4. ඛත්තියාවග්ගො

1. යසවතීපමුඛඅට්ඨාරසභික්ඛුනීසහස්සඅපදානං

1. ‘‘භවා සබ්බෙ පරික්ඛීණා, භවා සන්ති විමොචිතා;

සබ්බාසවා ච නො නත්ථි, ආරොචෙම මහාමුනෙ.

2. ‘‘පුරිමං කුසලං කම්මං [පරිකම්මඤ්ච කුසලං (ස්‍යා.)], යං කිඤ්චි සාධුපත්ථිතං;

පරිභොගමයං දින්නං, තුය්හත්ථාය මහාමුනෙ.

3. ‘‘බුද්ධපච්චෙකබුද්ධානං, සාවකානඤ්ච පත්ථිතං [බුද්ධානං සාවකානඤ්ච (සී. ක.)];

පරිභොගමයං දින්නං, තුය්හත්ථාය මහාමුනෙ.

4. ‘‘උච්චනීචමයං කම්මං, භික්ඛූනං සාධුපත්ථිතං;

උච්චාකුලපරිකම්මං, කතමෙතං මහාමුනෙ [කතම්හෙහි මහාමුනෙ (ස්‍යා. පී.)].

5. ‘‘තෙනෙව සුක්කමූලෙන, චොදිතා කම්මසම්පදා;

මානුසිකමතික්කන්තා, ජායිංසු ඛත්තියෙ කුලෙ.

6. ‘‘උප්පත්තෙ ච කතෙ කම්මෙ, ජාතියා වාපි එකතො;

පච්ඡිමෙ එකතො ජාතා, ඛත්තියා කුලසම්භවා.

7. ‘‘රූපවතී භොගවතී, ලාභසක්කාරපූජිතා;

අන්තෙපුරෙ මහාවීර, දෙවානං විය නන්දනෙ.

8. ‘‘නිබ්බින්දිත්වා අගාරම්හා, පබ්බජිම්හනගාරියං;

කතිපාහං උපාදාය, සබ්බා පත්තාම්හ නිබ්බුතිං.

9. ‘‘චීවරං පිණ්ඩපාතඤ්ච, පච්චයං සයනාසනං;

උපනෙන්ති බහූ අම්හෙ, සදා සක්කතපූජිතා.

10. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා අම්හං, භවා සබ්බෙ සමූහතා;

නාගීව බන්ධනං ඡෙත්වා, විහරාම අනාසවා.

11. ‘‘ස්වාගතං වත නො ආසි, මම බුද්ධස්ස සන්තිකෙ;

තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

12. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො, විමොක්ඛාපි ච අට්ඨිමෙ;

ඡළභිඤ්ඤා සච්ඡිකතා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

ඉත්ථං සුදං යසවතීපමුඛානි ඛත්තියකඤ්ඤාභික්ඛුනියො අට්ඨාරසසහස්සානි භගවතො සම්මුඛා ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

යසවතීපමුඛඅට්ඨාරසභික්ඛුනීසහස්සාපදානං පඨමං.

2. චතුරාසීතිභික්ඛුනීසහස්සඅපදානං

13. ‘‘චුල්ලාසීතිසහස්සානි, බ්‍රාහ්මඤ්ඤකුලසම්භවා [බ්‍රාහ්මණකුලසම්භවා (ස්‍යා. ක.)];

සුඛුමාලහත්ථපාදා, පුරෙ තුය්හං මහාමුනෙ.

14. ‘‘වෙස්සසුද්දකුලෙ ජාතා, දෙවා නාගා ච කින්නරා;

චාතුද්දීපා බහූ කඤ්ඤා, පුරෙ තුය්හං මහාමුනෙ.

15. ‘‘කාචි පබ්බජිතා අත්ථි, සබ්බදස්සාවිනො [සච්චදස්සාවිනො (සී. පී.)] හූ;

දෙවා ච කින්නරා නාගා, ඵුසිස්සන්ති අනාගතෙ.

16. ‘‘අනුභොත්වා යසං සබ්බං, පත්වාන සබ්බසම්පදා;

තුම්හං [ත්වයි (සී. පී.)] පසාදං පටිලද්ධා, බුජ්ඣිස්සන්ති අනාගතෙ.

17. ‘‘අම්හෙ බ්‍රාහ්මණධීතා තු, බ්‍රාහ්මඤ්ඤකුලසම්භවා;

පෙක්ඛතො නො [ලක්ඛණා ච (ස්‍යා.)] මහාවීර, පාදෙ වන්දාම චක්ඛුම.

18. ‘‘උපහතා භවා සබ්බෙ, මූලතණ්හා සමූහතා;

සමුච්ඡින්නා අනුසයා, පුඤ්ඤසඞ්ඛාරදාලිතා.

19. ‘‘සමාධිගොචරා සබ්බා, සමාපත්තිවසී කතා;

ඣානෙන ධම්මරතියා, විහරිස්සාම නො සදා.

20. ‘‘භවනෙත්ති අවිජ්ජා ච, සඞ්ඛාරාපි ච ඛෙපිතා;

සුදුද්දසං පදං ගන්ත්වා, අනුජානාථ [අනුජානිම්හ (ස්‍යා. පී. ක.)] නායක.

21. ‘‘උපකාරා මමං තුම්හෙ, දීඝරත්තං කතාවිනො;

චතුන්නං සංසයං ඡෙත්වා, සබ්බා ගච්ඡන්තු නිබ්බුතිං.

22. ‘‘වන්දිත්වා මුනිනො පාදෙ, කත්වා ඉද්ධිවිකුබ්බනං;

කාචි දස්සෙන්ති ආලොකං, අන්ධකාරමථාපරා.

23. ‘‘දස්සෙන්ති චන්දසූරියෙ, සාගරඤ්ච සමච්ඡකං;

සිනෙරුං පරිභණ්ඩඤ්ච, දස්සෙන්ති පාරිඡත්තකං.

24. ‘‘තාවතිංසඤ්ච භවනං, යාමං දස්සෙන්ති ඉද්ධියා;

තුසිතං නිම්මිතෙ දෙවෙ, වසවත්තී මහිස්සරෙ.

25. ‘‘බ්‍රහ්මානො කාචි දස්සෙන්ති, චඞ්කමඤ්ච මහාරහං;

බ්‍රහ්මවණ්ණඤ්ච මාපෙත්වා, ධම්මං දෙසෙන්ති සුඤ්ඤතං.

26. ‘‘නානාවිකුබ්බනං කත්වා, ඉද්ධිං දස්සිය සත්ථුනො;

දස්සයිංසු බලං සබ්බා, පාදෙ වන්දිංසු සත්ථුනො.

27. ‘‘ඉද්ධීසු ච වසී හොම, දිබ්බාය සොතධාතුයා;

චෙතොපරියඤාණස්ස, වසී හොම මහාමුනෙ.

28. ‘‘පුබ්බෙනිවාසං ජානාම, දිබ්බචක්ඛු විසොධිතං;

සබ්බාසවපරික්ඛීණා, නත්ථි දානි පුනබ්භවො.

29. ‘‘අත්ථධම්මනිරුත්තීසු, පටිභානෙ තථෙව ච;

ඤාණං අම්හං මහාවීර, උප්පන්නං තව සන්තිකෙ.

30. ‘‘පුබ්බානං ලොකනාථානං, සඞ්ගමං නො නිදස්සිතං;

අධිකාරං බහුං අම්හං, තුය්හත්ථාය මහාමුනෙ.

31. ‘‘යං අම්හෙහි කතං කම්මං, කුසලං සර තං මුනෙ;

තුය්හත්ථාය මහාවීර, පුඤ්ඤානුපචිතානි නො.

32. ‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, පදුමුත්තරො මහාමුනි;

පුරං හංසවතී නාම, සම්බුද්ධස්ස කුලාසයං.

33. ‘‘ද්වාරෙන හංසවතියා, ගඞ්ගා සන්දති සබ්බදා;

උබ්බළ්හා නදියා භික්ඛූ, ගමනං න ලභන්ති තෙ.

34. ‘‘දිවසං ද්වෙ තයො චෙව, සත්තාහං මාසිකං තතො;

චතුමාසම්පි සම්පුණ්ණං, ගමනං න ලභන්ති තෙ.

