8. ඛෙමාථෙරීඅපදානං

289. ‘‘පදුමුත්තරො නාම ජිනො, සබ්බධම්මෙසු චක්ඛුමා;

ඉතො සතසහස්සම්හි, කප්පෙ උප්පජ්ජි නායකො.

290. ‘‘තදාහං හංසවතියං, ජාතා සෙට්ඨිකුලෙ අහුං [අහු (ස්‍යා.)];

නානාරතනපජ්ජොතෙ, මහාසුඛසමප්පිතා.

291. ‘‘උපෙත්වා තං මහාවීරං, අස්සොසිං ධම්මදෙසනං;

තතො ජාතප්පසාදාහං, උපෙමි සරණං ජිනං.

292. ‘‘මාතරං පිතරං චාහං, ආයාචිත්වා විනායකං;

නිමන්තයිත්වා සත්තාහං, භොජයිං සහසාවකං.

293. ‘‘අතික්කන්තෙ ච සත්තාහෙ, මහාපඤ්ඤානමුත්තමං;

භික්ඛුනිං එතදග්ගම්හි, ඨපෙසි නරසාරථි.

294. ‘‘තං සුත්වා මුදිතා හුත්වා, පුනො තස්ස මහෙසිනො;

කාරං කත්වාන තං ඨානං, පණිපච්ච පණීදහිං.

295. ‘‘තතො මම ජිනො [මං ස ජිනො (ස්‍යා.)] ආහ, ‘සිජ්ඣතං පණිධී තව;

සසඞ්ඝෙ මෙ කතං කාරං, අප්පමෙය්‍යඵලං තයා.

296. ‘‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, ඔක්කාකකුලසම්භවො;

ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති.

297. ‘‘‘තස්ස ධම්මෙසු දායාදා, ඔරසා ධම්මනිම්මිතා;

එතදග්ගමනුප්පත්තා, ඛෙමා නාම භවිස්සති’.

298. ‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසූපගා අහං.

299. ‘‘තතො චුතා යාමමගං, තතොහං තුසිතං ගතා;

තතො ච නිම්මානරතිං, වසවත්තිපුරං තතො.

300. ‘‘යත්ථ යත්ථූපපජ්ජාමි, තස්ස කම්මස්ස වාහසා;

තත්ථ තත්ථෙව රාජූනං, මහෙසිත්තමකාරයිං.

301. ‘‘තතො චුතා මනුස්සත්තෙ, රාජූනං චක්කවත්තිනං;

මණ්ඩලීනඤ්ච රාජූනං, මහෙසිත්තමකාරයිං.

302. ‘‘සම්පත්තිං අනුභොත්වාන, දෙවෙසු මනුජෙසු ච;

සබ්බත්ථ සුඛිතා හුත්වා, නෙකකප්පෙසු සංසරිං.

303. ‘‘එකනවුතිතො කප්පෙ, විපස්සී ලොකනායකො;

උප්පජ්ජි චාරුදස්සනො [චාරුනයනො (සී. පී.)], සබ්බධම්මවිපස්සකො.

304. ‘‘තමහං ලොකනායකං, උපෙත්වා නරසාරථිං;

ධම්මං භණිතං සුත්වාන, පබ්බජිං අනගාරියං.

305. ‘‘දසවස්සසහස්සානි, තස්ස වීරස්ස සාසනෙ;

බ්‍රහ්මචරියං චරිත්වාන, යුත්තයොගා බහුස්සුතා.

306. ‘‘පච්චයාකාරකුසලා, චතුසච්චවිසාරදා;

නිපුණා චිත්තකථිකා, සත්ථුසාසනකාරිකා.

307. ‘‘තතො චුතාහං තුසිතං, උපපන්නා යසස්සිනී;

අභිභොමි තහිං අඤ්ඤෙ, බ්‍රහ්මචාරීඵලෙනහං.

308. ‘‘යත්ථ යත්ථූපපන්නාහං, මහාභොගා මහද්ධනා;

මෙධාවිනී සීලවතී [රූපවතී (සී. ස්‍යා. පී.)], විනීතපරිසාපි ච.

309. ‘‘භවාමි තෙන කම්මෙන, යොගෙන ජිනසාසනෙ;

සබ්බා සම්පත්තියො මය්හං, සුලභා මනසො පියා.

