1. පඨමො පරිච්ඡෙදො

නාමත්තයවිභාගො

3. තත්ථ චිත්තං චෙතසිකං, නිබ්බානන්ති මතං තිධා;

නාමං රූපං තු දුවිධං, භූතොපාදායභෙදතො.

4. කාමභූමාදිභෙදෙන, තත්ථ චිත්තං චතුබ්බිධං;

චෙතොයුත්තා ද්විපඤ්ඤාස, ධම්මා චෙතසිකා මතා.

5. චක්ඛුසොතඝානජිව්හා-කායවිඤ්ඤාණධාතුයො;

සම්පටිච්ඡනචිත්තඤ්ච, තථා සන්තීරණද්වයං.

6. සොමනස්සසහගතං, උපෙක්ඛාසහිතන්ති ච;

ඉච්චාහෙතුකචිත්තානි, පුඤ්ඤපාකානි අට්ඨධා.

7. සොමනස්සයුතං තත්ථ, හිත්වා සන්තීරණං තථා;

සත්තාකුසලපාකානි, තානෙවාති විනිද්දිසෙ.

8. පඤ්චද්වාරමනොද්වාරාවජ්ජනං හසනන්ති ච;

ක්‍රියචිත්තමුදීරිතං, තිවිධම්පි අහෙතුකං.

9. එවං අට්ඨාරසවිධං, මානසං හොතිහෙතුකං;

මූලභෙදෙනාකුසලං, චිත්තං තු තිවිධං මතං.

10. සොමනස්සසහගතං, උපෙක්ඛාසහිතං තථා;

දිට්ඨිගතසම්පයුත්තං, විප්පයුත්තන්ති භෙදිතං.

11. අසඞ්ඛාරං සසඞ්ඛාරමිති භින්නං පනට්ඨධා;

ලොභමූලං පකාසෙන්ති, තත්ථාකුසලමානසං.

12. දොමනස්සසහගතං, පටිඝෙන සමායුතං;

දොසමූලමසඞ්ඛාරං, සසඞ්ඛාරන්තිපි ද්විධා.

13. විචිකිච්ඡාසහගතං, උද්ධච්චසහිතන්ති ච;

මොහමූලඤ්ච දුවිධං, උපෙක්ඛාය සමායුතං.

14. ද්වාදසාකුසලානෙවං, චිත්තානීති විභාවයෙ;

හිත්වාහෙතුකපාපානි, සොභනානි තතො පරං.

15. සොමනස්සසහගතං, උපෙක්ඛාසහිතං තථා;

ද්විධා ඤාණෙන සංයුත්තං, විප්පයුත්තන්ති භෙදිතං.

16. අසඞ්ඛාරං සසඞ්ඛාරමිති භින්නං පනට්ඨධා;

සහෙතුකාමාවචර-පුඤ්ඤපාකක්‍රියා භවෙ.

17. කාමෙ තෙවීස පාකානි, පුඤ්ඤාපුඤ්ඤානි වීසති;

එකාදස ක්‍රියා චෙති, චතුපඤ්ඤාස සබ්බථා.

18. තක්කචාරපීතිසුඛෙකග්ගතාසහිතං පන;

පඨමජ්ඣානකුසලං, විපාකඤ්ච ක්‍රියා තථා.

19. දුතියං තක්කතො හීනං, තතියං තු විචාරතො;

චතුත්ථං පීතිතො හීනං, උපෙක්ඛෙකග්ගතායුතං.

20. පඤ්චමං පඤ්චදසධා, රූපාවචරමීරිතං;

පඤ්චමජ්ඣානමෙවෙකමරූපාවචරං පන.

21. ආකාසානඤ්චායතනං, පුඤ්ඤපාකක්‍රියා තථා;

විඤ්ඤාණඤ්චායතනඤ්ච, ආකිඤ්චඤ්ඤායතනකං;

නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනං ද්වාදසධා භවෙ.

22. සොතාපත්තිමග්ගචිත්තං, ඵලචිත්තං තථාපරං;

සකදාගාමානාගාමි, අරහත්තන්ති අට්ඨධා.

23. ඣානඞ්ගයොගභෙදෙන, කත්වෙකෙකං තු පඤ්චධා;

විත්ථාරානුත්තරං චිත්තං, චත්තාලීසවිධං භවෙ.

24. රූපාවචරචිත්තානි, ගය්හන්තානුත්තරානි ච;

පඨමාදිජ්ඣානභෙදෙ, ආරුප්පඤ්චාපි පඤ්චමෙ.

