4. අට්ඨකවග්ගො

1. කාමසුත්තං

772. කාමං කාමයමානස්ස, තස්ස චෙ තං සමිජ්ඣති;

අද්ධා පීතිමනො හොති, ලද්ධා මච්චො යදිච්ඡති.

773. තස්ස චෙ කාමයානස්ස [කාමයමානස්ස (ක.)], ඡන්දජාතස්ස ජන්තුනො;

තෙ කාමා පරිහායන්ති, සල්ලවිද්ධොව රුප්පති.

774. යො කාමෙ පරිවජ්ජෙති, සප්පස්සෙව පදා සිරො;

සොමං [සො ඉමං (සී. පී.)] විසත්තිකං ලොකෙ, සතො සමතිවත්තති.

775. ඛෙත්තං වත්ථුං හිරඤ්ඤං වා, ගවස්සං [ගවාස්සං (සී. ස්‍යා. පී.)] දාසපොරිසං;

ථියො බන්ධූ පුථු කාමෙ, යො නරො අනුගිජ්ඣති.

776. අබලා නං බලීයන්ති, මද්දන්තෙනං පරිස්සයා;

තතො නං දුක්ඛමන්වෙති, නාවං භින්නමිවොදකං.

777. තස්මා ජන්තු සදා සතො, කාමානි පරිවජ්ජයෙ;

තෙ පහාය තරෙ ඔඝං, නාවං සිත්වාව [සිඤ්චිත්වා (සී.)] පාරගූති.

කාමසුත්තං පඨමං නිට්ඨිතං.

2. ගුහට්ඨකසුත්තං

778. සත්තො ගුහායං බහුනාභිඡන්නො, තිට්ඨං නරො මොහනස්මිං පගාළ්හො;

දූරෙ විවෙකා හි තථාවිධො සො, කාමා හි ලොකෙ න හි සුප්පහායා.

779. ඉච්ඡානිදානා භවසාතබද්ධා, තෙ දුප්පමුඤ්චා න හි අඤ්ඤමොක්ඛා;

පච්ඡා පුරෙ වාපි අපෙක්ඛමානා, ඉමෙව කාමෙ පුරිමෙව ජප්පං.

780. කාමෙසු ගිද්ධා පසුතා පමූළ්හා, අවදානියා තෙ විසමෙ නිවිට්ඨා;

දුක්ඛූපනීතා පරිදෙවයන්ති, කිංසූ භවිස්සාම ඉතො චුතාසෙ.

781. තස්මා හි සික්ඛෙථ ඉධෙව ජන්තු, යං කිඤ්චි ජඤ්ඤා විසමන්ති ලොකෙ;

න තස්ස හෙතූ විසමං චරෙය්‍ය, අප්පඤ්හිදං ජීවිතමාහු ධීරා.

782. පස්සාමි ලොකෙ පරිඵන්දමානං, පජං ඉමං තණ්හගතං භවෙසු;

හීනා නරා මච්චුමුඛෙ ලපන්ති, අවීතතණ්හාසෙ භවාභවෙසු.

783. මමායිතෙ පස්සථ ඵන්දමානෙ, මච්ඡෙව අප්පොදකෙ ඛීණසොතෙ;

එතම්පි දිස්වා අමමො චරෙය්‍ය, භවෙසු ආසත්තිමකුබ්බමානො.

784. උභොසු අන්තෙසු විනෙය්‍ය ඡන්දං, ඵස්සං පරිඤ්ඤාය අනානුගිද්ධො;

යදත්තගරහී තදකුබ්බමානො, න ලිප්පතී [න ලිම්පතී (ස්‍යා. ක.)] දිට්ඨසුතෙසු ධීරො.

785. සඤ්ඤං පරිඤ්ඤා විතරෙය්‍ය ඔඝං, පරිග්ගහෙසු මුනි නොපලිත්තො;

අබ්බූළ්හසල්ලො චරමප්පමත්තො, නාසීසතී [නාසිංසතී (සී. ස්‍යා. පී.)] ලොකමිමං පරඤ්චාති.

