12. ද්වාදසමො පරිච්ඡෙදො
දසාවත්ථාවිභාගො
1642. ඉච්චට්ඨාරසධා භින්නා, පටිපක්ඛප්පහානතො;
ලක්ඛණාකාරභෙදෙන, තිවිධාපි ච භාවනා.
1643. කලාපතො සම්මසනං, උදයබ්බයදස්සනං;
භඞ්ගෙ ඤාණං භයෙ ඤාණං, ඤාණමාදීනවෙපි ච.
1644. තථෙව නිබ්බිදාඤාණං, ඤාණං මුච්චිතුකම්යතා;
පටිසඞ්ඛා ච සඞ්ඛාරු-පෙක්ඛාඤාණානුලොමකං.
1645. ඉච්චාවත්ථාපභෙදෙන, දසධාපි විභාවිතා;
සභාගත්ථවිසෙසෙන, තිධා සඞ්ගහිතා පුන.
1646. යථාභූතං නාම ඤාණත්තයං සම්මසනාදිකං;
භයාදිඤාණං තිවිධං, නිබ්බිදාති පවුච්චති.
1647. තථා මුච්චිතුකාමාදි, විරාගොව චතුබ්බිධං;
ලක්ඛණත්තයනිජ්ඣානවසෙන පුන වුට්ඨිතා.
1648. සුඤ්ඤතඤ්චානිමිත්තඤ්ච, තථාප්පණිහිතන්ති ච;
සාධෙති මග්ගසඞ්ඛාතං, විමොක්ඛත්තයමුත්තමං.
1649. ඉති භාවෙතුකාමස්ස, විභාවෙති යථාක්කමං;
දසාවත්ථාවිභාගෙන, සමාදාය යථා කථං.
1650. විසුද්ධො පඨමං තාව, සාධු සීලවිසුද්ධියා;
උපචාරප්පනායඤ්ච, ඨත්වා චිත්තවිසුද්ධියං.
1651. සප්පච්චයං පරිග්ගය්හ, නාමරූපං සභාවතො;
දිට්ඨිකඞ්ඛාවිතරණං, පත්වා සුද්ධිං තතො පරං.
1652. අතීතානාගතෙ ඛන්ධෙ, පච්චුප්පන්නෙ ච සාසවෙ;
කලාපතො සම්මසිත්වා, සම්මසෙය්ය තිලක්ඛණං.
1653. ආදානනික්ඛෙපනතො,
වයොවුද්ධත්ථගාමිතො;
ආහාරතොපි උතුතො,
කම්මතො චාපි චිත්තතො.
1654. ධම්මතාරූපතො චාපි, රූපසත්තකතො නයෙ;
කලාපතො යමකතො, ඛණිකා පටිපාටිතො.
1655. දිට්ඨිමුග්ඝාටයන්තො ච, මානමුග්ඝාටයං තථා;
නිකන්තිපරියාදානො, නාමසත්තකතො නයෙ.
1656. නිච්චා චෙ න නිරුජ්ඣෙය්යුං, න බාධෙය්යුං සුඛා යදි;
වසෙ වත්තෙය්යුමත්තා චෙ, තදභාවා න තාදිසා.
1657. සම්භවන්ති හි සඞ්ඛාරා, සති පච්චයසම්භවෙ;
තතො පච්චයනිප්ඵන්නා, අවස්සං භෙදගාමිනො.
1658. තදනිච්චා ඛයට්ඨෙන, දුක්ඛා නාම භයට්ඨතො;
අනත්තාසාරකට්ඨෙන, සඞ්ඛාරාති විභාවයං.
1659. කාලෙන සම්මසෙ රූපං, නාමං කාලෙන සම්මසෙ;
අජ්ඣත්තඤ්ච බහිද්ධා ච, සමාසබ්යාසතො තතො.
1660. යථොපට්ඨිතභෙදෙන, සම්මසන්තො සමූහතො;
කලාපතො සම්මසනමිති භාවෙති පණ්ඩිතො.
1661. තස්සෙවං සම්මසන්තස්ස, කම්මඤ්ඤං හොති මානසං;
සූපට්ඨන්ති ච සඞ්ඛාරා, වොදායති ච භාවනා.
1662. තතො පරං විපස්සන්තො, පරිග්ගණ්හාති පණ්ඩිතො;
පච්චුප්පන්නසභාවානං, ඛන්ධානමුදයබ්බයං.
1663. තණ්හාසම්මොහකම්මෙහි,
ඛන්ධපඤ්චකසභාවො;
රූපමාහාරතො හොති,
ඵස්සතො වෙදනාදයො.
1664. විඤ්ඤාණං නාමරූපම්හා, සම්භොතීති ච පස්සතො;
තස්ස පච්චයතො හොති, ඛන්ධෙසුදයදස්සනං.
