2. දුකනිපාතො
1. පඨමවග්ගො
1. උත්තරත්ථෙරගාථා
121. ‘‘නත්ථි කොචි භවො නිච්චො, සඞ්ඛාරා වාපි සස්සතා;
උප්පජ්ජන්ති ච තෙ ඛන්ධා, චවන්ති අපරාපරං.
122. ‘‘එතමාදීනං ඤත්වා, භවෙනම්හි අනත්ථිකො;
නිස්සටො සබ්බකාමෙහි, පත්තො මෙ ආසවක්ඛයො’’ති.
ඉත්ථං සුදං ආයස්මා උත්තරො ථෙරො ගාථායො අභාසිත්ථාති.
2. පිණ්ඩොලභාරද්වාජත්ථෙරගාථා
123. ‘‘නයිදං අනයෙන ජීවිතං, නාහාරො හදයස්ස සන්තිකො;
ආහාරට්ඨිතිකො සමුස්සයො, ඉති දිස්වාන චරාමි එසනං.
124. ‘‘පඞ්කොති හි නං පවෙදයුං, යායං වන්දනපූජනා කුලෙසු;
සුඛුමං සල්ලං දුරුබ්බහං, සක්කාරො කාපුරිසෙන දුජ්ජහො’’ති.
ඉත්ථං සුදං ආයස්මා පිණ්ඩොලභාරද්වාජො ථෙරො ගාථායො අභාසිත්ථාති.
3. වල්ලියත්ථෙරගාථා
125. ‘‘මක්කටො පඤ්චද්වාරායං, කුටිකායං පසක්කිය;
ද්වාරෙන අනුපරියෙති, ඝට්ටයන්තො මුහුං මුහුං.
126. ‘‘තිට්ඨ මක්කට මා ධාවි, න හි තෙ තං යථා පුරෙ;
නිග්ගහීතොසි පඤ්ඤාය, නෙව දූරං ගමිස්සතී’’ති.
… වල්ලියො ථෙරො….
4. ගඞ්ගාතීරියත්ථෙරගාථා
127. ‘‘තිණ්ණං මෙ තාලපත්තානං, ගඞ්ගාතීරෙ කුටී කතා;
ඡවසිත්තොව මෙ පත්තො, පංසුකූලඤ්ච චීවරං.
128. ‘‘ද්වින්නං අන්තරවස්සානං, එකා වාචා මෙ භාසිතා;
තතියෙ අන්තරවස්සම්හි, තමොඛන්ධො [තමොක්ඛන්ධො (සී. ස්‍යා.)] පදාලිතො’’ති.
… ගඞ්ගාතීරියො ථෙරො….
5. අජිනත්ථෙරගාථා
129. ‘‘අපි චෙ හොති තෙවිජ්ජො, මච්චුහායී අනාසවො;
අප්පඤ්ඤාතොති නං බාලා, අවජානන්ති අජානතා.
130. ‘‘යො ච ඛො අන්නපානස්ස, ලාභී හොතීධ පුග්ගලො;
පාපධම්මොපි චෙ හොති, සො නෙසං හොති සක්කතො’’ති.
… අජිනො ථෙරො….
6. මෙළජිනත්ථෙරගාථා
131. ‘‘යදාහං ධම්මමස්සොසිං, භාසමානස්ස සත්ථුනො;
න කඞ්ඛමභිජානාමි, සබ්බඤ්ඤූඅපරාජිතෙ.
132. ‘‘සත්ථවාහෙ මහාවීරෙ, සාරථීනං වරුත්තමෙ;
මග්ගෙ පටිපදායං වා, කඞ්ඛා මය්හං න විජ්ජතී’’ති.
… මෙළජිනො ථෙරො….
7. රාධත්ථෙරගාථා
133. [ධ. ප. 13 ධම්මපදෙ] ‘‘යථා අගාරං දුච්ඡන්නං, වුට්ඨී සමතිවිජ්ඣති;
එවං අභාවිතං චිත්තං, රාගො සමතිවිජ්ඣති.
134. [ධ. ප. 14 ධම්මපදෙ] ‘‘යථා අගාරං සුච්ඡන්නං, වුඩ්ඪී න සමතිවිජ්ඣති;
එවං සුභාවිතං චිත්තං, රාගො න සමතිවිජ්ඣතී’’ති.
… රාධො ථෙරො….
8. සුරාධත්ථෙරගාථා
135. ‘‘ඛීණා හි මය්හං ජාති, වුසිතං ජිනසාසනං;
පහීනො ජාලසඞ්ඛාතො, භවනෙත්ති සමූහතා.
136. ‘‘යස්සත්ථාය පබ්බජිතො, අගාරස්මානගාරියං;
සො මෙ අත්ථො අනුප්පත්තො, සබ්බසංයොජනක්ඛයො’’ති.
… සුරාධො ථෙරො….