ගුහට්ඨකසුත්තං දුතියං නිට්ඨිතං.

3. දුට්ඨට්ඨකසුත්තං

786. වදන්ති වෙ දුට්ඨමනාපි එකෙ, අථොපි වෙ සච්චමනා වදන්ති;

වාදඤ්ච ජාතං මුනි නො උපෙති, තස්මා මුනී නත්ථි ඛිලො කුහිඤ්චි.

787. සකඤ්හි දිට්ඨිං කථමච්චයෙය්‍ය, ඡන්දානුනීතො රුචියා නිවිට්ඨො;

සයං සමත්තානි පකුබ්බමානො, යථා හි ජානෙය්‍ය තථා වදෙය්‍ය.

788. යො අත්තනො සීලවතානි ජන්තු, අනානුපුට්ඨොව පරෙස [පරස්ස (ක.)] පාව [පාවා (සී. ස්‍යා. පී.)];

අනරියධම්මං කුසලා තමාහු, යො ආතුමානං සයමෙව පාව.

789. සන්තො ච භික්ඛු අභිනිබ්බුතත්තො, ඉතිහන්ති සීලෙසු අකත්ථමානො;

තමරියධම්මං කුසලා වදන්ති, යස්සුස්සදා නත්ථි කුහිඤ්චි ලොකෙ.

790. පකප්පිතා සඞ්ඛතා යස්ස ධම්මා, පුරක්ඛතා [පුරෙක්ඛතා (සී.)] සන්ති අවීවදාතා;

යදත්තනි පස්සති ආනිසංසං, තං නිස්සිතො කුප්පපටිච්ච සන්තිං.

791. දිට්ඨීනිවෙසා න හි ස්වාතිවත්තා, ධම්මෙසු නිච්ඡෙය්‍ය සමුග්ගහීතං;

තස්මා නරො තෙසු නිවෙසනෙසු, නිරස්සතී ආදියතී ච ධම්මං.

792. ධොනස්ස හි නත්ථි කුහිඤ්චි ලොකෙ, පකප්පිතා දිට්ඨි භවාභවෙසු;

මායඤ්ච මානඤ්ච පහාය ධොනො, ස කෙන ගච්ඡෙය්‍ය අනූපයො සො.

793. උපයො හි ධම්මෙසු උපෙති වාදං, අනූපයං කෙන කථං වදෙය්‍ය;

අත්තා නිරත්තා [අත්තං නිරත්තං (බහූසු)] න හි තස්ස අත්ථි, අධොසි සො දිට්ඨිමිධෙව සබ්බන්ති.

දුට්ඨට්ඨකසුත්තං තතියං නිට්ඨිතං.

4. සුද්ධට්ඨකසුත්තං

794. පස්සාමි සුද්ධං පරමං අරොගං, දිට්ඨෙන සංසුද්ධි නරස්ස හොති;

එවාභිජානං [එතාභිජානං (සී. පී.)] පරමන්ති ඤත්වා, සුද්ධානුපස්සීති පච්චෙති ඤාණං.

795. දිට්ඨෙන චෙ සුද්ධි නරස්ස හොති, ඤාණෙන වා සො පජහාති දුක්ඛං;

අඤ්ඤෙන සො සුජ්ඣති සොපධීකො, දිට්ඨී හි නං පාව තථා වදානං.

796. න බ්‍රාහ්මණො අඤ්ඤතො සුද්ධිමාහ, දිට්ඨෙ සුතෙ සීලවතෙ මුතෙ වා;

පුඤ්ඤෙ ච පාපෙ ච අනූපලිත්තො, අත්තඤ්ජහො නයිධ පකුබ්බමානො.

797. පුරිමං පහාය අපරං සිතාසෙ, එජානුගා තෙ න තරන්ති සඞ්ගං;

තෙ උග්ගහායන්ති නිරස්සජන්ති, කපීව සාඛං පමුඤ්චං ගහායං [පමුඛං ගහාය (ස්‍යා.), පමුඤ්ච ගහාය (ක.)].

