14. මහාරථවිමානවත්ථු
1015. ‘‘සහස්සයුත්තං හයවාහනං සුභං, ආරුය්හිමං සන්දනං නෙකචිත්තං;
උය්යානභූමිං අභිතො අනුක්කමං, පුරින්දදො භූතපතීව වාසවො.
1016. ‘‘සොවණ්ණමයා තෙ රථකුබ්බරා උභො, ඵලෙහි [ථලෙහි (සී.)] අංසෙහි අතීව සඞ්ගතා;
සුජාතගුම්බා නරවීරනිට්ඨිතා, විරොචතී පන්නරසෙව චන්දො.
1017. ‘‘සුවණ්ණජාලාවතතො රථො අයං, බහූහි නානාරතනෙහි චිත්තිතො;
සුනන්දිඝොසො ච සුභස්සරො ච, විරොචතී චාමරහත්ථබාහුභි.
1018. ‘‘ඉමා ච නාභ්යො මනසාභිනිම්මිතා, රථස්ස පාදන්තරමජ්ඣභූසිතා;
ඉමා ච නාභ්යො සතරාජිචිත්තිතා, සතෙරතා විජ්ජුරිවප්පභාසරෙ.
1019. ‘‘අනෙකචිත්තාවතතො රථො අයං, පුථූ ච නෙමී ච සහස්සරංසිකො;
තෙසං සරො සුය්යති [සූයති (සී.)] වග්ගුරූපො, පඤ්චඞ්ගිකං තුරියමිවප්පවාදිතං.
1020. ‘‘සිරස්මිං චිත්තං මණිචන්දකප්පිතං, සදා විසුද්ධං රුචිරං පභස්සරං;
සුවණ්ණරාජීහි අතීව සඞ්ගතං, වෙළුරියරාජීව අතීව සොභති.
1021. ‘‘ඉමෙ ච වාළී මණිචන්දකප්පිතා, ආරොහකම්බූ සුජවා බ්රහූපමා.
බ්රහා මහන්තා බලිනො මහාජවා, මනො තවඤ්ඤාය තථෙව සිංසරෙ [සබ්බරෙ (ක.), සප්පරෙ (?)].
1022. ‘‘ඉමෙ ච සබ්බෙ සහිතා චතුක්කමා, මනො තවඤ්ඤාය තථෙව සිංසරෙ;
සමං වහන්තා මුදුකා අනුද්ධතා, ආමොදමානා තුරගාන [තුරඞ්ගාන (ක.)] මුත්තමා.
1023. ‘‘ධුනන්ති වග්ගන්ති පතන්ති [පවත්තන්ති (පී. ක.)] චම්බරෙ, අබ්භුද්ධුනන්තා සුකතෙ පිළන්ධනෙ;
තෙසං සරො සුය්යති වග්ගුරූපො, පඤ්චඞ්ගිකං තුරියමිවප්පවාදිතං.
1024. ‘‘රථස්ස ඝොසො අපිළන්ධනාන ච, ඛුරස්ස නාදො [නාදී (ස්යා.), නාදි (පී. ක.)] අභිහිංසනාය ච;
ඝොසො සුවග්ගූ සමිතස්ස සුය්යති, ගන්ධබ්බතූරියානි විචිත්රසංවනෙ.
1025. ‘‘රථෙ ඨිතා තා මිගමන්දලොචනා, ආළාරපම්හා හසිතා පියංවදා;
වෙළුරියජාලාවතතා තනුච්ඡවා, සදෙව ගන්ධබ්බසූරග්ගපූජිතා.
1026. ‘‘තා රත්තරත්තම්බරපීතවාසසා, විසාලනෙත්තා අභිරත්තලොචනා;
කුලෙ සුජාතා සුතනූ සුචිම්හිතා, රථෙ ඨිතා පඤ්ජලිකා උපට්ඨිතා.
1027. ‘‘තා කම්බුකෙයූරධරා සුවාසසා, සුමජ්ඣිමා ඌරුථනූපපන්නා;
වට්ටඞ්ගුලියො සුමුඛා සුදස්සනා, රථෙ ඨිතා පඤ්ජලිකා උපට්ඨිතා.
1028. ‘‘අඤ්ඤා සුවෙණී සුසු මිස්සකෙසියො, සමං විභත්තාහි පභස්සරාහි ච;
අනුබ්බතා තා තව මානසෙ රතා, රථෙ ඨිතා පඤ්ජලිකා උපට්ඨිතා.
1029. ‘‘ආවෙළිනියො පදුමුප්පලච්ඡදා, අලඞ්කතා චන්දනසාරවාසිතා [වොසිතා (ස්යා.), භූසිතා (ක.)];
අනුබ්බතා තා තව මානසෙ රතා, රථෙ ඨිතා පඤ්ජලිකා උපට්ඨිතා.
1030. ‘‘තා මාලිනියො පදුමුප්පලච්ඡදා, අලඞ්කතා චන්දනසාරවාසිතා;
අනුබ්බතා තා තව මානසෙ රතා, රථෙ ඨිතා පඤ්ජලිකා උපට්ඨිතා.
1031. ‘‘කණ්ඨෙසු තෙ යානි පිළන්ධනානි, හත්ථෙසු පාදෙසු තථෙව සීසෙ;
ඔභාසයන්තී දස සබ්බසො දිසා, අබ්භුද්දයං සාරදිකොව භාණුමා.
1032. ‘‘වාතස්ස වෙගෙන ච සම්පකම්පිතා, භුජෙසු මාලා අපිළන්ධනානි ච;
මුඤ්චන්ති ඝොසං රූචිරං සුචිං සුභං, සබ්බෙහි විඤ්ඤූහි සුතබ්බරූපං.
