ද්වාරසඞ්ගහවණ්ණනා

35. ද්වාරානං, ද්වාරප්පවත්තචිත්තානඤ්ච පරිච්ඡෙදවසෙන සඞ්ගහො ද්වාරසඞ්ගහො. ආවජ්ජනාදීනං අරූපධම්මානං පවත්තිමුඛභාවතො ද්වාරානි වියාති ද්වාරානි.

36. චක්ඛුමෙවාති පසාදචක්ඛුමෙව.

37. ආවජ්ජනාදීනං මනානං, මනොයෙව වා ද්වාරන්ති මනොද්වාරං. භවඞ්ගන්ති ආවජ්ජනානන්තරං භවඞ්ගං. තෙනාහු පොරාණා –

‘‘සාවජ්ජනං භවඞ්ගන්තු, මනොද්වාරන්ති වුච්චතී’’ති;

39. තත්ථාති තෙසු චක්ඛාදිද්වාරෙසු චක්ඛුද්වාරෙ ඡචත්තාලීස චිත්තානි යථාරහමුප්පජ්ජන්තීති සම්බන්ධො. පඤ්චද්වාරාවජ්ජනමෙකං, චක්ඛුවිඤ්ඤාණාදීනි උභයවිපාකවසෙන සත්ත, වොට්ඨබ්බනමෙකං, කාමාවචරජවනානි ච කුසලාකුසලනිරාවජ්ජනකිරියවසෙන එකූනතිංස, තදාරම්මණානි ච අග්ගහිතග්ගහණෙන අට්ඨෙවාති ඡචත්තාලීස. යථාරහන්ති ඉට්ඨාදිආරම්මණෙ යොනිසොඅයොනිසොමනසිකාරනිරනුසයසන්තානාදීනං අනුරූපවසෙන. සබ්බථාපීති ආවජ්ජනාදිතදාරම්මණපරියොසානෙන සබ්බෙනපි පකාරෙන කාමාවචරානෙවාති යොජනා. සබ්බථාපි චතුපඤ්ඤාස චිත්තානීති වා සම්බන්ධො. සබ්බථාපි තංතංද්වාරිකවසෙන ඨිතානි අග්ගහිතග්ගහණෙන චක්ඛුද්වාරිකෙසු ඡචත්තාලීසචිත්තෙසු සොතවිඤ්ඤාණාදීනං චතුන්නං යුගළානං පක්ඛෙපෙන චතුපඤ්ඤාසපීත්‍යත්ථො.

41. චක්ඛාදිද්වාරෙසු අප්පවත්තනතො, මනොද්වාරසඞ්ඛාතභවඞ්ගතො ආරම්මණන්තරග්ගහණවසෙන අප්පවත්තිතො ච පටිසන්ධාදිවසෙන පවත්තානි එකූනවීසති ද්වාරවිමුත්තානි.

42. ද්විපඤ්චවිඤ්ඤාණානි සකසකද්වාරෙ, ඡබ්බීසති මහග්ගතලොකුත්තරජවනානි මනොද්වාරෙයෙව උප්පජ්ජනතො ඡත්තිංස චිත්තානි යථාරහං සකසකද්වාරානුරූපං එකද්වාරිකචිත්තානි.

45. පඤ්චද්වාරෙසු සන්තීරණතදාරම්මණවසෙන, මනොද්වාරෙ ච තදාරම්මණවසෙන පවත්තනතො ඡද්වාරිකානි චෙව පටිසන්ධාදිවසප්පවත්තියා ද්වාරවිමුත්තානි ච.

47. පඤ්චද්වාරිකානි ච ඡද්වාරිකානි ච පඤ්චඡද්වාරිකානි. ඡද්වාරිකානි ච තානි කදාචි ද්වාරවිමුත්තානි චාති ඡද්වාරිකවිමුත්තානි. අථ වා ඡද්වාරිකානි ච ඡද්වාරිකවිමුත්තානි චාති ඡද්වාරිකවිමුත්තානීති එකදෙසසරූපෙකසෙසො දට්ඨබ්බො.

ද්වාරසඞ්ගහවණ්ණනා නිට්ඨිතා.