17. තිංසනිපාතො

1. ඵුස්සත්ථෙරගාථා

949. පාසාදිකෙ බහූ දිස්වා, භාවිතත්තෙ සුසංවුතෙ;

ඉසි පණ්ඩරසගොත්තො [පණ්ඩරස්ස ගොත්තො (සී.)], අපුච්ඡි ඵුස්සසව්හයං.

950. ‘‘කිංඡන්දා කිමධිප්පායා, කිමාකප්පා භවිස්සරෙ;

අනාගතම්හි කාලම්හි, තං මෙ අක්ඛාහි පුච්ඡිතො’’.

951. ‘‘සුණොහි වචනං මය්හං, ඉසිපණ්ඩරසව්හය;

සක්කච්චං උපධාරෙහි, ආචික්ඛිස්සාම්‍යනාගතං.

952. ‘‘කොධනා උපනාහී ච, මක්ඛී ථම්භී සඨා බහූ;

උස්සුකී නානාවාදා ච, භවිස්සන්ති අනාගතෙ.

953. ‘‘අඤ්ඤාතමානිනො ධම්මෙ, ගම්භීරෙ තීරගොචරා;

ලහුකා අගරු ධම්මෙ, අඤ්ඤමඤ්ඤමගාරවා.

954. ‘‘බහූ ආදීනවා ලොකෙ, උප්පජ්ජිස්සන්ත්‍යනාගතෙ;

සුදෙසිතං ඉමං ධම්මං, කිලෙසෙස්සන්ති [කිලෙසිස්සන්ති (සී.), කිලිසිස්සන්ති (ස්‍යා. ක.)] දුම්මතී.

955. ‘‘ගුණහීනාපි සඞ්ඝම්හි, වොහරන්තා විසාරදා;

බලවන්තො භවිස්සන්ති, මුඛරා අස්සුතාවිනො.

956. ‘‘ගුණවන්තොපි සඞ්ඝම්හි, වොහරන්තා යථාත්ථතො;

දුබ්බලා තෙ භවිස්සන්ති, හිරීමනා අනත්ථිකා.

957. ‘‘රජතං ජාතරූපඤ්ච, ඛෙත්තං වත්ථුමජෙළකං;

දාසිදාසඤ්ච දුම්මෙධා, සාදියිස්සන්ත්‍යනාගතෙ.

958. ‘‘උජ්ඣානසඤ්ඤිනො බාලා, සීලෙසු අසමාහිතා;

උන්නළා විචරිස්සන්ති, කලහාභිරතා මගා.

959. ‘‘උද්ධතා ච භවිස්සන්ති, නීලචීවරපාරුතා;

කුහා ථද්ධා ලපා සිඞ්ගී, චරිස්සන්ත්‍යරියා විය.

960. ‘‘තෙලසණ්ඨෙහි කෙසෙහි, චපලා අඤ්ජනක්ඛිකා;

රථියාය ගමිස්සන්ති, දන්තවණ්ණිකපාරුතා.

961. ‘‘අජෙගුච්ඡං විමුත්තෙහි, සුරත්තං අරහද්ධජං;

ජිගුච්ඡිස්සන්ති කාසාවං, ඔදාතෙසු සමුච්ඡිතා [ඔදාතෙ සුසමුච්ඡිතා (සී.)].

962. ‘‘ලාභකාමා භවිස්සන්ති, කුසීතා හීනවීරියා;

කිච්ඡන්තා වනපත්ථානි, ගාමන්තෙසු වසිස්සරෙ.

963. ‘‘යෙ යෙ ලාභං ලභිස්සන්ති, මිච්ඡාජීවරතා සදා;

තෙ තෙව අනුසික්ඛන්තා, භජිස්සන්ති අසංයතා.

964. ‘‘යෙ යෙ අලාභිනො ලාභං, න තෙ පුජ්ජා භවිස්සරෙ;

සුපෙසලෙපි තෙ ධීරෙ, සෙවිස්සන්ති න තෙ තදා.

965. ‘‘මිලක්ඛුරජනං රත්තං [පිලක්ඛරජනං රත්තං (?)], ගරහන්තා සකං ධජං;

තිත්ථියානං ධජං කෙචි, ධාරිස්සන්ත්‍යවදාතකං.

966. ‘‘අගාරවො ච කාසාවෙ, තදා තෙසං භවිස්සති;

පටිසඞ්ඛා ච කාසාවෙ, භික්ඛූනං න භවිස්සති.

967. ‘‘අභිභූතස්ස දුක්ඛෙන, සල්ලවිද්ධස්ස රුප්පතො;

පටිසඞ්ඛා මහාඝොරා, නාගස්සාසි අචින්තියා.

968. ‘‘ඡද්දන්තො හි තදා දිස්වා, සුරත්තං අරහද්ධජං;

තාවදෙව භණී ගාථා, ගජො අත්ථොපසංහිතා’’.

969. [ධ. ප. 9; ජා. 1.2.141; 1.16.122] ‘‘අනික්කසාවො කාසාවං, යො වත්ථං පරිධස්සති [පරිදහිස්සති (සී. ස්‍යා.)];

අපෙතො දමසච්චෙන, න සො කාසාවමරහති.

970. ‘‘යො ච වන්තකාසාවස්ස, සීලෙසු සුසමාහිතො;

උපෙතො දමසච්චෙන, ස වෙ කාසාවමරහති.

971. ‘‘විපන්නසීලො දුම්මෙධො, පාකටො කාමකාරියො;

විබ්භන්තචිත්තො නිස්සුක්කො, න සො කාසාවමරහති.

972. ‘‘යො ච සීලෙන සම්පන්නො, වීතරාගො සමාහිතො;

ඔදාතමනසඞ්කප්පො, ස වෙ කාසාවමරහති.

973. ‘‘උද්ධතො උන්නළො බාලො, සීලං යස්ස න විජ්ජති;

ඔදාතකං අරහති, කාසාවං කිං කරිස්සති.

974. ‘‘භික්ඛූ ච භික්ඛුනියො ච, දුට්ඨචිත්තා අනාදරා;

තාදීනං මෙත්තචිත්තානං, නිග්ගණ්හිස්සන්ත්‍යනාගතෙ.

975. ‘‘සික්ඛාපෙන්තාපි ථෙරෙහි, බාලා චීවරධාරණං;

න සුණිස්සන්ති දුම්මෙධා, පාකටා කාමකාරියා.

976. ‘‘තෙ තථා සික්ඛිතා බාලා, අඤ්ඤමඤ්ඤං අගාරවා;

නාදියිස්සන්තුපජ්ඣායෙ, ඛළුඞ්කො විය සාරථිං.

977. ‘‘එවං අනාගතද්ධානං, පටිපත්ති භවිස්සති;

භික්ඛූනං භික්ඛුනීනඤ්ච, පත්තෙ කාලම්හි පච්ඡිමෙ.

978. ‘‘පුරා ආගච්ඡතෙ එතං, අනාගතං මහබ්භයං;

සුබ්බචා හොථ සඛිලා, අඤ්ඤමඤ්ඤං සගාරවා.

979. ‘‘මෙත්තචිත්තා කාරුණිකා, හොථ සීලෙසු සංවුතා;

ආරද්ධවීරියා පහිතත්තා, නිච්චං දළ්හපරක්කමා.

980. ‘‘පමාදං භයතො දිස්වා, අප්පමාදඤ්ච ඛෙමතො;

භාවෙථට්ඨඞ්ගිකං මග්ගං, ඵුසන්තා අමතං පද’’න්ති.

… ඵුස්සො ථෙරො….

2. සාරිපුත්තත්ථෙරගාථා

981. ‘‘යථාචාරී යථාසතො සතීමා, යතසඞ්කප්පජ්ඣායි අප්පමත්තො;

අජ්ඣත්තරතො සමාහිතත්තො, එකො සන්තුසිතො තමාහු භික්ඛුං.

982. ‘‘අල්ලං සුක්ඛං වා භුඤ්ජන්තො, න බාළ්හං සුහිතො සියා;

ඌනූදරො මිතාහාරො, සතො භික්ඛු පරිබ්බජෙ.

983. ‘‘චත්තාරො පඤ්ච ආලොපෙ, අභුත්වා උදකං පිවෙ;

අලං ඵාසුවිහාරාය, පහිතත්තස්ස භික්ඛුනො.