310. ‘‘යොපි මෙ භවතෙ භත්තා, යත්ථ යත්ථ ගතායපි;

විමානෙති න මං කොචි, පටිපත්තිබලෙන මෙ.

311. ‘‘ඉමම්හි භද්දකෙ කප්පෙ, බ්‍රහ්මබන්ධු මහායසො;

නාමෙන කොණාගමනො, උප්පජ්ජි වදතං වරො.

312. ‘‘තදා හි බාරාණසියං, සුසමිද්ධකුලප්පජා [සුසමිද්ධි… (ස්‍යා.)];

ධනඤ්ජානී සුමෙධා ච, අහම්පි ච තයො ජනා.

313. ‘‘සඞ්ඝාරාමමදාසිම්හ, දානසහායිකා පුරෙ [නෙකෙ සහස්සිකෙ මුනෙ (ස්‍යා.), දානං සහස්සිකං මුනෙ (පී.)];

සඞ්ඝස්ස ච විහාරම්පි [සසංඝස්ස විහාරං හි (ස්‍යා. පී.)], උද්දිස්ස කාරිකා [දායිකා (පී.)] මයං.

314. ‘‘තතො චුතා මයං සබ්බා, තාවතිංසූපගා අහුං;

යසසා අග්ගතං පත්තා, මනුස්සෙසු තථෙව ච.

315. ‘‘ඉමස්මිංයෙව කප්පම්හි, බ්‍රහ්මබන්ධු මහායසො;

කස්සපො නාම ගොත්තෙන, උප්පජ්ජි වදතං වරො.

316. ‘‘උපට්ඨාකො මහෙසිස්ස, තදා ආසි නරිස්සරො;

කාසිරාජා කිකී නාම, බාරාණසිපුරුත්තමෙ.

317. ‘‘තස්සාසිං ජෙට්ඨිකා ධීතා, සමණී ඉති විස්සුතා;

ධම්මං සුත්වා ජිනග්ගස්ස, පබ්බජ්ජං සමරොචයිං.

318. ‘‘අනුජානි න නො තාතො, අගාරෙව තදා මයං;

වීසවස්සසහස්සානි, විචරිම්හ අතන්දිතා.

319. ‘‘කොමාරිබ්‍රහ්මචරියං, රාජකඤ්ඤා සුඛෙධිතා;

බුද්ධොපට්ඨානනිරතා, මුදිතා සත්ත ධීතරො.

320. ‘‘සමණී සමණගුත්තා ච, භික්ඛුනී භික්ඛුදායිකා;

ධම්මා චෙව සුධම්මා ච, සත්තමී සඞ්ඝදායිකා.

321. ‘‘අහං උප්පලවණ්ණා ච, පටාචාරා ච කුණ්ඩලා;

කිසාගොතමී ධම්මදින්නා, විසාඛා හොති සත්තමී.

322. ‘‘කදාචි සො නරාදිච්චො, ධම්මං දෙසෙසි අබ්භුතං;

මහානිදානසුත්තන්තං, සුත්වා තං පරියාපුණිං.

323. ‘‘තෙහි කම්මෙහි සුකතෙහි, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

324. ‘‘පච්ඡිමෙ ච භවෙ දානි, සාකලාය පුරුත්තමෙ;

රඤ්ඤො මද්දස්ස ධීතාම්හි, මනාපා දයිතා පියා.

325. ‘‘සහ මෙ ජාතමත්තම්හි, ඛෙමං තම්හි පුරෙ අහු;

තතො ඛෙමාති නාමං මෙ, ගුණතො උපපජ්ජථ.

326. ‘‘යදාහං යොබ්බනං පත්තා, රූපලාවඤ්ඤභූසිතා [රූපවණ්ණවිභූසිතා (ස්‍යා.), රූපවන්තා විභූසිතා (පී.), රූපවිලාසභූසිතා (ක.)];

තදා අදාසි මං තාතො, බිම්බිසාරස්ස රාජිනො.

327. ‘‘තස්සාහං සුප්පියා ආසිං, රූපකෙ ලායනෙ රතා;

රූපානං දොසවාදීති, න උපෙසිං මහාදයං.

328. ‘‘බිම්බිසාරො තදා රාජා, මමානුග්ගහබුද්ධියා;

වණ්ණයිත්වා වෙළුවනං, ගායකෙ ගාපයී මමං.

329. ‘‘රම්මං වෙළුවනං යෙන, න දිට්ඨං සුගතාලයං;

න තෙන නන්දනං දිට්ඨං, ඉති මඤ්ඤාමසෙ මයං.

330. ‘‘යෙන වෙළුවනං දිට්ඨං, නරනන්දනනන්දනං;

සුදිට්ඨං නන්දනං තෙන, අමරින්දසුනන්දනං.

331. ‘‘විහාය නන්දනං දෙවා, ඔතරිත්වා මහීතලං [මහීතලෙ (ස්‍යා. පී.)];

රම්මං වෙළුවනං දිස්වා, න තප්පන්ති සුවිම්හිතා.

332. ‘‘රාජපුඤ්ඤෙන නිබ්බත්තං, බුද්ධපුඤ්ඤෙන භූසිතං;

කො වත්තා තස්ස නිස්සෙසං, වනස්ස ගුණසඤ්චයං.

333. ‘‘තං සුත්වා වනසමිද්ධං, මම සොතමනොහරං;

දට්ඨුකාමා තමුය්‍යානං, රඤ්ඤො ආරොචයිං තදා.

334. ‘‘මහතා පරිවාරෙන, තදා ච සො [තදා මං සො (ස්‍යා. පී.)] මහීපති;

මං පෙසෙසි [සංපෙසෙසි (ස්‍යා.), සම්පාපෙසි (පී.)] තමුය්‍යානං, දස්සනාය සමුස්සුකං.

335. ‘‘ගච්ඡ පස්ස මහාභොගෙ, වනං නෙත්තරසායනං;

යං සදා භාති සිරියා, සුගතාභානුරඤ්ජිතං.

336. ‘‘යදා ච පිණ්ඩාය මුනි, ගිරිබ්බජපුරුත්තමං;

පවිට්ඨොහං තදායෙව, වනං දට්ඨුමුපාගමිං.

337. ‘‘තදා තං ඵුල්ලවිපිනං, නානාභමරකූජිතං;

කොකිලාගීතසහිතං, මයූරගණනච්චිතං.

338. ‘‘අප්පසද්දමනාකිණ්ණං, නානාචඞ්කමභූසිතං;

කුටිමණ්ඩපසඞ්කිණ්ණං, යොගීවරවිරාජිතං.

339. ‘‘විචරන්තී අමඤ්ඤිස්සං, සඵලං නයනං මම;

තත්ථාපි තරුණං භික්ඛුං, යුත්තං දිස්වා විචින්තයිං.

340. ‘‘‘ඊදිසෙ විපිනෙ රම්මෙ, ඨිතොයං නවයොබ්බනෙ;

වසන්තමිව කන්තෙන, රූපෙන ච සමන්විතො.

341. ‘‘‘නිසින්නො රුක්ඛමූලම්හි, මුණ්ඩො සඞ්ඝාටිපාරුතො;

ඣායතෙ වතයං භික්ඛු, හිත්වා විසයජං රතිං.

342. ‘‘‘නනු නාම ගහට්ඨෙන, කාමං භුත්වා යථාසුඛං;

පච්ඡා ජිණ්ණෙන ධම්මොයං, චරිතබ්බො සුභද්දකො’.

343. ‘‘සුඤ්ඤකන්ති විදිත්වාන, ගන්ධගෙහං ජිනාලයං;

උපෙත්වා ජිනමද්දක්ඛං, උදයන්තංව භාකරං.

344. ‘‘එකකං සුඛමාසීනං, බීජමානං වරිත්ථියා;

දිස්වානෙවං විචින්තෙසිං, නායං ලූඛො නරාසභො.

345. ‘‘සා කඤ්ඤා කනකාභාසා, පදුමානනලොචනා;

බිම්බොට්ඨී කුන්දදසනා, මනොනෙත්තරසායනා.

346. ‘‘හෙමදොලාභසවනා [හෙමදොලා සුවදීනා (ස්‍යා.)], කලිකාකාරසුත්ථනී [කලසාකාරසුත්තනී (සී. පී.), කමලාකාරසුත්තනී (ස්‍යා.)];

වෙදිමජ්ඣාව සුස්සොණී [කනුමජ්ඣාව සුස්සොණී (සී.), වෙදිමජ්ඣා වරසොණී (ස්‍යා. පී.)], රම්භොරු චාරුභූසනා.