798. සයං සමාදාය වතානි ජන්තු, උච්චාවචං ගච්ඡති සඤ්ඤසත්තො;

විද්වා ච වෙදෙහි සමෙච්ච ධම්මං, න උච්චාවචං ගච්ඡති භූරිපඤ්ඤො.

799. ස සබ්බධම්මෙසු විසෙනිභූතො, යං කිඤ්චි දිට්ඨං ව සුතං මුතං වා;

තමෙව දස්සිං විවටං චරන්තං, කෙනීධ ලොකස්මි විකප්පයෙය්‍ය.

800. න කප්පයන්ති න පුරෙක්ඛරොන්ති, අච්චන්තසුද්ධීති න තෙ වදන්ති;

ආදානගන්ථං ගථිතං විසජ්ජ, ආසං න කුබ්බන්ති කුහිඤ්චි ලොකෙ.

801. සීමාතිගො බ්‍රාහ්මණො තස්ස නත්ථි, ඤත්වා ව දිස්වා ව [ඤත්වා ච දිස්වා ච (ක. සී. ක.)] සමුග්ගහීතං;

න රාගරාගී න විරාගරත්තො, තස්සීධ නත්ථී පරමුග්ගහීතන්ති.

සුද්ධට්ඨකසුත්තං චතුත්ථං නිට්ඨිතං.

5. පරමට්ඨකසුත්තං

802. පරමන්ති දිට්ඨීසු පරිබ්බසානො, යදුත්තරි කුරුතෙ ජන්තු ලොකෙ;

හීනාති අඤ්ඤෙ තතො සබ්බමාහ, තස්මා විවාදානි අවීතිවත්තො.

803. යදත්තනී පස්සති ආනිසංසං, දිට්ඨෙ සුතෙ සීලවතෙ [සීලබ්බතෙ (ස්‍යා.)] මුතෙ වා;

තදෙව සො තත්ථ සමුග්ගහාය, නිහීනතො පස්සති සබ්බමඤ්ඤං.

804. තං වාපි ගන්ථං කුසලා වදන්ති, යං නිස්සිතො පස්සති හීනමඤ්ඤං;

තස්මා හි දිට්ඨං ව සුතං මුතං වා, සීලබ්බතං භික්ඛු න නිස්සයෙය්‍ය.

805. දිට්ඨිම්පි ලොකස්මිං න කප්පයෙය්‍ය, ඤාණෙන වා සීලවතෙන වාපි;

සමොති අත්තානමනූපනෙය්‍ය, හීනො න මඤ්ඤෙථ විසෙසි වාපි.

806. අත්තං පහාය අනුපාදියානො, ඤාණෙපි සො නිස්සයං නො කරොති;

ස වෙ වියත්තෙසු [වියුත්තෙසු (සී. අට්ඨ.), ද්වියත්තෙසු (ක.)] න වග්ගසාරී, දිට්ඨිම්පි [දිට්ඨිමපි (ක.)] සො න පච්චෙති කිඤ්චි.

807. යස්සූභයන්තෙ පණිධීධ නත්ථි, භවාභවාය ඉධ වා හුරං වා;

නිවෙසනා තස්ස න සන්ති කෙචි, ධම්මෙසු නිච්ඡෙය්‍ය සමුග්ගහීතං.

808. තස්සීධ දිට්ඨෙ ව සුතෙ මුතෙ වා, පකප්පිතා නත්ථි අණූපි සඤ්ඤා;

තං බ්‍රාහ්මණං දිට්ඨිමනාදියානං, කෙනීධ ලොකස්මිං විකප්පයෙය්‍ය.

809. න කප්පයන්ති න පුරෙක්ඛරොන්ති, ධම්මාපි තෙසං න පටිච්ඡිතාසෙ;

න බ්‍රාහ්මණො සීලවතෙන නෙය්‍යො, පාරඞ්ගතො න පච්චෙති තාදීති.

පරමට්ඨකසුත්තං පඤ්චමං නිට්ඨිතං.

6. ජරාසුත්තං

810. අප්පං වත ජීවිතං ඉදං, ඔරං වස්සසතාපි මිය්‍යති [මීයති (සී. අට්ඨ.)];

යො චෙපි අතිච්ච ජීවති, අථ ඛො සො ජරසාපි මිය්‍යති.

