16. පිඞ්ගියමාණවපුච්ඡා

1126. ‘‘ජිණ්ණොහමස්මි අබලො වීතවණ්ණො, (ඉච්චායස්මා පිඞ්ගියො)

නෙත්තා න සුද්ධා සවනං න ඵාසු;

මාහං නස්සං මොමුහො අන්තරාව

ආචික්ඛ ධම්මං යමහං විජඤ්ඤං;

ජාතිජරාය ඉධ විප්පහානං’’.

1127. ‘‘දිස්වාන රූපෙසු විහඤ්ඤමානෙ, (පිඞ්ගියාති භගවා)

රුප්පන්ති රූපෙසු ජනා පමත්තා;

තස්මා තුවං පිඞ්ගිය අප්පමත්තො,

ජහස්සු රූපං අපුනබ්භවාය’’.

1128. ‘‘දිසා චතස්සො විදිසා චතස්සො, උද්ධං අධො දස දිසා ඉමායො;

න තුය්හං අදිට්ඨං අසුතං අමුතං [අසුතං අමුතං වා (සී.), අසුතාමුතං වා (ස්‍යා.), අසුතං’මුතං වා (පී.)], අථො අවිඤ්ඤාතං කිඤ්චනමත්ථි [කිඤ්චි මත්ථි (ස්‍යා.), කිඤ්චි නත්ථි (පී.), කිඤ්චිනමත්ථි (ක.)] ලොකෙ;

ආචික්ඛ ධම්මං යමහං විජඤ්ඤං, ජාතිජරාය ඉධ විප්පහානං’’.

1129. ‘‘තණ්හාධිපන්නෙ මනුජෙ පෙක්ඛමානො, (පිඞ්ගියාති භගවා)

සන්තාපජාතෙ ජරසා පරෙතෙ;

තස්මා තුවං පිඞ්ගිය අප්පමත්තො, ජහස්සු තණ්හං අපුනබ්භවායා’’ති.

පිඞ්ගියමාණවපුච්ඡා සොළසමා නිට්ඨිතා.

පාරායනත්ථුතිගාථා

ඉදමවොච භගවා මගධෙසු විහරන්තො පාසාණකෙ චෙතියෙ, පරිචාරකසොළසානං [පරිචාරකසොළසන්නං (ස්‍යා. ක.)] බ්‍රාහ්මණානං අජ්ඣිට්ඨො පුට්ඨො පුට්ඨො පඤ්හං [පඤ්හෙ (සී. පී.)] බ්‍යාකාසි. එකමෙකස්ස චෙපි පඤ්හස්ස අත්ථමඤ්ඤාය ධම්මමඤ්ඤාය ධම්මානුධම්මං පටිපජ්ජෙය්‍ය, ගච්ඡෙය්‍යෙව ජරාමරණස්ස පාරං. පාරඞ්ගමනීයා ඉමෙ ධම්මාති, තස්මා ඉමස්ස ධම්මපරියායස්ස පාරායනන්තෙව [පාරායණංත්වෙව (සී. අට්ඨ.)] අධිවචනං.

1130. අජිතො තිස්සමෙත්තෙය්‍යො, පුණ්ණකො අථ මෙත්තගූ;

ධොතකො උපසීවො ච, නන්දො ච අථ හෙමකො.

1131. තොදෙය්‍ය-කප්පා දුභයො, ජතුකණ්ණී ච පණ්ඩිතො;

භද්‍රාවුධො උදයො ච, පොසාලො චාපි බ්‍රාහ්මණො;

මොඝරාජා ච මෙධාවී, පිඞ්ගියො ච මහාඉසි.

1132. එතෙ බුද්ධං උපාගච්ඡුං, සම්පන්නචරණං ඉසිං;

පුච්ඡන්තා නිපුණෙ පඤ්හෙ, බුද්ධසෙට්ඨං උපාගමුං.

1133. තෙසං බුද්ධො පබ්‍යාකාසි, පඤ්හෙ පුට්ඨො යථාතථං;

පඤ්හානං වෙය්‍යාකරණෙන, තොසෙසි බ්‍රාහ්මණෙ මුනි.

1134. තෙ තොසිතා චක්ඛුමතා, බුද්ධෙනාදිච්චබන්ධුනා;

බ්‍රහ්මචරියමචරිංසු, වරපඤ්ඤස්ස සන්තිකෙ.

1135. එකමෙකස්ස පඤ්හස්ස, යථා බුද්ධෙන දෙසිතං;

තථා යො පටිපජ්ජෙය්‍ය, ගච්ඡෙ පාරං අපාරතො.

1136. අපාරා පාරං ගච්ඡෙය්‍ය, භාවෙන්තො මග්ගමුත්තමං;

මග්ගො සො පාරං ගමනාය, තස්මා පාරායනං ඉති.

පාරායනානුගීතිගාථා

1137. ‘‘පාරායනමනුගායිස්සං, (ඉච්චායස්මා පිඞ්ගියො)

යථාද්දක්ඛි තථාක්ඛාසි, විමලො භූරිමෙධසො;

නික්කාමො නිබ්බනො [නිබ්බුතො (ස්‍යා.)] නාගො, කිස්ස හෙතු මුසා භණෙ.