25. ද්වාදසාකුසලානෙවං, කුසලානෙකවීසති;

ඡත්තිංසෙව විපාකානි, ක්‍රියචිත්තානි වීසති.

26. එකවීසසතං වාථ, එකූනනවුතීවිධං;

චිත්තං තංසම්පයොගෙන, භින්නා චෙතසිකා තථා.

27. ඵස්සො ච වෙදනා සඤ්ඤා, චෙතනෙකග්ගතා තථා;

ජීවිතං මනසීකාරො, සබ්බසාධාරණා මතා.

28. තක්කචාරාධිමොක්ඛා ච, වීරියං ඡන්දපීතියො;

පකිණ්ණකා ඡ අක්ඛාතා, තෙරසඤ්ඤසමානතා.

29. පකිණ්ණකා න විඤ්ඤාණෙ, විතක්කො දුතියාදිසු;

විචාරො තතියාදිම්හි, අධිමොක්ඛො තු කඞ්ඛිතෙ.

30. සන්තීරණමනොධාතුත්තිකෙසු වීරියං තථා;

චතුත්ථසුඛිතෙ පීති, ඡන්දොහෙතුම්හි මොමුහෙ.

31. ඡසට්ඨි පඤ්චපඤ්ඤාස, එකාදස ච සොළස;

සත්තති වීසති චෙව, තානි චිත්තානි දීපයෙ.

32. මොහාහිරිකානොත්තප්ප-මුද්ධච්චං සබ්බපාපජං;

ඉස්සාමච්ඡෙරකුක්කුච්චදොසා තු පටිඝෙ තථා.

33. ලොභො ලොභෙ තු දිට්ඨි ච, දිට්ඨියුත්තෙ වියුත්තකෙ;

මානො ච ථිනමිද්ධං තු, සසඞ්ඛාරෙසු පඤ්චසු.

34. කඞ්ඛිතෙ විචිකිච්ඡාති, චුද්දසාකුසලානිමෙ;

ද්වාදසාකුසලෙස්වෙව, නියමෙන වවත්ථිතා.

35. සද්ධා සති හිරොත්තප්පං, අලොභාදොසමජ්ඣතා;

කායචිත්තානං පස්සද්ධි, ලහුතා මුදුතා තථා.

36. කම්මඤ්ඤතා ච පාගුඤ්ඤඋජුතාති යුගා ඡ ච;

එකූනවීසති ධම්මා, අඤ්ඤමඤ්ඤාවියොගිනො;

එකූනසට්ඨිචිත්තෙසු, සොභනෙසු පවත්තිතා.

37. සම්මාවාචා ච කම්මන්තාජීවාති විරතී ඉමා;

ලොකුත්තරෙ සදා සබ්බා, සහ කාමසුභෙ විසුං.

38. කරුණාමුදිතා නානා, රූපෙ පඤ්චමවජ්ජිතෙ;

කදාචි කාමෙ කුසලෙ, ක්‍රියචිත්තෙ සහෙතුකෙ.

39. තිහෙතුකෙසු චිත්තෙසු, පඤ්ඤා සබ්බත්ථ ලබ්භති;

එතෙ සද්ධාදයො ධම්මා, පඤ්චවීසති සොභනා.

40. ඉස්සාමච්ඡෙරකුක්කුච්චවිරතීකරුණාදයො;

නානා කදාචි මානො ච, ථිනමිද්ධං තථා සහ.

41. සත්ත සබ්බත්ථ ජායන්ති, ඡ තු ධම්මා යථාරහං;

චුද්දසාකුසලෙස්වෙව, සොභනෙස්වෙව සොභනා.

42. ද්වෙපඤ්ඤාස පනිච්චෙවං, ධම්මෙ සඞ්ගය්හ මානසෙ;

ලබ්භමානෙ විභාවෙය්‍ය, පච්චෙකම්පි විචක්ඛණො.

43. සොභනඤ්ඤසමානා ච, පඨමෙ විරතී විනා;

දුතියාදීසු තක්කඤ්ච, විචාරං තතියාදිසු.

44. චතුත්ථාදීසු පීතිඤ්ච, කරුණාදිඤ්ච පඤ්චමෙ;

හිත්වා නෙව වියොජෙය්‍ය, සඞ්ඛිපිත්වාන පඤ්චධා.

45. පඤ්චතිංස චතුත්තිංස, තෙත්තිංස ච යථාක්කමං;

ද්වත්තිංස තිංස එවාථ, ජායන්තීති මහග්ගතෙ.

46. ගහෙත්වා විරතී සබ්බා, හිත්වාන කරුණාදයො;

පඨමෙ දුතියාදිම්හි, විතක්කාදිං විනා තථා.