984. ‘‘කප්පියං තං චෙ ඡාදෙති, චීවරං ඉදමත්ථිකං [ඉදමත්ථිතං (සී.)];

අලං ඵාසුවිහාරාය, පහිතත්තස්ස භික්ඛුනො.

985. ‘‘පල්ලඞ්කෙන නිසින්නස්ස, ජණ්ණුකෙ නාභිවස්සති;

අලං ඵාසුවිහාරාය, පහිතත්තස්ස භික්ඛුනො.

986. [සං. නි. 4.253; ඉතිවු. 53] ‘‘යො සුඛං දුක්ඛතො අද්ද, දුක්ඛමද්දක්ඛි සල්ලතො;

උභයන්තරෙන [උභයමන්තරෙ (සී.)] නාහොසි, කෙන ලොකස්මි කිං සියා.

987. ‘‘මා මෙ කදාචි පාපිච්ඡො, කුසීතො හීනවීරියො;

අප්පස්සුතො අනාදරො, කෙන ලොකස්මි කිං සියා.

988. ‘‘බහුස්සුතො ච මෙධාවී, සීලෙසු සුසමාහිතො;

චෙතොසමථමනුයුත්තො, අපි මුද්ධනි තිට්ඨතු.

989. ‘‘යො පපඤ්චමනුයුත්තො, පපඤ්චාභිරතො මගො;

විරාධයී සො නිබ්බානං, යොගක්ඛෙමං අනුත්තරං.

990. ‘‘යො ච පපඤ්චං හිත්වාන, නිප්පපඤ්චපථෙ රතො;

ආරාධයී සො නිබ්බානං, යොගක්ඛෙමං අනුත්තරං.

991. [ධ. ප. 98] ‘‘ගාමෙ වා යදි වාරඤ්ඤෙ, නින්නෙ වා යදි වා ථලෙ;

යත්ථ අරහන්තො විහරන්ති, තං භූමිරාමණෙය්‍යකං.

992. ‘‘රමණීයානි අරඤ්ඤානි, යත්ථ න රමතී ජනො;

වීතරාගා රමිස්සන්ති, න තෙ කාමගවෙසිනො.

993. [ධ. ප. 76] ‘‘නිධීනංව පවත්තාරං, යං පස්සෙ වජ්ජදස්සිනං;

නිග්ගය්හවාදිං මෙධාවිං, තාදිසං පණ්ඩිතං භජෙ;

තාදිසං භජමානස්ස, සෙය්‍යො හොති න පාපියො.

994. [ධ. ප. 77] ‘‘ඔවදෙය්‍යානුසාසෙය්‍ය, අසබ්භා ච නිවාරයෙ;

සතඤ්හි සො පියො හොති, අසතං හොති අප්පියො.

995. ‘‘අඤ්ඤස්ස භගවා බුද්ධො, ධම්මං දෙසෙසි චක්ඛුමා;

ධම්මෙ දෙසියමානම්හි, සොතමොධෙසිමත්ථිකො;

තං මෙ අමොඝං සවනං, විමුත්තොම්හි අනාසවො.

996. ‘‘නෙව පුබ්බෙනිවාසාය, නපි දිබ්බස්ස චක්ඛුනො;

චෙතොපරියාය ඉද්ධියා, චුතියා උපපත්තියා;

සොතධාතුවිසුද්ධියා, පණිධී මෙ න විජ්ජති [කථා. 378].

997. ‘‘රුක්ඛමූලංව නිස්සාය, මුණ්ඩො සඞ්ඝාටිපාරුතො;

පඤ්ඤාය උත්තමො ථෙරො, උපතිස්සොව [උපතිස්සො ච (සී. ක.)] ඣායති.

998. ‘‘අවිතක්කං සමාපන්නො, සම්මාසම්බුද්ධසාවකො;

අරියෙන තුණ්හීභාවෙන, උපෙතො හොති තාවදෙ.

999. [උදා. 24] ‘‘යථාපි පබ්බතො සෙලො, අචලො සුප්පතිට්ඨිතො;

එවං මොහක්ඛයා භික්ඛු, පබ්බතොව න වෙධති.

1000. ‘‘අනඞ්ගණස්ස පොසස්ස, නිච්චං සුචිගවෙසිනො;

වාලග්ගමත්තං පාපස්ස, අබ්භමත්තංව ඛායති.

