9. බලකථා

44. සාවත්ථිනිදානං [සං. නි. 5.705-716 පස්සිතබ්බා]. ‘‘පