13. වීසතිනිපාතො

1. අම්බපාලීථෙරීගාථා

252. ‘‘කාළකා භමරවණ්ණසාදිසා, වෙල්ලිතග්ගා මම මුද්ධජා අහුං;

තෙ ජරාය සාණවාකසාදිසා, සච්චවාදිවචනං අනඤ්ඤථා.

253.

‘‘වාසිතොව සුරභී කරණ්ඩකො, පුප්ඵපූර මම උත්තමඞ්ගජො [උත්තමඞ්ගභූතො (ක.)].

තං ජරායථ සලොමගන්ධිකං, සච්චවාදිවචනං අනඤ්ඤථා.

254. ‘‘කානනංව සහිතං සුරොපිතං, කොච්ඡසූචිවිචිතග්ගසොභිතං;

තං ජරාය විරලං තහිං තහිං, සච්චවාදිවචනං අනඤ්ඤථා.

255. ‘‘කණ්හඛන්ධකසුවණ්ණමණ්ඩිතං, සොභතෙ සුවෙණීහිලඞ්කතං;

තං ජරාය ඛලිතං සිරං කතං, සච්චවාදිවචනං අනඤ්ඤථා.

256. ‘‘චිත්තකාරසුකතාව ලෙඛිකා, සොභරෙ සු භමුකා පුරෙ මම;

තා ජරාය වලිභිප්පලම්බිතා, සච්චවාදිවචනං අනඤ්ඤථා.

257. ‘‘භස්සරා සුරුචිරා යථා මණී, නෙත්තහෙසුමභිනීලමායතා;

තෙ ජරායභිහතා න සොභරෙ, සච්චවාදිවචනං අනඤ්ඤථා.

258. ‘‘සණ්හතුඞ්ගසදිසී ච නාසිකා, සොභතෙ සු අභියොබ්බනං පති;

සා ජරාය උපකූලිතා විය, සච්චවාදිවචනං අනඤ්ඤථා.

259. ‘‘කඞ්කණං ව සුකතං සුනිට්ඨිතං, සොභරෙ සු මම කණ්ණපාළියො;

තා ජරාය වලිභිප්පලම්බිතා, සච්චවාදිවචනං අනඤ්ඤථා.

260. ‘‘පත්තලීමකුලවණ්ණසාදිසා, සොභරෙ සු දන්තා පුරෙ මම;

තෙ ජරාය ඛණ්ඩිතා චාසිතා [පීතකා (සී.)], සච්චවාදිවචනං අනඤ්ඤථා.

261. ‘‘කානනම්හි වනසණ්ඩචාරිනී, කොකිලාව මධුරං නිකූජිහං;

තං ජරාය ඛලිතං තහිං තහිං, සච්චවාදිවචනං අනඤ්ඤථා.

262. ‘‘සණ්හකම්බුරිව සුප්පමජ්ජිතා, සොභතෙ සු ගීවා පුරෙ මම;

සා ජරාය භග්ගා [භඤ්ජිතා (?)] විනාමිතා, සච්චවාදිවචනං අනඤ්ඤථා.

263. ‘‘වට්ටපලිඝසදිසොපමා උභො, සොභරෙ සු බාහා පුරෙ මම;

තා ජරාය යථ පාටලිබ්බලිතා [යථා පාටලිප්පලිතා (සී. ස්‍යා. ක.)], සච්චවාදිවචනං අනඤ්ඤථා.

264. ‘‘සණ්හමුද්දිකසුවණ්ණමණ්ඩිතා, සොභරෙ සු හත්ථා පුරෙ මම;

තෙ ජරාය යථා මූලමූලිකා, සච්චවාදිවචනං අනඤ්ඤථා.

265. ‘‘පීනවට්ටසහිතුග්ගතා උභො, සොභරෙ [සොභතෙ (අට්ඨ.)] සු ථනකා පුරෙ මම;

ථෙවිකීව ලම්බන්ති නොදකා, සච්චවාදිවචනං අනඤ්ඤථා.

266. ‘‘කඤ්චනස්සඵලකංව සම්මට්ඨං, සොභතෙ සු කායො පුරෙ මම;

සො වලීහි සුඛුමාහි ඔතතො, සච්චවාදිවචනං අනඤ්ඤථා.

267. ‘‘නාගභොගසදිසොපමා උභො, සොභරෙ සු ඌරූ පුරෙ මම;

තෙ ජරාය යථා වෙළුනාළියො, සච්චවාදිවචනං අනඤ්ඤථා.