1001. ‘‘නාභිනන්දාමි මරණං, නාභිනන්දාමි ජීවිතං;

නික්ඛිපිස්සං ඉමං කායං, සම්පජානො පතිස්සතො.

1002. ‘‘නාභිනන්දාමි මරණං, නාභිනන්දාමි ජීවිතං;

කාලඤ්ච පටිකඞ්ඛාමි, නිබ්බිසං භතකො යථා.

1003. ‘‘උභයෙන මිදං මරණමෙව, නාමරණං පච්ඡා වා පුරෙ වා;

පටිපජ්ජථ මා විනස්සථ, ඛණො වො මා උපච්චගා.

1004. ‘‘නගරං යථා පච්චන්තං, ගුත්තං සන්තරබාහිරං;

එවං ගොපෙථ අත්තානං, ඛණො වො මා උපච්චගා;

ඛණාතීතා හි සොචන්ති, නිරයම්හි සමප්පිතා.

1005. ‘‘උපසන්තො උපරතො, මන්තභාණී [මත්තභාණී (සී.)] අනුද්ධතො;

ධුනාති පාපකෙ ධම්මෙ, දුමපත්තංව මාලුතො.

1006. ‘‘උපසන්තො උපරතො, මන්තභාණී අනුද්ධතො;

අප්පාසි [අබ්බහි (ස්‍යා.), අභාසි (?)] පාපකෙ ධම්මෙ, දුමපත්තංව මාලුතො.

1007. ‘‘උපසන්තො අනායාසො, විප්පසන්නො අනාවිලො;

කල්‍යාණසීලො මෙධාවී, දුක්ඛස්සන්තකරො සියා.

1008. ‘‘න විස්සසෙ එකතියෙසු එවං, අගාරිසු පබ්බජිතෙසු චාපි;

සාධූපි හුත්වා න අසාධු හොන්ති, අසාධු හුත්වා පුන සාධු හොන්ති.

1009. ‘‘කාමච්ඡන්දො ච බ්‍යාපාදො, ථිනමිද්ධඤ්ච භික්ඛුනො;

උද්ධච්චං විචිකිච්ඡා ච, පඤ්චෙතෙ චිත්තකෙලිසා.

1010. ‘‘යස්ස සක්කරියමානස්ස, අසක්කාරෙන චූභයං;

සමාධි න විකම්පති, අප්පමාදවිහාරිනො.

1011. ‘‘තං ඣායිනං සාතතිකං, සුඛුමදිට්ඨිවිපස්සකං;

උපාදානක්ඛයාරාමං, ආහු සප්පුරිසො ඉති.

1012. ‘‘මහාසමුද්දො පථවී, පබ්බතො අනිලොපි ච;

උපමාය න යුජ්ජන්ති, සත්ථු වරවිමුත්තියා.

1013. ‘‘චක්කානුවත්තකො ථෙරො, මහාඤාණී සමාහිතො;

පථවාපග්ගිසමානො, න රජ්ජති න දුස්සති.

1014. ‘‘පඤ්ඤාපාරමිතං පත්තො, මහාබුද්ධි මහාමති;

අජළො ජළසමානො, සදා චරති නිබ්බුතො.

1015. ‘‘පරිචිණ්ණො මයා සත්ථා…පෙ… භවනෙත්ති සමූහතා.

1016. ‘‘සම්පාදෙථප්පමාදෙන, එසා මෙ අනුසාසනී;

හන්දාහං පරිනිබ්බිස්සං, විප්පමුත්තොම්හි සබ්බධී’’ති.

… සාරිපුත්තො ථෙරො….

3. ආනන්දත්ථෙරගාථා

1017. ‘‘පිසුණෙන ච කොධනෙන ච, මච්ඡරිනා ච විභූතනන්දිනා;

සඛිතං න කරෙය්‍ය පණ්ඩිතො, පාපො කාපුරිසෙන සඞ්ගමො.

1018. ‘‘සද්ධෙන ච පෙසලෙන ච, පඤ්ඤවතා බහුස්සුතෙන ච;

සඛිතං කරෙය්‍ය පණ්ඩිතො, භද්දො සප්පුරිසෙන සඞ්ගමො.

1019. ‘‘පස්ස චිත්තකතං බිම්බං…පෙ… යස්ස නත්ථි ධුවං ඨිති.