3. තතියො පරිච්ඡෙදො

භෙදසඞ්ගහවිභාගො

123. එවං භෙදසභාවෙසු, තෙස්වෙව පුන සඞ්ගහං;

සභාවත්ථවිසෙසෙහි, පවක්ඛාමි ඉතො පරං.

124. අසාධාරණඤාණෙහි, සත්ථා වත්ථුවිවෙචකො;

සඞ්ගහෙත්වා සභාගෙහි, ධම්මෙ දස්සෙසි චක්ඛුමා.

125. දිට්ඨිභිනිවෙසට්ඨෙන, යථාභූතසභාවතො;

පරමාමසතිච්චෙකා, පරාමාසොති භාසිතා.

126. කිලෙසාසුචිභාවෙන, වණස්සාවරසො විය;

ආලිම්පන්තාව සන්තානං, සවන්තීති පකාසිතා.

127. කාමතණ්හා භවතණ්හා, දිට්ඨාවිජ්ජාති ආසවා;

චත්තාරො ආසවට්ඨෙන, තයො ධම්මා සභාවතො.

128. එතෙවො ඝාති වුත්තාව, ද්වාරාලම්බාභිවාහිනො;

ඔත්ථරිත්වා පරාභූතෙ, හරන්තා පාණිනො භවෙ.

129. යොගාති චාහු තෙ එව, පාණිනො භවයන්තකෙ;

ද්වාරාලම්බාභිසම්බන්ධා, යන්තබන්ධාව යොජිතා.

130. සන්තානමධිගණ්හන්තා, මාලුවාව මහාතරුං;

ගණ්හන්තා දළ්හමාලම්බං, මණ්ඩූකමිව පන්නගො.

131. කාමතණ්හා ච දිට්ඨි ච, උපාදානා චතුබ්බිධා;

දිට්ඨි දිට්ඨිසීලබ්බත-මත්තවාදොති භෙදිතා.

132. කායෙන කායං ගන්ථෙන්තා, දුප්පමුඤ්චානුවෙඨිනො;

කථිතා කායගන්ථාති, තණ්හාබ්‍යාපාදදිට්ඨියො.

133. සීලබ්බතපරාමාසො, ඉති දිට්ඨි විභෙදිතා;

ඉදංසච්චාභිනිවෙසො, ඉති චෙවං චතුබ්බිධා.

134. නෙක්ඛම්මං පලිබොධෙන්තා, භාවනාපරිපන්ථකා;

සන්තානමණ්ඩකොසාව, පරියොනන්ධකාති ච.

135. කාමච්ඡන්දො ච බ්‍යාපාදො, ථිනමිද්ධඤ්ච සංසයො;

අවිජ්ජුද්ධච්චකුක්කුච්චමිති නීවරණා මතා.

136. ආගාළ්හං පරියාදාය, ඔගය්හනුප්පවත්තිනො;

යොප්පරොගාව සන්තාන-මනුසෙන්තීති භාසිතා.

137. කාමරාගො භවරාගො, පටිඝො මානදිට්ඨියො;

කඞ්ඛාවිජ්ජාති සත්තෙව, ඡ ධම්මානුසයා මතා.

138. ද්වාරාලම්බණබන්ධෙන, පාණීනං භවමණ්ඩලෙ;

සංයොජනානි වුත්තානි, පාසබන්ධාව පක්ඛිනං.

139. කාමරූපාරූපරාගා, පටිඝො මොහසංසයො;

දිට්ඨි සීලබ්බතං මානො, උද්ධච්චෙන දසා භවෙ.

140. රූපාරූපරාගුද්ධච්චං, අභිධම්මෙ විනා පුන;

භවරාගිස්ස මච්ඡෙරං, ගහෙත්වා දසධා සියුං.

141. සංක්ලෙපයන්ති සන්තානං, උපඝාතෙන්ති පාණිනො;

සහජාතෙක්ලෙසෙන්තීති, කිලෙසාති පකාසිතා.

142. ලොභො දොසො ච මොහො ච,

දිට්ඨි මානො ච සංසයො;

ථිනාහිරිකනොත්තප්ප-

මුද්ධච්චෙන සියුං දස.

143. නවසඞ්ගහිතා එත්ථ, දිට්ඨිලොභා පකාසිතා;

සත්තසඞ්ගහිතාවිජ්ජා, පටිඝො පඤ්චසඞ්ගහො.

144. චතුසඞ්ගහිතා කඞ්ඛා, මානුද්ධච්චා තිසඞ්ගහා;

දුකසඞ්ගහිතං ථීනං, කුක්කුච්චමෙකසඞ්ගහං.

145. ද්විධාහිරිකනොත්තප්ප-මිස්සාමච්ඡරියං තථා;

ඉච්චෙවං දසධා වුත්තා, පාපකෙස්වෙව සඞ්ගහා.

146. පරාමාසාසවොඝා ච, යොගුපාදානගන්ථතො;

නීවාරණානුසයතො, සංයොජනකිලෙසතො.

