4. චතුත්ථො පරිච්ඡෙදො

පකිණ්ණකවිභාගො

211. ඉතො පරං කිච්චතො ච, ද්වාරාලම්බණවත්ථුතො;

භූමිපුග්ගලතො ඨානා, ජනකා ච යථාරහං.

212. සඞ්ගහො ච පවත්ති ච, පටිසන්ධිපවත්තිසු;

චිත්තුප්පාදවසෙනෙව, සංඛිපිත්වාන නිය්‍යතෙ.

213. රූපාරූපමහාපාකා, මුපෙක්ඛාතීරණද්වයං;

චුතිසන්ධිභවඞ්ගානි, චිත්තානෙකූනවීසති.

214. ආවජ්ජනං තු යුගළං, දස්සනං සවනං තථා;

ඝායනං සායනඤ්චෙව, ඵුසනං සම්පටිච්ඡනං.

215. තීණි තීරණචිත්තානි, එකං වොට්ඨබ්බනං මතං;

පඤ්චද්වාරෙ මනොද්වාරෙ, තදාවජ්ජනනාමකං.

216. පඤ්චපඤ්ඤාස ජවනකිච්චානීති විනිද්දිසෙ;

ක්‍රියා චාවජ්ජනං හිත්වා, කුසලාකුසලප්ඵලං.

217. තදාලම්බණචිත්තානි, භවන්තෙකාදසෙව හි;

මහාවිපාකචිත්තානි, අට්ඨ සන්තීරණත්තයං.

218. පඤ්චකිච්චන්ති භාසන්ති, උපෙක්ඛාතීරණද්වයං;

චතුකිච්චා මහාපාකා, තිකකිච්චා මහග්ගතා.

219. දුකිච්චමිති වොට්ඨබ්බං, සුඛතීරණමීරිතං;

පඤ්චවිඤ්ඤාණජවනමනොධාතුත්තිකං පන.

220. එකකිච්චාති භාසන්ති, අට්ඨසට්ඨි විභාවිනො;

ඉච්චෙවං කිච්චභෙදෙන, චිත්තුප්පාදා වවත්ථිතා.

221. චක්ඛුසොතඝානජිව්හා-කායධාතු යථාක්කමං;

පඤ්චද්වාරා භවඞ්ගං තු, මනොද්වාරං පවුච්චති.

222. ඝානාදයො තයො රූපෙ, පඤ්ච චක්ඛාදයො තථා;

අරූපෙ නත්ථුභයත්ථ, තදාලම්බණමානසං.

223. ඡ ද්වාරා වීථිචිත්තානි, සත්ත කාමීසු රූපිසු;

ද්වාරත්තයං ඡ චිත්තානි, මනොද්වාරමරූපිසු.

224. පටිසන්ධාදිභූතා හි, අවසානෙ චුතිට්ඨිතා;

මජ්ඣෙ භවඞ්ගං ඡෙත්වාන, පච්චෙකං වීථි ජායති.

225. රූපාදාරම්මණෙ චක්ඛු-පසාදාදිම්හි ඝට්ටිතෙ;

ආවජ්ජනාදයො හොන්ති, භවඞ්ගද්විචලා පරං.

226. පරිණාමෙ භවඞ්ගස්ස, ආලම්බෙ ගහණාරහෙ;

තථා වීථි මනොද්වාරෙ, යථාසම්භවතො භවෙ.

227. ආවජ්ජා පඤ්චවිඤ්ඤාණං, සම්පටිච්ඡනතීරණං;

වොට්ඨබ්බකාමජවනං, තදාලම්බණමානසං.

228. සත්තෙවං වීථිචිත්තානි, චිත්තුප්පාදා චතුද්දස;

චතුපඤ්ඤාස විත්ථාරා, පඤ්චද්වාරෙ යථාරහං.