347. ‘‘රත්තංසකුපසංබ්‍යානා, නීලමට්ඨනිවාසනා;

අතප්පනෙය්‍යරූපෙන, හාසභාවසමන්විතා [හාවභාවසමන්විතා (සී.), සබ්බාභරණමණ්ඩිතා (ස්‍යා.)].

348. ‘‘දිස්වා තමෙවං චින්තෙසිං, අහොයමභිරූපිනී;

න මයානෙන නෙත්තෙන, දිට්ඨපුබ්බා කුදාචනං.

349. ‘‘තතො ජරාභිභූතා සා, විවණ්ණා විකතානනා;

භින්නදන්තා සෙතසිරා, සලාලා වදනාසුචි.

350. ‘‘සඞ්ඛිත්තකණ්ණා සෙතක්ඛී, ලම්බාසුභපයොධරා;

වලිවිතතසබ්බඞ්ගී, සිරාවිතතදෙහිනී.

351. ‘‘නතඞ්ගා දණ්ඩදුතියා, උප්ඵාසුලිකතා [උප්පණ්ඩුපණ්ඩුකා (සී. ස්‍යා.)] කිසා;

පවෙධමානා පතිතා, නිස්සසන්තී මුහුං මුහුං.

352. ‘‘තතො මෙ ආසි සංවෙගො, අබ්භුතො ලොමහංසනො;

ධිරත්ථු රූපං අසුචිං, රමන්තෙ යත්ථ බාලිසා.

353. ‘‘තදා මහාකාරුණිකො, දිස්වා සංවිග්ගමානසං;

උදග්ගචිත්තො සුගතො, ඉමා ගාථා අභාසථ.

354. ‘‘‘ආතුරං අසුචිං පූතිං, පස්ස ඛෙමෙ සමුස්සයං;

උග්ඝරන්තං පග්ඝරන්තං, බාලානං අභිනන්දිතං.

355. ‘‘‘අසුභාය චිත්තං භාවෙහි, එකග්ගං සුසමාහිතං;

සති කායගතා ත්‍යත්ථු, නිබ්බිදා බහුලා භව.

356. ‘‘‘යථා ඉදං තථා එතං, යථා එතං තථා ඉදං;

අජ්ඣත්තඤ්ච බහිද්ධා ච, කායෙ ඡන්දං විරාජය.

357. ‘‘‘අනිමිත්තඤ්ච භාවෙහි, මානානුසයමුජ්ජහ;

තතො මානාභිසමයා, උපසන්තා චරිස්සසි.

358. ‘‘‘යෙ රාගරත්තානුපතන්ති සොතං, සයං කතං මක්කටකොව ජාලං;

එතම්පි ඡෙත්වාන පරිබ්බජන්ති, න පෙක්ඛිනො [අනපෙක්ඛිනො (සී. ස්‍යා. පී.)] කාමසුඛං පහාය’.

359. ‘‘තතො කල්ලිතචිත්තං [කල්ලිකචිත්තං (ස්‍යා.), කලිකචිත්තං (පී.)] මං, ඤත්වාන නරසාරථි;

මහානිදානං දෙසෙසි, සුත්තන්තං විනයාය මෙ.

360. ‘‘සුත්වා සුත්තන්තසෙට්ඨං තං, පුබ්බසඤ්ඤමනුස්සරිං;

තත්ථ ඨිතාවහං සන්තී, ධම්මචක්ඛුං විසොධයිං.

361. ‘‘නිපතිත්වා මහෙසිස්ස, පාදමූලම්හි තාවදෙ;

අච්චයං දෙසනත්ථාය, ඉදං වචනමබ්‍රවිං.

362. ‘‘‘නමො තෙ සබ්බදස්සාවී, නමො තෙ කරුණාකර;

නමො තෙ තිණ්ණසංසාර, නමො තෙ අමතං දද.

363. ‘‘‘දිට්ඨිගහනපක්ඛන්දා [… පක්ඛන්තා (සී. ස්‍යා.)], කාමරාගවිමොහිතා;