268. ‘‘සණ්හනූපුරසුවණ්ණමණ්ඩිතා, සොභරෙ සු ජඞ්ඝා පුරෙ මම;

තා ජරාය තිලදණ්ඩකාරිව, සච්චවාදිවචනං අනඤ්ඤථා.

269. ‘‘තූලපුණ්ණසදිසොපමා උභො, සොභරෙ සු පාදා පුරෙ මම;

තෙ ජරාය ඵුටිතා වලීමතා, සච්චවාදිවචනං අනඤ්ඤථා.

270. ‘‘එදිසො අහු අයං සමුස්සයො, ජජ්ජරො බහුදුක්ඛානමාලයො;

සොපලෙපපතිතො ජරාඝරො, සච්චවාදිවචනං අනඤ්ඤථා’’.

… අම්බපාලී ථෙරී….

2. රොහිනීථෙරීගාථා

271. ‘‘‘සමණා’ති භොති සුපි [භොති ත්වං සයසි (සී.), භොති මං විපස්සි (ස්‍යා.)], ‘සමණා’ති පබුජ්ඣසි [පටිබුජ්ඣසි (සී. ස්‍යා.)];

සමණානෙව [සමණානමෙව (සී. ස්‍යා.)] කිත්තෙසි, සමණී නූන [සමණී නු (ක.)] භවිස්සසි.

272. ‘‘විපුලං අන්නඤ්ච පානඤ්ච, සමණානං පවෙච්චසි [පයච්ඡසි (සී.)];

රොහිනී දානි පුච්ඡාමි, කෙන තෙ සමණා පියා.

273. ‘‘අකම්මකාමා අලසා, පරදත්තූපජීවිනො;

ආසංසුකා සාදුකාමා, කෙන තෙ සමණා පියා’’.

274. ‘‘චිරස්සං වත මං තාත, සමණානං පරිපුච්ඡසි;

තෙසං තෙ කිත්තයිස්සාමි, පඤ්ඤාසීලපරක්කමං.

275. ‘‘කම්මකාමා අනලසා, කම්මසෙට්ඨස්ස කාරකා;

රාගං දොසං පජහන්ති, තෙන මෙ සමණා පියා.

276. ‘‘තීණි පාපස්ස මූලානි, ධුනන්ති සුචිකාරිනො;

සබ්බං පාපං පහීනෙසං, තෙන මෙ සමණා පියා.

277. ‘‘කායකම්මං සුචි නෙසං, වචීකම්මඤ්ච තාදිසං;

මනොකම්මං සුචි නෙසං, තෙන මෙ සමණා පියා.

278. ‘‘විමලා සඞ්ඛමුත්තාව, සුද්ධා සන්තරබාහිරා;

පුණ්ණා සුක්කාන ධම්මානං [සුක්කෙහි ධම්මෙහි (සී. ස්‍යා. අට්ඨ.)], තෙන මෙ සමණා පියා.

279. ‘‘බහුස්සුතා ධම්මධරා, අරියා ධම්මජීවිනො;

අත්ථං ධම්මඤ්ච දෙසෙන්ති, තෙන මෙ සමණා පියා.

280. ‘‘බහුස්සුතා ධම්මධරා, අරියා ධම්මජීවිනො;

එකග්ගචිත්තා සතිමන්තො, තෙන මෙ සමණා පියා.

281. ‘‘දූරඞ්ගමා සතිමන්තො, මන්තභාණී අනුද්ධතා;

දුක්ඛස්සන්තං පජානන්ති, තෙන මෙ සමණා පියා.

282. ‘‘යස්මා ගාමා පක්කමන්ති, න විලොකෙන්ති කිඤ්චනං;

අනපෙක්ඛාව ගච්ඡන්ති, තෙන මෙ සමණා පියා.

283. ‘‘න තෙසං කොට්ඨෙ ඔපෙන්ති, න කුම්භිං න ඛළොපියං;

පරිනිට්ඨිතමෙසානා, තෙන මෙ සමණා පියා.

284. ‘‘න තෙ හිරඤ්ඤං ගණ්හන්ති, න සුවණ්ණං න රූපියං;

පච්චුප්පන්නෙන යාපෙන්ති, තෙන මෙ සමණා පියා.