1665. තණ්හාදීනං නිරොධා ච,
නිරොධො හොති පස්සතො;
තථා වීසතිධා හොති,
තත්ථෙව වයදස්සනං.
1666. නිබ්බත්තිවිපරිණාමලක්ඛණං පන පස්සතො;
ඛණතො දසධා නෙසමුදයබ්බයදස්සනං.
1667. ඉත්ථං පඤ්ඤාසධා භෙදො,
ඛන්ධානමුදයබ්බයො;
ආයතනාදිභෙදොපි,
යොජෙතබ්බො යථාරහං.
1668. තදෙවමනුපස්සන්තො, ඛන්ධායතනධාතුයො;
අනිච්චා දුක්ඛානත්තාති, භාවෙති බහුධා බුධො.
1669. භාවනාපසුතස්සෙවං, පස්සතො බොධිපක්ඛියා;
පාතුභූතා පවත්තන්ති, විසෙසෙන විසාරදා.
1670. සලක්ඛණපරිච්ඡින්නෙ, තිලක්ඛණවවත්ථිතෙ;
ඡන්දො සාසවසඞ්ඛාරෙ, සාරදං පරියෙසති.
1671. තත්ථ පුබ්බඞ්ගමං හුත්වා, සංපක්ඛන්දති මානසං;
සඞ්කප්පොභිනිරොපෙති, ආහරන්තො පුනප්පුනං.
1672. යථාවත්ථුසභාවෙන, තතො සද්ධාධිමුච්චති;
සති සූපට්ඨිතා හොති, පරිග්ගය්හ සභාවතො.
1673. පඤ්ඤා සම්පටිවිජ්ඣන්තී, සමාහච්ච විපස්සති;
පග්ගහෙත්වාන වායාමො, පටිපාදෙති භාවනං.
1674. තතො පීතිමනො හොති, නිප්ඵාදිතමනොරථො;
පාමොජ්ජබහුලො හුත්වා, පස්සද්ධදරථො පන.
1675. වික්ඛෙපුද්ධච්චනිත්තිණ්ණො, සමාධියති නිච්චලො;
උපෙක්ඛා භාවනාවීථිං, අධිට්ඨාති තතො පරං.
1676. ආරුළ්හයොග්ගාචරියො, ආජානීයරථො විය;
වාතාභාවෙ පදීපොව, පසන්නෙකමුඛට්ඨිතා.
1677. සුඛුමා නිපුණාකාරා, ඛුරධාරාගතා විය;
ගණ්හන්තී භාවනාගබ්භං, පවඩ්ඪති විපස්සනා.
1678. සම්පත්තපටිවෙධස්ස,
තස්සෙවං තං විපස්සතො;
ජායතෙකො උපක්ලෙසො,
දසොපක්ලෙසවත්ථුකා.
1679. ඔභාසො පීති පස්සද්ධි, අධිමොක්ඛො ච පග්ගහො;
සුඛං ඤාණමුපට්ඨානමුපෙක්ඛා ච නිකන්ති ච.
1680. ජාතෙස්වෙතෙසු යං කිඤ්චි, උළාරං ජාතවිම්හයො;
දිස්වා විපස්සනාමග්ගා, වොක්කමිත්වා තතො පරං.
1681. තමහංකාරවික්ඛිත්තො, අස්සාදෙන්තො මමායති;
හොතාධිමානිකො වාථ, මඤ්ඤන්තො තමනුත්තරං.
1682. සියා චෙවමුපක්ලිට්ඨා, පතිතා වාථ භාවනා;
තත්ථෙවං පටිසඞ්ඛාය, පටිවිජ්ඣති පණ්ඩිතො.
1683. න තණ්හාදිට්ඨිමානෙහි, පරියොගාහහෙතුතො;
ලක්ඛණාලම්බණත්තා ච, ලොකියායං විපස්සනා.
1684. දිට්ඨිමානනිකන්තී ච, කුම්මග්ගා පරිපන්ථකා;
මග්ගො විසුද්ධියා නාම, විසුද්ධා ච විපස්සනා.
1685. සාරථීව රථං භන්තමිති සඞ්ඛාය සාධුකං;
පවිට්ඨමග්ගං වික්ඛිත්තං, සම්පාදෙති යථා පුරෙ.
1686. ඉත්ථං මග්ගෙ අමග්ගෙ ච, යාථාවපටිවෙධකං;
මග්ගාමග්ගවිසුද්ධීති, ඤාණදස්සනමීරිතං.
1687. චෙතොපවත්තනාකාරමිති සල්ලක්ඛයං බුධො;
සාධුකං පටිවිජ්ඣන්තො, සුඛුමං නිපුණං තතො.
