8. ඡෙත්වාවග්ගො

1. ඡෙත්වාසුත්තං

71. සාවත්ථිනිදානං. එකමන්තං ඨිතා ඛො සා දෙවතා භගවන්තං ගාථාය අජ්ඣභාසි –

‘‘කිංසු ඡෙත්වා [ඣත්වා (සී.), ඝත්වා (ස්‍යා. කං.) එවමුපරිපි] සුඛං සෙති, කිංසු ඡෙත්වා න සොචති;

කිස්සස්සු එකධම්මස්ස, වධං රොචෙසි ගොතමා’’ති.

‘‘කොධං ඡෙත්වා සුඛං සෙති, කොධං ඡෙත්වා න සොචති;

කොධස්ස විසමූලස්ස, මධුරග්ගස්ස දෙවතෙ;

වධං අරියා පසංසන්ති, තඤ්හි ඡෙත්වා න සොචතී’’ති.

2. රථසුත්තං

72. ‘‘කිංසු රථස්ස පඤ්ඤාණං, කිංසු පඤ්ඤාණමග්ගිනො;

කිංසු රට්ඨස්ස පඤ්ඤාණං, කිංසු පඤ්ඤාණමිත්ථියා’’ති.

‘‘ධජො රථස්ස පඤ්ඤාණං, ධූමො පඤ්ඤාණමග්ගිනො;

රාජා රට්ඨස්ස පඤ්ඤාණං, භත්තා පඤ්ඤාණමිත්ථියා’’ති.

3. විත්තසුත්තං

73. ‘‘කිංසූධ විත්තං පුරිසස්ස සෙට්ඨං, කිංසු සුචිණ්ණො සුඛමාවහති;

කිංසු හවෙ සාදුතරං [සාධුතරං (ක.)] රසානං, කථංජීවිං [කිංසුජීවිං (ක.)] ජීවිතමාහු සෙට්ඨ’’න්ති.

‘‘සද්ධීධ විත්තං පුරිසස්ස සෙට්ඨං, ධම්මො සුචිණ්ණො සුඛමාවහති;

සච්චං හවෙ සාදුතරං රසානං, පඤ්ඤාජීවිං ජීවිතමාහු සෙට්ඨ’’න්ති.

4. වුට්ඨිසුත්තං

74. ‘‘කිංසු උප්පතතං සෙට්ඨං, කිංසු නිපතතං වරං;

කිංසු පවජමානානං, කිංසු පවදතං වර’’න්ති.

‘‘බීජං උප්පතතං සෙට්ඨං, වුට්ඨි නිපතතං වරා;

ගාවො පවජමානානං, පුත්තො පවදතං වරොති.

‘‘විජ්ජා උප්පතතං සෙට්ඨා, අවිජ්ජා නිපතතං වරා;

සඞ්ඝො පවජමානානං, බුද්ධො පවදතං වරො’’ති.

5. භීතාසුත්තං

75. ‘‘කිංසූධ භීතා ජනතා අනෙකා,

මග්ගො චනෙකායතනප්පවුත්තො;

පුච්ඡාමි තං ගොතම භූරිපඤ්ඤ,

කිස්මිං ඨිතො පරලොකං න භායෙ’’ති.

‘‘වාචං මනඤ්ච පණිධාය සම්මා,

කායෙන පාපානි අකුබ්බමානො;

බව්හන්නපානං ඝරමාවසන්තො,

සද්ධො මුදූ සංවිභාගී වදඤ්ඤූ;

එතෙසු ධම්මෙසු ඨිතො චතූසු,

ධම්මෙ ඨිතො පරලොකං න භායෙ’’ති.

6. නජීරතිසුත්තං

76. ‘‘කිං ජීරති කිං න ජීරති, කිංසු උප්පථොති වුච්චති;

කිංසු ධම්මානං පරිපන්ථො, කිංසු රත්තින්දිවක්ඛයො;

කිං මලං බ්‍රහ්මචරියස්ස, කිං සිනානමනොදකං.

‘‘කති ලොකස්මිං ඡිද්දානි, යත්ථ විත්තං [චිත්තං (සී. ස්‍යා. කං. පී.)] න තිට්ඨති;

භගවන්තං පුට්ඨුමාගම්ම, කථං ජානෙමු තං මය’’න්ති.

‘‘රූපං ජීරති මච්චානං, නාමගොත්තං න ජීරති;

රාගො උප්පථොති වුච්චති.

‘‘ලොභො ධම්මානං පරිපන්ථො, වයො රත්තින්දිවක්ඛයො;

ඉත්ථී මලං බ්‍රහ්මචරියස්ස, එත්ථායං සජ්ජතෙ පජා;

තපො ච බ්‍රහ්මචරියඤ්ච, තං සිනානමනොදකං.

‘‘ඡ ලොකස්මිං ඡිද්දානි, යත්ථ විත්තං න තිට්ඨති;

ආලස්‍යඤ්ච [ආලස්සඤ්ච (සී. පී.)] පමාදො ච, අනුට්ඨානං අසංයමො;

නිද්දා තන්දී [තන්දි (සී.)] ච තෙ ඡිද්දෙ, සබ්බසො තං විවජ්ජයෙ’’ති.

7. ඉස්සරියසුත්තං

77. ‘‘කිංසු ඉස්සරියං ලොකෙ, කිංසු භණ්ඩානමුත්තමං;

කිංසු සත්ථමලං ලොකෙ, කිංසු ලොකස්මිමබ්බුදං.

‘‘කිංසු හරන්තං වාරෙන්ති, හරන්තො පන කො පියො;

කිංසු පුනප්පුනායන්තං, අභිනන්දන්ති පණ්ඩිතා’’ති.

‘‘වසො ඉස්සරියං ලොකෙ, ඉත්ථී භණ්ඩානමුත්තමං;

කොධො සත්ථමලං ලොකෙ, චොරා ලොකස්මිමබ්බුදා.

‘‘චොරං හරන්තං වාරෙන්ති, හරන්තො සමණො පියො;

සමණං පුනප්පුනායන්තං, අභිනන්දන්ති පණ්ඩිතා’’ති.

8. කාමසුත්තං

78. ‘‘කිමත්ථකාමො න දදෙ, කිං මච්චො න පරිච්චජෙ;

කිංසු මුඤ්චෙය්‍ය කල්‍යාණං, පාපිකං න ච මොචයෙ’’ති.

‘‘අත්තානං න දදෙ පොසො, අත්තානං න පරිච්චජෙ;

වාචං මුඤ්චෙය්‍ය කල්‍යාණං, පාපිකඤ්ච න මොචයෙ’’ති.

9. පාථෙය්‍යසුත්තං

79. ‘‘කිංසු බන්ධති පාථෙය්‍යං, කිංසු භොගානමාසයො;

කිංසු නරං පරිකස්සති, කිංසු ලොකස්මි දුජ්ජහං;

කිස්මිං බද්ධා පුථූ සත්තා, පාසෙන සකුණී යථා’’ති.

‘‘සද්ධා බන්ධති පාථෙය්‍යං, සිරී භොගානමාසයො;

ඉච්ඡා නරං පරිකස්සති, ඉච්ඡා ලොකස්මි දුජ්ජහා;

ඉච්ඡාබද්ධා පුථූ සත්තා, පාසෙන සකුණී යථා’’ති.

10. පජ්ජොතසුත්තං

80. ‘‘කිංසු ලොකස්මි පජ්ජොතො, කිංසු ලොකස්මි ජාගරො;

කිංසු කම්මෙ සජීවානං, කිමස්ස ඉරියාපථො.

‘‘කිංසු අලසං අනලසඤ්ච [කිං ආලස්‍යානාලස්‍යඤ්ච (ක.)], මාතා පුත්තංව පොසති;

කිං භූතා උපජීවන්ති, යෙ පාණා පථවිස්සිතා’’ති.

‘‘පඤ්ඤා ලොකස්මි පජ්ජොතො, සති ලොකස්මි ජාගරො;

ගාවො කම්මෙ සජීවානං, සීතස්ස ඉරියාපථො.

‘‘වුට්ඨි අලසං අනලසඤ්ච, මාතා පුත්තංව පොසති;

වුට්ඨිං භූතා උපජීවන්ති, යෙ පාණා පථවිස්සිතා’’ති.

11. අරණසුත්තං

81. ‘‘කෙසූධ අරණා ලොකෙ, කෙසං වුසිතං න නස්සති;

කෙධ ඉච්ඡං පරිජානන්ති, කෙසං භොජිස්සියං සදා.

‘‘කිංසු මාතා පිතා භාතා, වන්දන්ති නං පතිට්ඨිතං;

කිංසු ඉධ ජාතිහීනං, අභිවාදෙන්ති ඛත්තියා’’ති.

‘‘සමණීධ අරණා ලොකෙ, සමණානං වුසිතං න නස්සති;

සමණා ඉච්ඡං පරිජානන්ති, සමණානං භොජිස්සියං සදා.

‘‘සමණං මාතා පිතා භාතා, වන්දන්ති නං පතිට්ඨිතං;

සමණීධ ජාතිහීනං, අභිවාදෙන්ති ඛත්තියා’’ති.

ඡෙත්වාවග්ගො අට්ඨමො.

තස්සුද්දානං –

ඡෙත්වා රථඤ්ච චිත්තඤ්ච, වුට්ඨි භීතා නජීරති;

ඉස්සරං කාමං පාථෙය්‍යං, පජ්ජොතො අරණෙන චාති.

දෙවතාසංයුත්තං සමත්තං.