1033. ‘‘උය්යානභූම්යා ච දුවද්ධතො ඨිතා, රථා ච නාගා තූරියානි ච සරො;
තමෙව දෙවින්ද පමොදයන්ති, වීණා යථා පොක්ඛරපත්තබාහුභි.
1034. ‘‘ඉමාසු වීණාසු බහූසු වග්ගූසු, මනුඤ්ඤරූපාසු හදයෙරිතං පීතිං [හදයෙරිතං පති (සී.), හදයෙරිතම්පි තං (ස්යා.)];
පවජ්ජමානාසු අතීව අච්ඡරා, භමන්ති කඤ්ඤා පදුමෙසු සික්ඛිතා.
1035. ‘‘යදා ච ගීතානි ච වාදිතානි ච, නච්චානි චිමානි [චෙමානි (සී.)] සමෙන්ති එකතො;
අථෙත්ථ නච්චන්ති අථෙත්ථ අච්ඡරා, ඔභාසයන්තී උභතො වරිත්ථියො.
1036. ‘‘සො මොදසි තුරියගණප්පබොධනො, මහීයමානො වජිරාවුධොරිව;
ඉමාසු වීණාසු බහූසු වග්ගූසු, මනුඤ්ඤරූපාසු හදයෙරිතං පීතිං.
1037. ‘‘කිං ත්වං පුරෙ කම්මමකාසි අත්තනා, මනුස්සභූතො පුරිමාය ජාතියා;
උපොසථං කං වා [උපොසථං කිං ව (ස්යා.)] තුවං උපාවසි, කං [කිං (ස්යා.)] ධම්මචරියං වතමාභිරොචයි.
1038. ‘‘නයීදමප්පස්ස කතස්ස [නයිදං අප්පස්ස කතස්ස (සී. ස්යා.), සාසෙදං අප්පකතස්ස (ක.)] කම්මුනො, පුබ්බෙ සුචිණ්ණස්ස උපොසථස්ස වා;
ඉද්ධානුභාවො විපුලො අයං තව, යං දෙවසඞ්ඝං අභිරොචසෙ භුසං.
1039. ‘‘දානස්ස තෙ ඉදං ඵලං, අථො සීලස්ස වා පන;
අථො අඤ්ජලිකම්මස්ස, තං මෙ අක්ඛාහි පුච්ඡිතො’’ති.
1040. සො දෙවපුත්තො අත්තමනො, මොග්ගල්ලානෙන පුච්ඡිතො;
පඤ්හං පුට්ඨො වියාකාසි, යස්ස කම්මස්සිදං ඵලන්ති.
1041. ‘‘ජිතින්ද්රියං බුද්ධමනොමනික්කමං, නරුත්තමං කස්සපමග්ගපුග්ගලං;
අවාපුරන්තං අමතස්ස ද්වාරං, දෙවාතිදෙවං සතපුඤ්ඤලක්ඛණං.
1042. ‘‘තමද්දසං කුඤ්ජරමොඝතිණ්ණං, සුවණ්ණසිඞ්ගීනදබිම්බසාදිසං;
දිස්වාන තං ඛිප්පමහුං සුචීමනො, තමෙව දිස්වාන සුභාසිතද්ධජං.
1043. ‘‘තමන්නපානං අථවාපි චීවරං, සුචිං පණීතං රසසා උපෙතං;
පුප්ඵාභික්කිණම්හි සකෙ නිවෙසනෙ, පතිට්ඨපෙසිං ස අසඞ්ගමානසො.
1044. ‘‘තමන්නපානෙන ච චීවරෙන ච, ඛජ්ජෙන භොජ්ජෙන ච සායනෙන ච;
සන්තප්පයිත්වා ද්විපදානමුත්තමං, සො සග්ගසො දෙවපුරෙ රමාමහං.
1045.
‘‘එතෙනුපායෙන ඉමං නිරග්ගළං, යඤ්ඤං යජිත්වා තිවිධං විසුද්ධං.
පහායහං මානුසකං සමුස්සයං, ඉන්දූපමො [ඉන්දස්සමො (ස්යා. ක.)] දෙවපුරෙ රමාමහං.
1046. ‘‘ආයුඤ්ච වණ්ණඤ්ච සුඛං බලඤ්ච, පණීතරූපං අභිකඞ්ඛතා මුනි;
අන්නඤ්ච පානඤ්ච බහුං සුසඞ්ඛතං, පතිට්ඨපෙතබ්බමසඞ්ගමානසෙ.
1047. [කථා. 799]‘‘නයිමස්මිං ලොකෙ පරස්මිං [නයිමස්මිං වා ලොකෙ පරස්මිං (කථාවත්ථු 799), නයිමස්මි ලොකෙ ව පරස්මි (?)] වා පන, බුද්ධෙන සෙට්ඨො ව සමො ව විජ්ජති;
ආහුනෙය්යානං [යමාහුනෙය්යානං (ක.)] පරමාහුතිං ගතො, පුඤ්ඤත්ථිකානං විපුලප්ඵලෙසින’’න්ති.
මහාරථවිමානං චුද්දසමං.
මහාරථවග්ගො පඤ්චමො නිට්ඨිතො.
තස්සුද්දානං –
මණ්ඩූකො රෙවතී ඡත්තො, කක්කටො ද්වාරපාලකො;
ද්වෙ කරණීයා ද්වෙ සූචි, තයො නාගා ච ද්වෙ රථා;
පුරිසානං පඨමො වග්ගො පවුච්චතීති.
භාණවාරං තතියං නිට්ඨිතං.