229. උප්පාදට්ඨිතිභඞ්ගානං, වසා චිත්තක්ඛණං තයං;

රූපානං ඨිති එකූන-පඤ්ඤාසඤ්ච දුකෙ දුකං.

230. පරිත්තෙතිපරිත්තෙ ච, මහන්තෙතිමහන්තකෙ;

වොට්ඨබ්බමොඝජවනං, තදාලම්බන්ති තං කමා.

231. ආවජ්ජනඤ්ච ජවනං, මනොද්වාරෙ තු ගොචරෙ;

විභූතෙ තු තදාලම්බං, විත්ථාරා සත්තසට්ඨි තෙ.

232. කාමෙ ජවනසත්තාල-ම්බණානං නියමෙ සති;

විභූතෙතිමහන්තෙ ච, තදාලම්බණමීරිතං.

233. පඤ්චද්වාරෙ මනොධාතු, පච්චෙකම්හි යථාක්කමං;

පඤ්චවිඤ්ඤාණයුගළං, පච්චෙකං තු පකාසිතං.

234. මනොද්වාරෙ තු ජවනං, මහග්ගතමනුත්තරං;

සුඛතීරණවොට්ඨබ්බං, පරිත්තජවනං ඡසු.

235. මහාවිපාකචිත්තානි, උපෙක්ඛාතීරණද්වයං;

ඡසු ද්වාරෙසු ජායන්ති, වීථිමුත්තානි චෙකදා.

236. සත්තති වීථිචිත්තානි, විපාකා තු මහග්ගතා;

නව වීථිවිමුත්තා ච, දුවිධාපි දසීරිතා.

237. ඉච්චෙවං ද්වාරභෙදෙන, විභාවෙත්වා තතො පරං;

ඤෙය්‍යා ගොචරභෙදෙන, චිත්තුප්පාදා යථාරහං.

238. රූපසද්දගන්ධරසඵොට්ඨබ්බා පඤ්ච ගොචරා;

සෙසඤ්ච රූපපඤ්ඤත්තිනාමඤ්ච ධම්මගොචරං.

239. පඤ්චද්වාරෙ වත්තමානං, පඤ්චාලම්බං යථාක්කමං;

ඡාලම්බණං මනොද්වාරෙ, අතීතානාගතම්පි ච.

240. පඤ්ඤත්තාතීතවත්තන්තං, ඡද්වාරග්ගහිතං පන;

ඡළාරම්මණසඞ්ඛාතං, යෙභුය්‍යෙන භවන්තරෙ.

241. නිමිත්තගතිකම්මානං, කම්මමෙවාථ ගොචරං;

පටිසන්ධිභවඞ්ගානං, චුතියාව යථාරහං.

242. පඤ්චාලම්බෙ මනොධාතු, පච්චෙකම්හි යථාක්කමං;

පඤ්චවිඤ්ඤාණයුගළං, පච්චෙකං තු පකාසිතං.

243. කාමපාකානි සෙසානි, හසනඤ්ච පරිත්තකෙ;

ඤාණහීනානිපුඤ්ඤානි, ජවනානි අනිම්මලෙ.

244. තිහෙතුකාමපුඤ්ඤානි, පුඤ්ඤාභිඤ්ඤා ච ලොකියා;

සබ්බාලම්බෙ පවත්තන්ති, අග්ගමග්ගඵලං විනා.

245. ක්‍රියාභිඤ්ඤා ච වොට්ඨබ්බං, ක්‍රියා කාමෙ තිහෙතුකා;

සබ්බාලම්බෙ පවත්තන්ති, නිබ්බානෙ නිම්මලා සියුං.

246. දුතියඤ්ච චතුත්ථඤ්ච, ආරුප්පෙසු මහග්ගතෙ;

මහග්ගතඤ්ඤෙ වොහාරෙ, අයමාලම්බණෙ නයො.