285. ‘‘නානාකුලා පබ්බජිතා, නානාජනපදෙහි ච;

අඤ්ඤමඤ්ඤං පියායන්ති [පිහයන්ති (ක.)], තෙන මෙ සමණා පියා’’.

286. ‘‘අත්ථාය වත නො භොති, කුලෙ ජාතාසි රොහිනී;

සද්ධා බුද්ධෙ ච ධම්මෙ ච, සඞ්ඝෙ ච තිබ්බගාරවා.

287. ‘‘තුවං හෙතං පජානාසි, පුඤ්ඤක්ඛෙත්තං අනුත්තරං;

අම්හම්පි එතෙ සමණා, පටිගණ්හන්ති දක්ඛිණං’’.

288. ‘‘පතිට්ඨිතො හෙත්ථ යඤ්ඤො, විපුලො නො භවිස්සති;

සචෙ භායසි දුක්ඛස්ස, සචෙ තෙ දුක්ඛමප්පියං.

289. ‘‘උපෙහි සරණං බුද්ධං, ධම්මං සඞ්ඝඤ්ච තාදිනං;

සමාදියාහි සීලානි, තං තෙ අත්ථාය හෙහිති’’.

290. ‘‘උපෙමි සරණං බුද්ධං, ධම්මං සඞ්ඝඤ්ච තාදිනං;

සමාදියාමි සීලානි, තං මෙ අත්ථාය හෙහිති.

291. ‘‘බ්‍රහ්මබන්ධු පුරෙ ආසිං, සො ඉදානිම්හි බ්‍රාහ්මණො;

තෙවිජ්ජො සොත්තියො චම්හි, වෙදගූ චම්හි න්හාතකො’’.

… රොහිනී ථෙරී….

3. චාපාථෙරීගාථා

292. ‘‘ලට්ඨිහත්ථො පුරෙ ආසි, සො දානි මිගලුද්දකො;

ආසාය පලිපා ඝොරා, නාසක්ඛි පාරමෙතවෙ.

293. ‘‘සුමත්තං මං මඤ්ඤමානා, චාපා පුත්තමතොසයි;

චාපාය බන්ධනං ඡෙත්වා, පබ්බජිස්සං පුනොපහං.

294. ‘‘මා මෙ කුජ්ඣි මහාවීර, මා මෙ කුජ්ඣි මහාමුනි;

න හි කොධපරෙතස්ස, සුද්ධි අත්ථි කුතො තපො.

295. ‘‘පක්කමිස්සඤ්ච නාළාතො, කොධ නාළාය වච්ඡති;

බන්ධන්තී ඉත්ථිරූපෙන, සමණෙ ධම්මජීවිනො’’ [ධම්මජීවිනෙ (ක.)].

296. ‘‘එහි කාළ නිවත්තස්සු, භුඤ්ජ කාමෙ යථා පුරෙ;

අහඤ්ච තෙ වසීකතා, යෙ ච මෙ සන්ති ඤාතකා’’.

297. ‘‘එත්තො චාපෙ චතුබ්භාගං, යථා භාසසි ත්වඤ්ච මෙ;

තයි රත්තස්ස පොසස්ස, උළාරං වත තං සියා’’.

298. ‘‘කාළඞ්ගිනිංව තක්කාරිං, පුප්ඵිතං ගිරිමුද්ධනි;

ඵුල්ලං දාලිමලට්ඨිංව, අන්තොදීපෙව පාටලිං.

299. ‘‘හරිචන්දනලිත්තඞ්ගිං, කාසිකුත්තමධාරිනිං;

තං මං රූපවතිං සන්තිං, කස්ස ඔහාය ගච්ඡසි’’.

300. ‘‘සාකුන්තිකොව සකුණිං [සකුණං (ස්‍යා.)], යථා බන්ධිතුමිච්ඡති;

ආහරිමෙන රූපෙන, න මං ත්වං බාධයිස්සසි’’.

301. ‘‘ඉමඤ්ච මෙ පුත්තඵලං, කාළ උප්පාදිතං තයා;

තං මං පුත්තවතිං සන්තිං, කස්ස ඔහාය ගච්ඡසි’’.

302. ‘‘ජහන්ති පුත්තෙ සප්පඤ්ඤා, තතො ඤාතී තතො ධනං;

පබ්බජන්ති මහාවීරා, නාගො ඡෙත්වාව බන්ධනං’’.

303. ‘‘ඉදානි තෙ ඉමං පුත්තං, දණ්ඩෙන ඡුරිකාය වා;

භූමියං වා නිසුම්භිස්සං [නිසුම්භෙය්‍යං (සී.)], පුත්තසොකා න ගච්ඡසි’’.

304. ‘‘සචෙ පුත්තං සිඞ්ගාලානං, කුක්කුරානං පදාහිසි;

න මං පුත්තකත්තෙ ජම්මි, පුනරාවත්තයිස්සසි’’.

305. ‘‘හන්ද ඛො දානි භද්දන්තෙ, කුහිං කාළ ගමිස්සසි;

කතමං ගාමනිගමං, නගරං රාජධානියො’’.

306. ‘‘අහුම්හ පුබ්බෙ ගණිනො, අස්සමණා සමණමානිනො;

ගාමෙන ගාමං විචරිම්හ, නගරෙ රාජධානියො.

307. ‘‘එසො හි භගවා බුද්ධො, නදිං නෙරඤ්ජරං පති;

සබ්බදුක්ඛප්පහානාය, ධම්මං දෙසෙති පාණිනං;

තස්සාහං සන්තිකං ගච්ඡං, සො මෙ සත්ථා භවිස්සති’’.

308. ‘‘වන්දනං දානි වජ්ජාසි, ලොකනාථං අනුත්තරං;

පදක්ඛිණඤ්ච කත්වාන, ආදිසෙය්‍යාසි දක්ඛිණං’’.

309. ‘‘එතං ඛො ලබ්භමම්හෙහි, යථා භාසසි ත්වඤ්ච මෙ;

වන්දනං දානි තෙ වජ්ජං, ලොකනාථං අනුත්තරං;

පදක්ඛිණඤ්ච කත්වාන, ආදිසිස්සාමි දක්ඛිණං’’.

310. තතො ච කාළො පක්කාමි, නදිං නෙරඤ්ජරං පති;

සො අද්දසාසි සම්බුද්ධං, දෙසෙන්තං අමතං පදං.

311. දුක්ඛං දුක්ඛසමුප්පාදං, දුක්ඛස්ස ච අතික්කමං;

අරියං චට්ඨඞ්ගිකං මග්ගං, දුක්ඛූපසමගාමිනං.

312. තස්ස පාදානි වන්දිත්වා, කත්වාන නං [කත්වානහං (සී.)] පදක්ඛිණං;

චාපාය ආදිසිත්වාන, පබ්බජිං අනගාරියං;

තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

… චාපා ථෙරී….

4. සුන්දරීථෙරීගාථා

313. ‘‘පෙතානි භොති පුත්තානි, ඛාදමානා තුවං පුරෙ;

තුවං දිවා ච රත්තො ච, අතීව පරිතප්පසි.

314. ‘‘සාජ්ජ සබ්බානි ඛාදිත්වා, සතපුත්තානි [සත්ත පුත්තානි (ස්‍යා.)] බ්‍රාහ්මණී;

වාසෙට්ඨි කෙන වණ්ණෙන, න බාළ්හං පරිතප්පසි’’.

315. ‘‘බහූනි පුත්තසතානි, ඤාතිසඞ්ඝසතානි ච;

ඛාදිතානි අතීතංසෙ, මම තුය්හඤ්ච බ්‍රාහ්මණ.

316. ‘‘සාහං නිස්සරණං ඤත්වා, ජාතියා මරණස්ස ච;

න සොචාමි න රොදාමි, න චාපි පරිතප්පයිං’’.

317. ‘‘අබ්භුතං වත වාසෙට්ඨි, වාචං භාසසි එදිසිං;

කස්ස ත්වං ධම්මමඤ්ඤාය, ගිරං [ථිරං (සී.)] භාසසි එදිසිං’’.

318. ‘‘එස බ්‍රාහ්මණ සම්බුද්ධො, නගරං මිථිලං පති;

සබ්බදුක්ඛප්පහානාය, ධම්මං දෙසෙසි පාණිනං.

319. ‘‘තස්ස බ්‍රහ්මෙ [බ්‍රාහ්මණ (සී. ස්‍යා.)] අරහතො, ධම්මං සුත්වා නිරූපධිං;

තත්ථ විඤ්ඤාතසද්ධම්මා, පුත්තසොකං බ්‍යපානුදිං’’.

320. ‘‘සො අහම්පි ගමිස්සාමි, නගරං මිථිලං පති;

අප්පෙව මං සො භගවා, සබ්බදුක්ඛා පමොචයෙ’’.