35. ‘‘තදා අහු සත්තසාරො, ජටිලො නාම රට්ඨිකො;

ඔරුද්ධෙ [ඔරතීරෙ (ස්‍යා.)] භික්ඛවො දිස්වා, සෙතුං ගඞ්ගාය කාරයි.

36. ‘‘තදා සතසහස්සෙහි, සෙතුං ගඞ්ගාය කාරයි;

සඞ්ඝස්ස ඔරිමෙ තීරෙ, විහාරඤ්ච අකාරයි.

37. ‘‘ඉත්ථියො පුරිසා චෙව, උච්චනීචකුලානි ච;

තස්ස සෙතුං විහාරඤ්ච [තෙසු සෙතුවිහාරෙසු (සී.), තස්ස සෙතූ විහාරෙ ච (පී.)], සමභාගං අකංසු තෙ.

38. ‘‘අම්හෙ අඤ්ඤෙ ච මානුජා, විප්පසන්නෙන චෙතසා;

තස්ස ධම්මෙසු දායාදා, නගරෙ ජනපදෙසු ච.

39. ‘‘ඉත්ථී පුමා කුමාරා ච, බහූ චෙව කුමාරිකා;

සෙතුනො ච විහාරස්ස, වාලුකා ආකිරිංසු තෙ.

40. ‘‘වීථිං සම්මජ්ජනං කත්වා, කදලීපුණ්ණඝටෙ ධජෙ;

ධූපං චුණ්ණඤ්ච මාලඤ්ච, කාරං කත්වාන සත්ථුනො.

41. ‘‘සෙතුවිහාරෙ කාරෙත්වා, නිමන්තෙත්වා විනායකං;

මහාදානං දදිත්වාන, සම්බොධිං අභිපත්ථයිං.

42. ‘‘පදුමුත්තරො මහාවීරො, තාරකො සබ්බපාණිනං;

අනුමොදනීයංකාසි, ජටිලස්ස මහාමුනි [කත්වා, වියාකාසි මහාමුනි (ස්‍යා.)].

43. ‘‘‘සතසහස්සාතික්කන්තෙ, කප්පො හෙස්සති භද්දකො;

භවාභවෙනුභොත්වාන, පාපුණිස්සති බොධියං.

44. ‘‘‘කාචි හත්ථපරිකම්මං, කතාවී නරනාරියො;

අනාගතම්හි අද්ධානෙ, සබ්බා හෙස්සන්ති සම්මුඛා’.

45. ‘‘තෙන කම්මවිපාකෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

උප්පන්නා දෙවභවනං, තුය්හං තා පරිචාරිකා.

46. ‘‘දිබ්බසුඛං අසඞ්ඛියං, මානුසඤ්ච අසඞ්ඛියං;

තුය්හං තෙ පරිචාරෙම, සංසරිම්හ භවාභවෙ.

47. ‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, සුකතං කම්මසම්පදං;

සුඛුමාලී මනුස්සානං, අථො දෙවපුරෙ වරෙ.

48. ‘‘රූපභොගයසෙ චෙව, අථො කිත්තිඤ්ච සක්කතං [කිත්තිසුඛං පියං (ස්‍යා.)];

ලභාම සතතං සබ්බං, සුකතං කම්මසම්පදං.

49. ‘‘පච්ඡිමෙ භවෙ සම්පත්තෙ, ජාතාම්හ බ්‍රාහ්මණෙ කුලෙ;

සුඛුමාලහත්ථපාදා, සක්‍යපුත්තනිවෙසනෙ.

50. ‘‘සබ්බකාලම්පි පථවිං, න පස්සාම න ලඞ්කතං;

චික්ඛල්ලභූමිමසුචිං [චික්ඛල්ලං භූමිං ගමනං (ස්‍යා.)], න පස්සාම මහාමුනෙ.

51. ‘‘අගාරං වසන්තෙ අම්හෙ, සක්කාරං සබ්බකාලිකං;

උපනෙන්ති සදා සබ්බං, පුබ්බකම්මඵලෙන නො [පුබ්බකම්මඵලං තතො (සී. පී.)].

52. ‘‘අගාරං පජහිත්වාන, පබ්බජිත්වානගාරියං;

සංසාරපථනිත්ථිණ්ණා, වීතරාගා භවාමසෙ [නත්ථි දානි පුනබ්භවො (සී. ස්‍යා. පී.)].

53. ‘‘චීවරං පිණ්ඩපාතඤ්ච, පච්චයං සයනාසනං;

උපනෙන්ති සදා අම්හෙ, සහස්සානි තතො තතො.

54. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා අම්හං…පෙ… විහරාම අනාසවා.

55. ‘‘ස්වාගතං වත නො ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

56. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

ඉත්ථං සුදං චතුරාසීතිබ්‍රාහ්මණකඤ්ඤාභික්ඛුනීසහස්සානි භගවතො සම්මුඛා ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

චතුරාසීතිභික්ඛුනීසහස්සාපදානං දුතියං.

3. උප්පලදායිකාථෙරීඅපදානං

57. ‘‘නගරෙ අරුණවතියා, අරුණො නාම ඛත්තියො;

තස්ස රඤ්ඤො අහුං භරියා, එකජ්ඣං චාරයාමහං.

58. ‘‘රහොගතා නිසීදිත්වා, එවං චින්තෙසහං තදා;

‘කුසලං මෙ කතං නත්ථි, ආදාය ගමියං මම.

59. ‘‘‘මහාභිතාපං කටුකං, ඝොරරූපං සුදාරුණං;

නිරයං නූන ගච්ඡාමි, එත්ථ මෙ නත්ථි සංසයො’.

60. ‘‘එවාහං චින්තයිත්වාන, පහංසෙත්වාන මානසං;

රාජානං උපගන්ත්වාන, ඉදං වචනමබ්‍රවිං.

61. ‘‘‘ඉත්ථී නාම මයං දෙව, පුරිසානිත්තරා අහු [පුරිසානුගතා සදා (සී.), පුරිසා න භවාම නො (ස්‍යා.), පුරිසානං භරා මයං (පී.)];

එකං මෙ සමණං දෙහි, භොජයිස්සාමි ඛත්තිය’.

62. ‘‘අදාසි මෙ තදා රාජා, සමණං භාවිතින්ද්‍රියං;

තස්ස පත්තං ගහෙත්වාන, පරමන්නෙන පූරයිං.

63. ‘‘පූරෙත්වා පරමං අන්නං, සහ සුගන්ධලෙපනං;

මහාචෙලෙන ඡාදිත්වා, අදාසිං තුට්ඨමානසා.

64. ‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

65. ‘‘සහස්සදෙවරාජූනං, මහෙසිත්තමකාරයිං;

සහස්සචක්කවත්තීනං, මහෙසිත්තමකාරයිං.

66. ‘‘පදෙසරජ්ජං විපුලං, ගණනාතො අසඞ්ඛියං;

නානාවිධං බහුං අඤ්ඤං, තස්ස කම්මඵලං තතො.

67. ‘‘උප්පලස්සෙව මෙ වණ්ණො, අභිරූපා සුදස්සනා;

ඉත්ථිසබ්බඞ්ගසම්පන්නා, අභිජාතා ජුතින්ධරා.

68. ‘‘පච්ඡිමෙ භවෙ සම්පත්තෙ, අජායිං සාකියෙ කුලෙ;

නාරීසහස්සපාමොක්ඛා, සුද්ධොදනසුතස්සහං.

69. ‘‘නිබ්බින්දිත්වා අගාරෙහං, පබ්බජිං අනගාරියං;

සත්තමීරත්තිසම්පත්තා [සත්තමිංරත්තිමපත්තා (සී. ස්‍යා. පී.)], චතුසච්චමපාපුණිං.

70. ‘‘චීවරං පිණ්ඩපාතඤ්ච, පච්චයං සයනාසනං;

පරිමෙතුං න සක්කොමි, පිණ්ඩපාතස්සිදං ඵලං.

71. ‘‘යං මය්හං පූරිතං කම්මං, කුසලං සරසෙ මුනි;

තුය්හත්ථාය මහාවීර, පරිචත්තං බහුං මයා.

72. ‘‘එකත්තිංසෙ ඉතො කප්පෙ, යං දානමදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, පිණ්ඩපාතස්සිදං ඵලං.

73. ‘‘ද්වෙ ගතියො පජානාමි, දෙවත්තං අථ මානුසං;