247. චක්ඛුසොතඝානජිව්හා-කායහදයවත්ථුනා;

කාමලොකෙ ඡවත්ථූනි, නිස්සිතා සත්ත ධාතුයො.

248. පඤ්චවිඤ්ඤාණධාතූ ච, තාසං පුබ්බාපරත්තයං;

මනොධාතු තතො සෙසා, මනොවිඤ්ඤාණධාතු ච.

249. චතස්සො ධාතුයො රූපෙ, තීණි වත්ථූනි නිස්සිතා;

අරූපෙ තු අනිස්සාය, ධාත්වෙකාව පවත්තති.

250. පඤ්චප්පසාදෙ නිස්සාය, පච්චෙකං තු යථාක්කමං;

පඤ්චවිඤ්ඤාණයුගළං, භවතීති පකාසිතං.

251. කාමපාකානි සෙසානි, මග්ගාවජ්ජනමාදිතො;

හසනං පටිඝාරූපා-වචරං වත්ථුනිස්සිතං.

252. ද්වෙචත්තාලීස නිස්සාය, අනිස්සාය ච ජායරෙ;

අනිස්සාය විපාකානි, ආරුප්පෙති සමීරිතං.

253. ඉච්චෙවං වත්ථුභෙදෙන, චිත්තුප්පාදා පකාසිතා;

තතො පරං විභාවෙය්‍ය, භූමිභෙදෙන පණ්ඩිතො.

254. නිරයෙ පෙතලොකෙ ච, තිරච්ඡානාසුරෙ තථා;

පාපකම්මොපපජ්ජන්ති, පාපපාකාය සන්ධියා.

255. භූමිස්සිතෙසු දෙවෙසු, මනුස්සෙසුපි හීනකා;

අහෙතුකාය ජායන්ති, පුඤ්ඤපාකාය සන්ධියා.

256. චාතුමහාරාජිකා ච, තාවතිංසා ච යාමකා;

තුසිතා චෙව නිම්මානරතිනො වසවත්තිනො.

257. ඉච්චෙවං ඡසු දෙවෙසු, මනුස්සෙසු ච ජායරෙ;

මහාවිපාකසන්ධීහි, කාමපුඤ්ඤකතා ජනා.

258. බ්‍රහ්මානං පාරිසජ්ජා ච, තථා බ්‍රහ්මපුරොහිතා;

මහාබ්‍රහ්මා ච ජායන්ති, පඨමජ්ඣානසන්ධියා.

259. පරිත්තා අප්පමාණාභා, ජායන්තාභස්සරා තථා;

දුතියජ්ඣානපාකාය, තතියාය ච සන්ධියා.

260. පරිත්තසුභප්පමාණසුභා ච සුභකිණ්හකා;

චතුත්ථාය තු ජායන්ති, තතියජ්ඣානභූමිකා.

261. වෙහප්ඵලා අසඤ්ඤී ච, සුද්ධාවාසාති සත්තසු;

පඤ්චමාය ච ජායන්ති, අසඤ්ඤීචිත්තවජ්ජිතා.

262. අවිහා ච අතප්පා ච, සුදස්සා ච සුදස්සිනො;

අකනිට්ඨාති පඤ්චෙතෙ, සුද්ධාවාසා පකාසිතා.

263. ආකාසානඤ්චායතනපාකාදීහි යථාක්කමං;

ආකාසානඤ්චායතනභූමිකාදීසු ජායරෙ.

264. චුතිසන්ධිභවඞ්ගානං, වසා පාකා මහග්ගතා;

කාමෙ සහෙතුකා පාකා, තදාලම්බණතොපි ච.

265. යථාවුත්තනියාමෙන, භූමීස්වෙකාව ජායරෙ;

චිත්තුප්පාදෙසු සබ්බත්ථ, න ත්වෙවාසඤ්ඤිනො මතා.

266. ඝානජිව්හාකායධාතු-නිස්සිතං මානසං තථා;

පටිඝද්වයමිච්චෙවමට්ඨ හොන්තෙව කාමිසු.