47. පඤ්චධාව ගණෙය්‍යෙවං, ඡත්තිංසා ච යථාක්කමං;

පඤ්චතිංස චතුත්තිංස, තෙත්තිංසද්වයමුත්තරෙ.

48. සොභනඤ්ඤසමානා ච, කාමෙසු කුසලෙ ක්‍රියෙ;

හිත්වා විරතියො පාකෙ, විරතීකරුණාදයො.

49. ඤාණයුත්තෙ සොමනස්සෙ, වියුත්තෙ ඤාණවජ්ජිතා;

උපෙක්ඛකෙ පීතිහීනා, විප්පයුත්තෙ ද්වයං විනා.

50. චතුධා තිවිධෙස්වෙවං, විගණෙය්‍ය ද්වයං ද්වයං;

න සන්තුපෙක්ඛාසහිතෙ, කරුණාදීති කෙචන.

51. අට්ඨතිංස සත්තතිංසද්වයං ඡත්තිංසකං සුභෙ;

පඤ්චතිංස චතුත්තිංසද්වයං තෙත්තිංසකං ක්‍රියෙ.

52. තෙත්තිංස පාකෙ ද්වත්තිංසද්වයෙකතිංසකං භවෙ;

සහෙතුකාමාවචරපුඤ්ඤපාකක්‍රියාමනෙ.

53. මොහාදයො සමානා ච, පඨමෙ ලොභදිට්ඨියා;

තතියෙ ලොභමානෙන, ජායන්තෙකූනවීසති.

54. අට්ඨාරස පීතිහීනා, පඤ්චමෙ සත්තමෙ තථා;

නවමෙ දොසකුක්කුච්චමච්ඡරිස්සාහි වීසති.

55. පඨමාදීසු වුත්තාව, දුතියාදීසු ජායරෙ;

ථිනමිද්ධෙනෙකවීස, වීස ද්වෙවීසතික්කමා.

56. ඡන්දපීතිං විනුද්ධච්චෙ, කඞ්ඛිතෙ නිච්ඡයං විනා;

පඤ්චදසෙව කඞ්ඛාය, අසුභෙසු විභාවයෙ.

57. සිතෙ සමානා නිච්ඡන්දා, ද්වාදසෙකාදසෙව තු;

පීතිං හිත්වාන වොට්ඨබ්බෙ, වීරියං සුඛතීරණෙ.

58. ද්වයං හිත්වා මනොධාතු, උපෙක්ඛාතීරණෙ දස;

සත්ත සාධාරණා එව, පඤ්චවිඤ්ඤාණසම්භවා.

59. ඉති චෙතසි සම්භූතා,

ද්වෙපඤ්ඤාස යථාරහං;

ඤෙය්‍යා චෙතසිකා ධම්මා,

චෙතොභෙදප්පභෙදිනො.

60. සුඤ්ඤතඤ්චානිමිත්තඤ්ච, තථාපණිහිතන්ති ච;

තිවිධාකාරමීරෙන්ති, නිබ්බානමමතං බුධා.

61. යං ආරබ්භ පවත්තන්තං, තත්ථානුත්තරමානසං;

සුඤ්ඤතාදිවිමොක්ඛොති, නාමමාලම්බතො ලභෙ.

62. සොපාදිසෙසනිබ්බානධාතු චෙව තථාපරා;

අනුපාදිසෙසා චාති, දුවිධා පරියායතො.

63. තදෙතං වානනික්ඛන්තමච්චන්තං සන්තිලක්ඛණං;

අස්සාසකරණරසං, ඛෙමභාවෙන ගය්හති.

64. තං නාමෙතීති නිබ්බානං, නමන්තීති තතොපරෙ;

තෙපඤ්ඤාසාති නාමානි, චතුපඤ්ඤාස සබ්බථා.

65. චිත්තචෙතසිකයොජනානයං,

චිත්තමුත්තමමිදං පකාසිතං;

සාධු චෙතසි නිධාය පණ්ඩිතා,

සාධු සාසනධරා භවන්ති තෙ.

66. බුද්ධප්පවත්තමවගාහිතබොධිඤාණ-

මිච්චාභිධම්මමවගාහිතසබ්බධම්මං;

ඔගය්හ නාමගතරාසිමසෙසයිත්වා,

සඞ්ගය්හ සබ්බමිධ යොජිතමාදරෙන.

ඉති නාමරූපපරිච්ඡෙදෙ නාමත්තයවිභාගො නාම

පඨමො පරිච්ඡෙදො.