඨානිකාපරෙ;

සද්දවිඤ්ඤත්තිලහුතා, සම්භවෙ සම්භවන්ති ච.

825. ඉත්ථං චතුසමුට්ඨානා, කලාපා කාමභූමියං;

යාවජීවං පවත්තන්ති, දීපජාලාව සන්තති.

826. චක්ඛුසොතවත්ථුවසා, දසකා ච තයො පරං;

ජීවිතනවකඤ්චෙව, රූපාවචරභූමියං.

827. හොන්ති සන්ධිපවත්තීසු, චත්තාරො කම්මජා සදා;

පුබ්බෙ වුත්තනයෙනෙව, පවත්තෙ උතුචිත්තජා.

828. ජීවිතනවකඤ්චෙකං, පටිසන්ධිපවත්තියං;

පවත්තෙ උතුජඤ්චෙති, ද්වෙධාසඤ්ඤීනමුද්දිසෙ.

829. ඉච්චුප්පත්තිකමං ඤත්වා, විභාවෙය්‍ය තතො පරං;

කලාපානඤ්ච රූපානං, සම්භවාසම්භවම්පි ච.

830. ඉන්ද්‍රියබද්ධසන්තානෙ, සබ්බෙ සම්භොන්ති සම්භවා;

කලාපා චෙව රූපානි, තථා සන්තතිරාසයො.

831. බහිද්ධා මතකායෙ ච, නොපලබ්භන්ති කම්මජා;

චිත්තොජජා කලාපා ච, උතුජා ලහුතාදයො.

832. තථා සුද්ධට්ඨකසද්ද-නවකඤ්චොතු සබ්බථා;

කලාපා තත්ථ ලබ්භන්ති, ද්වෙ ච රූපානි උද්දිසෙ.

833. තෙසමුට්ඨානිකා සබ්බෙ, කලාපා නත්ථි සන්ධියං;

උප්පාදකාලෙ සබ්බත්ථ, ජරතානිච්චතාපි ච.

834. කලාපා කම්මජා සන්ති, ජාතිරූපඤ්ච සන්ධියං;

රූපානි ච කලාපා ච, සබ්බෙපි ච පවත්තියං.

835. සන්ති සබ්බානි රූපානි, කාමෙසු චතුසම්භවා;

ජීවිතනවකං හිත්වා, කලාපා හොන්ති වීසති.

836. දසකෙස්වෙව ගහිතං, විසුං කාමෙ න ලබ්භති;

ජීවිතනවකං නාම, රූපලොකෙ විසුං සියා.

837. ආහාරජකලාපා ච, භාවා ද්වෙ චාදිකප්පිකෙ;

ආදිකාලෙ න ලබ්භන්ති, පච්ඡා ලබ්භන්ති කෙචිපි.

838. ඝානජිව්හාකායභාව-දසකා රූපභූමියං;

ආහාරජකලාපා ච, න ලබ්භන්තෙව සබ්බථා.

839. චක්ඛුසොතවත්ථුසද්දා, කලාපා චිත්තජාපි ච;

අසඤ්ඤිභූමියං පුබ්බෙ, වුත්තාපි ච න ලබ්භරෙ.

840. කලාපා සත්ත රූපානි, පඤ්ච රූපෙස්වසඤ්ඤිසු;

නත්ථෙකාදස රූපානි, කලාපෙකූනවීසති.

841. තස්මා තෙවීස රූපානි, කලාපා පන චුද්දස;

තෙසමුට්ඨානිකා සන්ති, රූපාවචරභූමියං.

842. සත්තරසෙව රූපානි, කලාපා ද්වෙ ද්විසම්භවා;

අසඤ්ඤීනං තු සම්භොන්ති, නත්ථාරූපෙසු කිඤ්චිපි.

843. උප්පත්තික්කමමිච්චෙවං, සම්භවාසම්භවම්පි ච;

කලාපානඤ්ච රූපානං, යථායොගං විභාවයෙති.

ඉති රූපවිභාගෙ උප්පත්තිකථා නිට්ඨිතා.

එකවීසතිමො පරිච්ඡෙදො.