811. සොචන්ති ජනා මමායිතෙ, න හි සන්ති [න හි සන්තා (සී.), න හී සන්ති (කත්ථචි)] නිච්චා පරිග්ගහා;

විනාභාවසන්තමෙවිදං, ඉති දිස්වා නාගාරමාවසෙ.

812. මරණෙනපි තං පහීයති [පහිය්‍යති (සී. ස්‍යා. ක.)], යං පුරිසො මමිදන්ති [මමයිදන්ති (සී. ස්‍යා. ක.), මමායන්ති (ක.)] මඤ්ඤති;

එතම්පි විදිත්වා [එතං දිස්වාන (නිද්දෙසෙ), එතම්පි විදිත්ව (?)] පණ්ඩිතො, න මමත්තාය නමෙථ මාමකො.

813. සුපිනෙන යථාපි සඞ්ගතං, පටිබුද්ධො පුරිසො න පස්සති;

එවම්පි පියායිතං ජනං, පෙතං කාලකතං න පස්සති.

814. දිට්ඨාපි සුතාපි තෙ ජනා, යෙසං නාමමිදං පවුච්චති [නාමමෙවා වසිස්සති (සී. ස්‍යා. පී.)];

නාමංයෙවාවසිස්සති, අක්ඛෙය්‍යං පෙතස්ස ජන්තුනො.

815. සොකප්පරිදෙවමච්ඡරං [සොකපරිදෙවමච්ඡරං (සී. ස්‍යා. පී.), සොකං පරිදෙවමච්ඡරං (?)], න ජහන්ති ගිද්ධා මමායිතෙ;

තස්මා මුනයො පරිග්ගහං, හිත්වා අචරිංසු ඛෙමදස්සිනො.

816. පතිලීනචරස්ස භික්ඛුනො, භජමානස්ස විවිත්තමාසනං;

සාමග්ගියමාහු තස්ස තං, යො අත්තානං භවනෙ න දස්සයෙ.

817. සබ්බත්ථ මුනී අනිස්සිතො, න පියං කුබ්බති නොපි අප්පියං;

තස්මිං පරිදෙවමච්ඡරං, පණ්ණෙ වාරි යථා න ලිම්පති [ලිප්පති (සී. පී.)].

818. උදබින්දු යථාපි පොක්ඛරෙ, පදුමෙ වාරි යථා න ලිම්පති;

එවං මුනි නොපලිම්පති, යදිදං දිට්ඨසුතං මුතෙසු වා.

819. ධොනො න හි තෙන මඤ්ඤති, යදිදං දිට්ඨසුතං මුතෙසු වා;

නාඤ්ඤෙන විසුද්ධිමිච්ඡති, න හි සො රජ්ජති නො විරජ්ජතීති.

ජරාසුත්තං ඡට්ඨං නිට්ඨිතං.

7. තිස්සමෙත්තෙය්‍යසුත්තං

820. ‘‘මෙථුනමනුයුත්තස්ස, (ඉච්චායස්මා තිස්සො මෙත්තෙය්‍යො) විඝාතං බ්‍රූහි මාරිස;

සුත්වාන තව සාසනං, විවෙකෙ සික්ඛිස්සාමසෙ.

821. ‘‘මෙථුනමනුයුත්තස්ස, (මෙත්තෙය්‍යාති භගවා) මුස්සතෙ වාපි සාසනං;

මිච්ඡා ච පටිපජ්ජති, එතං තස්මිං අනාරියං.

822. ‘‘එකො පුබ්බෙ චරිත්වාන, මෙථුනං යො නිසෙවති;

යානං භන්තං ව තං ලොකෙ, හීනමාහු පුථුජ්ජනං.

823. ‘‘යසො කිත්ති ච යා පුබ්බෙ, හායතෙ වාපි තස්ස සා;

එතම්පි දිස්වා සික්ඛෙථ, මෙථුනං විප්පහාතවෙ.