9. ගොතමත්ථෙරගාථා
137. ‘‘සුඛං සුපන්ති මුනයො, යෙ ඉත්ථීසු න බජ්ඣරෙ;
සදා වෙ රක්ඛිතබ්බාසු, යාසු සච්චං සුදුල්ලභං.
138. ‘‘වධං චරිම්හ තෙ කාම, අනණා දානි තෙ මයං;
ගච්ඡාම දානි නිබ්බානං, යත්ථ ගන්ත්වා න සොචතී’’ති.
… ගොතමො ථෙරො….
10. වසභත්ථෙරගාථා
139. ‘‘පුබ්බෙ හනති අත්තානං, පච්ඡා හනති සො පරෙ;
සුහතං හන්ති අත්තානං, වීතංසෙනෙව පක්ඛිමා.
140. ‘‘න බ්‍රාහ්මණො බහිවණ්ණො, අන්තො වණ්ණො හි බ්‍රාහ්මණො;
යස්මිං පාපානි කම්මානි, ස වෙ කණ්හො සුජම්පතී’’ති.
… වසභො ථෙරො….
වග්ගො පඨමො නිට්ඨිතො.
තස්සුද්දානං –
උත්තරො චෙව පිණ්ඩොලො, වල්ලියො තීරියො ඉසි;
අජිනො ච මෙළජිනො, රාධො සුරාධො ගොතමො;
වසභෙන ඉමෙ හොන්ති, දස ථෙරා මහිද්ධිකාති.
2. දුතියවග්ගො
1. මහාචුන්දත්ථෙරගාථා
141. ‘‘සුස්සූසා සුතවද්ධනී, සුතං පඤ්ඤාය වද්ධනං;
පඤ්ඤාය අත්ථං ජානාති, ඤාතො අත්ථො සුඛාවහො.
142. ‘‘සෙවෙථ පන්තානි සෙනාසනානි, චරෙය්‍ය සංයොජනවිප්පමොක්ඛං;
සචෙ රතිං නාධිගච්ඡෙය්‍ය තත්ථ, සඞ්ඝෙ වසෙ රක්ඛිතත්තො සතිමා’’ති.
… මහාචුන්දො ථෙරො….
2. ජොතිදාසත්ථෙරගාථා
143. ‘‘යෙ ඛො තෙ වෙඨමිස්සෙන [වෙඝමිස්සෙන (සී. ස්‍යා.), වෙ ගමිස්සෙන, වෙඛමිස්සෙන (ක.)], නානත්තෙන ච කම්මුනා;
මනුස්සෙ උපරුන්ධන්ති, ඵරුසූපක්කමා ජනා;
තෙපි තත්ථෙව කීරන්ති, න හි කම්මං පනස්සති.
144. ‘‘යං කරොති නරො කම්මං, කල්‍යාණං යදි පාපකං;
තස්ස තස්සෙව දායාදො, යං යං කම්මං පකුබ්බතී’’ති.
… ජොතිදාසො ථෙරො….
3. හෙරඤ්ඤකානිත්ථෙරගාථා
145. ‘‘අච්චයන්ති අහොරත්තා, ජීවිතං උපරුජ්ඣති;
ආයු ඛීයති මච්චානං, කුන්නදීනංව ඔදකං.
146. ‘‘අථ පාපානි කම්මානි, කරං බාලො න බුජ්ඣති;
පච්ඡාස්ස කටුකං හොති, විපාකො හිස්ස පාපකො’’ති.
… හෙරඤ්ඤකානිත්ථෙරො….
4. සොමමිත්තත්ථෙරගාථා
147. ‘‘පරිත්තං දාරුමාරුය්හ, යථා සීදෙ මහණ්ණවෙ;
එවං කුසීතමාගම්ම, සාධුජීවීපි සීදති;
තස්මා තං පරිවජ්ජෙය්‍ය, කුසීතං හීනවීරියං.
148. ‘‘පවිවිත්තෙහි අරියෙහි, පහිතත්තෙහි ඣායිභි;
නිච්චං ආරද්ධවීරියෙහි, පණ්ඩිතෙහි සහාවසෙ’’ති.
… සොමමිත්තො ථෙරො….
5. සබ්බමිත්තත්ථෙරගාථා
149. ‘‘ජනො ජනම්හි සම්බද්ධො [සම්බද්ධො (ස්‍යා. ක.)], ජනමෙවස්සිතො ජනො;
ජනො ජනෙන හෙඨීයති, හෙඨෙති ච [බොධියති, බාධෙති ච (ක.)] ජනො ජනං.
150. ‘‘කො හි තස්ස ජනෙනත්ථො, ජනෙන ජනිතෙන වා;
ජනං ඔහාය ගච්ඡං තං, හෙඨයිත්වා [බාධයිත්වා (ක.)] බහුං ජන’’න්ති.
… සබ්බමිත්තො ථෙරො….