147. චුද්දසෙව තු සඞ්ඛෙපා, සත්තපඤ්ඤාස භෙදතො;

යථාධම්මානුසාරෙන, චිත්තුප්පාදෙසු යොජයෙ.

148. තතොපරෙ නොපරාමා-සාදිභෙදිතසඞ්ගහා;

චිත්තං චෙතසිකං රූපං, නිබ්බානමිති දීපයෙ.

149. ඉච්චාකුසලධම්මානං, ඤත්වා සඞ්ගහමුත්තරං;

මිස්සකා නාම විඤ්ඤෙය්‍යා, යථාසම්භවතො කථං;

150. ලොභො දොසො ච මොහො ච,

එකන්තාකුසලා තයො;

අලොභාදොසාමොහො ච,

කුසලාබ්‍යාකතා තථා.

151. පාදපස්සෙව මූලානි, ථිරභාවාය පච්චයා;

මූලභාවෙන ධම්මානං, හෙතූ ධම්මා ඡ දීපිතා.

152. විතක්කො ච විචාරො ච, පීති චෙකග්ගතා තථා;

සොමනස්සං දොමනස්සං, උපෙක්ඛාති ච වෙදනා.

153. ආහච්චුපනිජ්ඣායන්තා, නිජ්ඣානට්ඨෙන පච්චයා;

ඣානධම්මාති සත්ථාහ, පඤ්ච වත්ථුසභාවතො.

154. සම්මාදිට්ඨි ච සඞ්කප්පො, වායාමො විරතිත්තයං;

සම්මාසති සමාධී ච, මිච්ඡාදිට්ඨි ච සම්භවා.

155. සම්මාමිච්ඡා ච නීයන්තා, නිය්‍යානට්ඨෙන පච්චයා;

මග්ගඞ්ගා ද්වාදසක්ඛාතා, නව ධම්මා සභාවතො.

156. අත්තභාවං පවත්තෙන්තා, ඔජට්ඨමකවෙදනං;

පටිසන්ධිනාමරූප-මාහරන්තා යථාක්කමං.

157. කබළීකාරො ආහාරො,

ඵස්සො සඤ්චෙතනා තථා;

විඤ්ඤාණමිති චත්තාරො,

ආහාරාති පකාසිතා.

158. ධම්මානං සහජාතානං, ඉන්ද්‍රියට්ඨෙන පච්චයා;

අත්තානමිස්සරට්ඨෙන, අනුවත්තාපකා තථා.

159. සද්ධා ච සති පඤ්ඤා ච, වීරියෙකග්ගතාපි ච;

වෙදනා ජීවිතං චිත්තං, අට්ඨ රූපින්ද්‍රියානි ච.

160. කථං ජීවිතමෙකං තු, සුඛං දුක්ඛන්ති වෙදනා;

සොමනස්සං දොමනස්සං, උපෙක්ඛාති ච භෙදිතා.

161. පඤ්ඤාදිමග්ගෙනඤ්ඤාත-ඤ්ඤස්සාමීතින්ද්‍රියං භවෙ;

මජ්ඣෙ අඤ්ඤින්ද්‍රියමන්තෙ, අඤ්ඤාතාවින්ද්‍රියං තථා.

162. සොළසෙව සභාවෙන, ඉන්ද්‍රියට්ඨවිභාගතො;

ඉන්ද්‍රියානීති වුත්තානි, බාවීසති විභාවයෙ.

163. දළ්හාධිට්ඨිතසන්තානා, විපක්ඛෙහි අකම්පියා;

බලවන්තසභාවෙන, බලධම්මා පකාසිතා.

164. සද්ධා සති හිරොත්තප්පං, වීරියෙකග්ගතා තථා;

පඤ්ඤාහිරිකානොත්තප්ප-මිච්චෙවං නවධා මතා.

165. ජෙට්ඨා පුබ්බඞ්ගමට්ඨෙන, පුඤ්ඤාපුඤ්ඤපවත්තියං;

පච්චයාධිප්පතෙය්‍යෙන, සහජානං යථාරහං.

166. චත්තාරොධිපතී වුත්තා, ආධිප්පච්චසභාවතො;

ඡන්දො චිත්තඤ්ච වීරියං, වීමංසාති ච තාදිනා.

167. පඤ්චසඞ්ගහිතා පඤ්ඤා, වායාමෙකග්ගතා පන;

චතුසඞ්ගහිතා චිත්තං, සති චෙව තිසඞ්ගහා.

168. සඞ්කප්පො වෙදනා සද්ධා, දුකසඞ්ගහිතා මතා;

එකෙකසඞ්ගහා සෙසා, අට්ඨවීසති භාසිතා;

ඉච්චෙවං සත්තධා භෙදො, වුත්තො මිස්සකසඞ්ගහො.