824. ‘‘සඞ්කප්පෙහි පරෙතො සො, කපණො විය ඣායති;

සුත්වා පරෙසං නිග්ඝොසං, මඞ්කු හොති තථාවිධො.

825. ‘‘අථ සත්ථානි කුරුතෙ, පරවාදෙහි චොදිතො;

එස ඛ්වස්ස මහාගෙධො, මොසවජ්ජං පගාහති.

826. ‘‘පණ්ඩිතොති සමඤ්ඤාතො, එකචරියං අධිට්ඨිතො;

අථාපි [ස චාපි (නිද්දෙසෙ)] මෙථුනෙ යුත්තො, මන්දොව පරිකිස්සති [පරිකිලිස්සති (සී.)].

827. ‘‘එතමාදීනවං ඤත්වා, මුනි පුබ්බාපරෙ ඉධ;

එකචරියං දළ්හං කයිරා, න නිසෙවෙථ මෙථුනං.

828. ‘‘විවෙකඤ්ඤෙව සික්ඛෙථ, එතදරියානමුත්තමං;

න තෙන සෙට්ඨො මඤ්ඤෙථ, ස වෙ නිබ්බානසන්තිකෙ.

829. ‘‘රිත්තස්ස මුනිනො චරතො, කාමෙසු අනපෙක්ඛිනො;

ඔඝතිණ්ණස්ස පිහයන්ති, කාමෙසු ගධිතා [ගථිතා (සී.)] පජා’’ති.

තිස්සමෙත්තෙය්‍යසුත්තං සත්තමං නිට්ඨිතං.

8. පසූරසුත්තං

830. ඉධෙව සුද්ධි ඉති වාදයන්ති [විදියන්ති (සී. පී.)], නාඤ්ඤෙසු ධම්මෙසු විසුද්ධිමාහු;

යං නිස්සිතා තත්ථ සුභං වදානා, පච්චෙකසච්චෙසු පුථූ නිවිට්ඨා.

831. තෙ වාදකාමා පරිසං විගය්හ, බාලං දහන්තී මිථු අඤ්ඤමඤ්ඤං;

වදන්ති තෙ අඤ්ඤසිතා කථොජ්ජං, පසංසකාමා කුසලා වදානා.

832. යුත්තො කථායං පරිසාය මජ්ඣෙ, පසංසමිච්ඡං විනිඝාති හොති;

අපාහතස්මිං පන මඞ්කු හොති, නින්දාය සො කුප්පති රන්ධමෙසී.

833. යමස්ස වාදං පරිහීනමාහු, අපාහතං පඤ්හවිමංසකාසෙ;

පරිදෙවති සොචති හීනවාදො, උපච්චගා මන්ති අනුත්ථුනාති.

834. එතෙ විවාදා සමණෙසු ජාතා, එතෙසු උග්ඝාති නිඝාති හොති;

එතම්පි දිස්වා විරමෙ කථොජ්ජං, න හඤ්ඤදත්ථත්ථිපසංසලාභා.

835. පසංසිතො වා පන තත්ථ හොති, අක්ඛාය වාදං පරිසාය මජ්ඣෙ;

සො හස්සතී උණ්ණමතී [උන්නමතී (?)] ච තෙන, පප්පුය්‍ය තමත්ථං යථා මනො අහු.

836. යා උණ්ණතී [උන්නතී (?)] සාස්ස විඝාතභූමි, මානාතිමානං වදතෙ පනෙසො;

එතම්පි දිස්වා න විවාදයෙථ, න හි තෙන සුද්ධිං කුසලා වදන්ති.

837. සූරො යථා රාජඛාදාය පුට්ඨො, අභිගජ්ජමෙති පටිසූරමිච්ඡං;

යෙනෙව සො තෙන පලෙහි සූර, පුබ්බෙව නත්ථි යදිදං යුධාය.

838. යෙ දිට්ඨිමුග්ගය්හ විවාදයන්ති [විවාදියන්ති (සී. පී.)], ඉදමෙව සච්චන්ති ච වාදයන්ති;

තෙ ත්වං වදස්සූ න හි තෙධ අත්ථි, වාදම්හි ජාතෙ පටිසෙනිකත්තා.