1138. ‘‘පහීනමලමොහස්ස, මානමක්ඛප්පහායිනො;

හන්දාහං කිත්තයිස්සාමි, ගිරං වණ්ණූපසඤ්හිතං.

1139. ‘‘තමොනුදො බුද්ධො සමන්තචක්ඛු, ලොකන්තගූ සබ්බභවාතිවත්තො;

අනාසවො සබ්බදුක්ඛපහීනො, සච්චව්හයො බ්‍රහ්මෙ උපාසිතො මෙ.

1140. ‘‘දිජො යථා කුබ්බනකං පහාය, බහුප්ඵලං කානනමාවසෙය්‍ය;

එවං පහං අප්පදස්සෙ පහාය, මහොදධිං හංසොරිව අජ්ඣපත්තො.

1141. ‘‘යෙමෙ පුබ්බෙ වියාකංසු, හුරං ගොතමසාසනා;

ඉච්චාසි ඉති භවිස්සති;

සබ්බං තං ඉතිහිතිහං, සබ්බං තං තක්කවඩ්ඪනං.

1142. ‘‘එකො තමනුදාසිනො, ජුතිමා සො පභඞ්කරො;

ගොතමො භූරිපඤ්ඤාණො, ගොතමො භූරිමෙධසො.

1143. ‘‘යො මෙ ධම්මමදෙසෙසි, සන්දිට්ඨිකමකාලිකං;

තණ්හක්ඛයමනීතිකං, යස්ස නත්ථි උපමා ක්වචි’’.

1144. ‘‘කිංනු තම්හා විප්පවසසි, මුහුත්තමපි පිඞ්ගිය;

ගොතමා භූරිපඤ්ඤාණා, ගොතමා භූරිමෙධසා.

1145. ‘‘යො තෙ ධම්මමදෙසෙසි, සන්දිට්ඨිකමකාලිකං;

තණ්හක්ඛයමනීතිකං, යස්ස නත්ථි උපමා ක්වචි’’.

1146. ‘‘නාහං තම්හා විප්පවසාමි, මුහුත්තමපි බ්‍රාහ්මණ;

ගොතමා භූරිපඤ්ඤාණා, ගොතමා භූරිමෙධසා.

1147. ‘‘යො මෙ ධම්මමදෙසෙසි, සන්දිට්ඨිකමකාලිකං;

තණ්හක්ඛයමනීතිකං, යස්ස නත්ථි උපමා ක්වචි.

1148. ‘‘පස්සාමි නං මනසා චක්ඛුනාව, රත්තින්දිවං බ්‍රාහ්මණ අප්පමත්තො;

නමස්සමානො විවසෙමි රත්තිං, තෙනෙව මඤ්ඤාමි අවිප්පවාසං.

1149. ‘‘සද්ධා ච පීති ච මනො සති ච, නාපෙන්ති මෙ ගොතමසාසනම්හා;

යං යං දිසං වජති භූරිපඤ්ඤො, ස තෙන තෙනෙව නතොහමස්මි.

1150. ‘‘ජිණ්ණස්ස මෙ දුබ්බලථාමකස්ස, තෙනෙව කායො න පලෙති තත්ථ;

සංකප්පයන්තාය [සංකප්පයත්තාය (සී.)] වජාමි නිච්චං, මනො හි මෙ බ්‍රාහ්මණ තෙන යුත්තො.

1151. ‘‘පඞ්කෙ සයානො පරිඵන්දමානො, දීපා දීපං උපප්ලවිං [උපල්ලවිං (ස්‍යා. නිද්දෙස)];

අථද්දසාසිං සම්බුද්ධං, ඔඝතිණ්ණමනාසවං’’.

1152. ‘‘යථා අහූ වක්කලි මුත්තසද්ධො, භද්‍රාවුධො ආළවි ගොතමො ච;

එවමෙව ත්වම්පි පමුඤ්චස්සු සද්ධං,

ගමිස්සසි ත්වං පිඞ්ගිය මච්චුධෙය්‍යස්ස පාරං’’ [මච්චුධෙය්‍යපාරං (සී.)].

1153. ‘‘එස භිය්‍යො පසීදාමි, සුත්වාන මුනිනො වචො;

විවට්ටච්ඡදො සම්බුද්ධො, අඛිලො පටිභානවා.

1154. ‘‘අධිදෙවෙ අභිඤ්ඤාය, සබ්බං වෙදි වරොවරං [පරො වරං (සී. ස්‍යා.), පරො පරං (නිද්දෙස)];

පඤ්හානන්තකරො සත්ථා, කඞ්ඛීනං පටිජානතං.

1155. ‘‘අසංහීරං අසඞ්කුප්පං, යස්ස නත්ථි උපමා ක්වචි;

අද්ධා ගමිස්සාමි න මෙත්ථ කඞ්ඛා, එවං මං ධාරෙහි අධිමුත්තචිත්ත’’න්ති.

පාරායනවග්ගො පඤ්චමො නිට්ඨිතො.