6. මහාකාළත්ථෙරගාථා
151. ‘‘කාළී ඉත්ථී බ්‍රහතී ධඞ්කරූපා, සත්ථිඤ්ච භෙත්වා අපරඤ්ච සත්ථිං;
බාහඤ්ච භෙත්වා අපරඤ්ච බාහං, සීසඤ්ච භෙත්වා දධිථාලකංව;
එසා නිසින්නා අභිසන්දහිත්වා.
152. ‘‘යො වෙ අවිද්වා උපධිං කරොති, පුනප්පුනං දුක්ඛමුපෙති මන්දො;
තස්මා පජානං උපධිං න කයිරා, මාහං පුන භින්නසිරො සයිස්ස’’න්ති [පස්සිස්සන්ති (ක.)].
… මහාකාළො ථෙරො….
7. තිස්සත්ථෙරගාථා
153. ‘‘බහූ සපත්තෙ ලභති, මුණ්ඩො සඞ්ඝාටිපාරුතො;
ලාභී අන්නස්ස පානස්ස, වත්ථස්ස සයනස්ස ච.
154. ‘‘එතමාදීනවං ඤත්වා, සක්කාරෙසු මහබ්භයං;
අප්පලාභො අනවස්සුතො, සතො භික්ඛු පරිබ්බජෙ’’ති.
… තිස්සො ථෙරො….
8. කිමිලත්ථෙරගාථා
155. ‘‘පාචීනවංසදායම්හි, සක්‍යපුත්තා සහායකා;
පහායානප්පකෙ භොගෙ, උඤ්ඡාපත්තාගතෙ රතා.
156. ‘‘ආරද්ධවීරියා පහිතත්තා, නිච්චං දළ්හපරක්කමා;
රමන්ති ධම්මරතියා, හිත්වාන ලොකියං රති’’න්ති.
… කිමිලො [කිම්බිලො (සී. ස්‍යා. පී.)] ථෙරො….
9. නන්දත්ථෙරගාථා
157. ‘‘අයොනිසො මනසිකාරා, මණ්ඩනං අනුයුඤ්ජිසං;
උද්ධතො චපලො චාසිං, කාමරාගෙන අට්ටිතො.
158. ‘‘උපායකුසලෙනාහං, බුද්ධෙනාදිච්චබන්ධුනා;
යොනිසො පටිපජ්ජිත්වා, භවෙ චිත්තං උදබ්බහි’’න්ති.
… නන්දො ථෙරො….
10. සිරිමත්ථෙරගාථා
159. ‘‘පරෙ ච නං පසංසන්ති, අත්තා චෙ අසමාහිතො;
මොඝං පරෙ පසංසන්ති, අත්තා හි අසමාහිතො.
160. ‘‘පරෙ ච නං ගරහන්ති, අත්තා චෙ සුසමාහිතො;
මොඝං පරෙ ගරහන්ති, අත්තා හි සුසමාහිතො’’ති.
… සිරිමා ථෙරො….
වග්ගො දුතියො නිට්ඨිතො.
තස්සුද්දානං –
චුන්දො ච ජොතිදාසො ච, ථෙරො හෙරඤ්ඤකානි ච;
සොමමිත්තො සබ්බමිත්තො, කාලො තිස්සො ච කිමිලො [කිම්බිලො (සී. ස්‍යා. පී.), ඡන්දලක්ඛණානුලොමං];
නන්දො ච සිරිමා චෙව, දස ථෙරා මහිද්ධිකාති.
3. තතියවග්ගො
1. උත්තරත්ථෙරගාථා
161. ‘‘ඛන්ධා මයා පරිඤ්ඤාතා, තණ්හා මෙ සුසමූහතා;
භාවිතා මම බොජ්ඣඞ්ගා, පත්තො මෙ ආසවක්ඛයො.
162. ‘‘සොහං ඛන්ධෙ පරිඤ්ඤාය, අබ්බහිත්වාන [අබ්බුහිත්වාන (ක.)] ජාලිනිං;
භාවයිත්වාන බොජ්ඣඞ්ගෙ, නිබ්බායිස්සං අනාසවො’’ති.
… උත්තරො ථෙරො….
2. භද්දජිත්ථෙරගාථා
163. ‘‘පනාදො නාම සො රාජා, යස්ස යූපො සුවණ්ණයො;
තිරියං සොළසුබ්බෙධො [සොළසපබ්බෙධො (සී. අට්ඨ.), සොළසබ්බාණො (?)], උබ්භමාහු [උද්ධමාහු (සී.), උච්චමාහු (ස්‍යා.)] සහස්සධා.
164. ‘‘සහස්සකණ්ඩො සතගෙණ්ඩු, ධජාලු හරිතාමයො;
අනච්චුං තත්ථ ගන්ධබ්බා, ඡසහස්සානි සත්තධා’’ති.
… භද්දජිත්ථෙරො….