267. චක්ඛුසොතඤ්ච විඤ්ඤාණං, මනොධාතු ච තීරණං;

කාමරූපෙසු ජායන්ති, යථාසම්භවතො දස.

268. වොට්ඨබ්බකාමපුඤ්ඤානි, විප්පයුත්තානි දිට්ඨියා;

උද්ධච්චසහිතඤ්චෙති, සබ්බත්ථෙතානි චුද්දස.

269. කඞ්ඛිතං දිට්ඨියුත්තානි, සුද්ධාවාසවිවජ්ජිතෙ;

සිතඤ්ච රූපජවන-මාරුප්පාපායවජ්ජිතෙ.

270. කාමක්‍රියා සහෙතූ ච, උද්ධං ලොකුත්තරත්තයං;

චතුත්ථාරුප්පජවනං, සබ්බත්ථාපායවජ්ජිතෙ.

271. සෙසමාරුප්පජවනං, හිත්වාපායං යථාක්කමං;

උද්ධමාරුප්පභූමිඤ්ච, ජායතීති විභාවයෙ.

272. සොතාපත්තිඵලාදීනි, චත්තාරානුත්තරානි තු;

සුද්ධාවාසමපායඤ්ච, හිත්වා සබ්බත්ථ ජායරෙ.

273. සුද්ධාවාසමපායඤ්ච, හිත්වාරූපඤ්ච සබ්බථා;

පඨමානුත්තරො මග්ගො, සෙසට්ඨානෙසු ජායති.

274. සත්තතිංස අපායෙසු, කාමෙසීති පකාසිතා;

පඤ්චපඤ්ඤාස සුද්ධෙසු, රූපෙස්වෙකූනසත්තති.

275. ඡචත්තාලීස ආරුප්පෙ, උප්පජ්ජන්ති යථාරහං;

ඉච්චෙවං භූමිභෙදෙන, චිත්තුප්පාදා පකාසිතා.

276. තිහෙතුසත්තෙ සබ්බානි, ද්විහෙතුකාහෙතුකෙ පන;

පරිත්තානි විවජ්ජෙත්වා, ඤාණපාකක්‍රියාජවෙ.

277. පුථුජ්ජනානං සම්භොන්ති, දිට්ඨියුත්තඤ්ච කඞ්ඛිතං;

සොතාපන්නාදිතිණ්ණම්පි, ඵලං හොති යථාසකං.

278. වීතරාගස්ස ජවනං, ක්‍රියා චන්තිමනුත්තරං;

පුථුජ්ජනාදිතිණ්ණම්පි, පටිඝං සමුදීරිතං.

279. ජවා පුථුජ්ජනාදීනං, චතුන්නං සෙස සාසවා;

සාසවාවජ්ජපාකානි, පඤ්චන්නමපි දීපයෙ.

280. පුථුජ්ජනෙසු තෙසට්ඨි, සොතාපන්නාදිකද්වයෙ;

එකූනසට්ඨි චිත්තානි, අනාගාමිකපුග්ගලෙ.

281. සත්තපඤ්ඤාස ජායන්ති, තෙපඤ්ඤාස අනාසවෙ;

මග්ගට්ඨෙසු සකො මග්ගො, පුග්ගලෙසු අයං නයො.

282. තිහෙතුකාමචුතියා, සබ්බාපි පටිසන්ධියො;

ද්විහෙතාහෙතුචුතියා, කාමාවචරසන්ධියො.

283. රූපාවචරචුතියා, සහෙතුපටිසන්ධියො;

ආරුප්පාරුප්පචුතියා, හෙට්ඨිමාරුප්පවජ්ජිතා.

284. පටිසන්ධි තථා කාමෙ, තිහෙතුපටිසන්ධියො;

භවන්තීති ච මෙධාවී, චුතිසන්ධිනයං නයෙ.