1688. පරිපන්ථෙ විමොචෙත්වා, බොධෙත්වා බොධිපක්ඛියෙ;
භාවනං පටිපාදෙන්තො, පුනදෙවොදයබ්බයං.
1689. සමධිට්ඨාය මෙධාවී, විපස්සති තිලක්ඛණං;
උදයබ්බයඤාණන්ති, තමීරෙන්ති තතො පරං.
1690. සඞ්ඛාරානං විභූතත්තා, සාකාරානං විසෙසතො;
තිලක්ඛණානං දිට්ඨත්තා, සඞ්ඛාරෙසු සභාවතො.
1691. පරිපන්ථා විමුත්තස්ස, මග්ගාමග්ගවිසුද්ධියා;
යථාවීථිප්පවත්තස්ස, පටිපත්තිවිසුද්ධියා.
1692. ඉන්ද්රියානං සුතික්ඛත්තා, පරිපක්කා විපස්සනා;
උදයම්හා විමුච්චිත්වා, භඞ්ගෙ ඨාති යථා කථං.
1693. උප්පාදො පච්චයායත්තො, ධම්මානමිති නිච්ඡිතෙ;
නිරොධානුගතා ජාති, සිද්ධාවස්සං නියාමතො.
1694. තතොදයාව පට්ඨාය, අත්ථාය සූරියො විය;
විනාසාය පවත්තන්තා, වයන්තෙවාති පෙක්ඛති.
1695. උදයාභොගමොහාය, වයන්තිච්චෙව සබ්බථා;
භෙදස්සභාවමාරබ්භ, ධම්මෙසු සති තිට්ඨති.
1696. අතීතා ච නිරුද්ධාව, නිරුජ්ඣිස්සන්තිනාගතා;
නිරුජ්ඣන්තෙව වත්තන්තා, ඉච්චෙවමනුපස්සතො.
1697. නිජ්ඣරොව ගිරග්ගම්හි, වාරිවොණතපොක්ඛරෙ;
පදීපො විය ඣායන්තො, ආරග්ගෙරිව සාසපො.
1698. ආතපෙ විය උස්සාවො, පරිස්සාවෙ ජලං විය;
මද්දිතං ඵෙණපිණ්ඩංව, ලොණපිණ්ඩමිවොදකෙ.
1699. උදකෙ දණ්ඩරාජීව, විජ්ජුතාව වලාහකෙ;
ජලං තත්තකපාලෙව, සලිලෙ විය බුබ්බුළං.
1700. වාතබ්භාහතතූලංව, තීරං පත්තාව වීචියො;
ඵලං බන්ධනමුත්තංව, තිණානීව හුතාවහෙ.
1701. ජායන්තාපි ච ජිය්යන්තා, මිය්යන්තා ච නිරන්තරං;
නිරොධායාභිධාවන්තා, භඞ්ගාභිමුඛපාතිනො.
1702. විගච්ඡන්තාව දිස්සන්ති, ඛීයන්තන්තරධායිනො;
විද්ධංසයන්තා සඞ්ඛාරා, පතන්තා ච විනාසිනො.
1703. භඞ්ගඤාණං තමක්ඛාතං, යෙන ඤාණෙන පස්සතො;
අනිච්චන්තානුධාවන්ති, තිවිධාපි විපස්සනා.
1704. උදයබ්බයභඞ්ගෙසු, පාකටා හි අනිච්චතා;
භයාදීනවනිබ්බෙදෙ, දුක්ඛතානත්තතා තතො.
1705. ඉත්ථං භඞ්ගමධිට්ඨාය, පස්සන්තස්ස තිලක්ඛණං;
සඞ්ඛාරා සභයා හුත්වා, සමුපට්ඨන්ති යොගිනො.
1706. වාළමිගානුබද්ධාව, නිම්මුජ්ජන්තා වියණ්ණවෙ;
අමනුස්සගහිතාව, පරික්ඛිත්තාව වෙරිහි.
1707. කණ්හසප්පසමාලීළ්හා, චණ්ඩහත්ථිසමුට්ඨිතා;
පපාතාවාටපක්ඛන්තා, පතන්තාව හුතාවහෙ.
1708. වජ්ඣප්පත්තා මහාචොරා, ඡිජ්ජන්තා විය සීසතො;
සූලමාරොපියන්තාව, පබ්බතෙනොත්ථටා විය.
1709. ජාතිසඞ්කටපක්ඛන්තා, ජරාබ්යාධිනිපීළිතා;
මරණාසනිසම්මද්දා, මහාබ්යසනභාගිනො.
1710. මච්චුනබ්භාහතා නිච්චං, දුක්ඛභාරසමොත්ථටා;
සොකොපායාසනිස්සන්දා, පරිදෙවපරායණා.