169. හෙතුඣානඞ්ගමග්ගඞ්ගා, ආහාරින්ද්‍රියතො තථා;

බලාධිප්පතිතො චෙව, පුඤ්ඤාපුඤ්ඤාදිමිස්සතා;

ඡත්තිංසෙව සභාවෙන, චතුසට්ඨි පභෙදතො.

170. ඉච්චෙවං සඞ්ගහෙත්වාන, විභාවෙය්‍ය තතො පරං;

චිත්තුප්පාදපභෙදෙසු, යථාසම්භවතො කථං.

171. සිතාවජ්ජනවිඤ්ඤාණං, සම්පටිච්ඡනතීරණා;

අට්ඨාරසාහෙතුකාව, මොමූහා එකහෙතුකා.

172. සෙසා තු කුසලා ඤාණවියුත්තා ච ද්විහෙතුකා;

චිත්තුප්පාදාපරෙ සත්ත-චත්තාලීස තිහෙතුකා.

173. පඤ්චවිඤ්ඤාණමජ්ඣානං, ද්විඣානඞ්ගිකමීරිතං;

චතුත්ථපඤ්චමජ්ඣානං, තිඣානං තතියං මතා.

174. චතුඣානං තු දුතියං, කාමෙ ච සුඛවජ්ජිතා;

පඤ්චඣානං තු පඨමං, කාමෙ ච සුඛිතා මතා.

175. පඨමානුත්තරං ඣානං, අට්ඨමග්ගඞ්ගිකං මතං;

සත්තමග්ගඞ්ගිකං නාම, සෙසඣානමනුත්තරං.

176. ලොකියං පඨමං ඣානං, තථා කාමෙ තිහෙතුකා;

පඤ්චමග්ගඞ්ගිකා නාම, චිත්තුප්පාදා පකාසිතා.

177. සෙසං මහග්ගතං ඣානං, සම්පයුත්තා ච දිට්ඨියා;

ඤාණෙන විප්පයුත්තා ච, චතුමග්ගඞ්ගිකා මතා.

178. පටිඝුද්ධච්චයුත්තා ච, විප්පයුත්තා ච දිට්ඨියා;

තිමග්ගඞ්ගං දුමග්ගඞ්ගං, කඞ්ඛිතං සමුදීරිතං.

179. න හොන්තාහෙතුකෙ මග්ගා, චිත්තට්ඨිති ච කඞ්ඛිතෙ;

විදිතා නියතතා ච, ලොකියෙසු න උද්ධටා.

180. කාමෙසු කබළීකාරො, අනාහාරො අසඤ්ඤිනො;

චිත්තුප්පාදෙසු සබ්බත්ථ, ආහාරත්තයමීරිතං.

181. ඉන්ද්‍රියානි විභාවෙය්‍ය, නවධානුත්තරෙ බුධො;

අට්ඨධා සමුදීරෙය්‍ය, ලොකියෙසු තිහෙතුකෙ.

182. සත්තධා පන ඤාණෙන, විප්පයුත්තෙ පකාසයෙ;

සිතවොට්ඨබ්බනාපුඤ්ඤෙ, පඤ්චධා කඞ්ඛිතෙ පන.

183. චතුධා තිවිධා සෙසෙ, චිත්තුප්පාදෙ සමීරයෙ;

තිහෙතුකා සත්තබලා, ඡබලා තු දුහෙතුකා.

184. චතුබලා අකුසලා, කඞ්ඛිතං තිබලං මතං;

ද්විබලං සිතවොට්ඨබ්බ-මබලං සෙසමීරිතං.

185. ජවනෙධිපතීනං තු, යො කොචෙකො තිහෙතුකෙ;

ද්විහෙතුකෙ වා කුසලෙ, වීමංසා නොපලබ්භති.

186. ලොකියෙසු විපාකෙසු,

මොහමූලෙ අහෙතුකෙ;

යථාසම්භවවුත්තිත්තා,

නත්ථාධිපති කොචිපි.

187. සම්භොති කායවිඤ්ඤාණෙ, පුඤ්ඤපාකෙ සුඛින්ද්‍රියං;

දුක්ඛින්ද්‍රියම්පි තත්ථෙව, පාපපාකම්හි භාසිතං.

188. සන්තීරණඤ්ච හසනං, සොමනස්සානි සොළස;

පඨමාදිචතුජ්ඣානං, සොමනස්සයුතං භවෙ.

189. දොමනස්සයුත්තා ද්වෙව, චිත්තුප්පාදා පකාසිතා;

තදඤ්ඤෙ පන සබ්බෙපි, පඤ්චපඤ්ඤාසුපෙක්ඛකා.

190. වෙදනාසම්පයොගඤ්ච, විනිබ්භුජ්ජෙවමට්ඨධා;

හෙතුයොගාදිභෙදෙහි, චිත්තුප්පාදා පකාසිතා.

191. තංතංවියොගභෙදඤ්ච, පච්චෙකමථ මිස්සිතං;

යථාවුත්තානුසාරෙන, යථාසම්භවතො නයෙ.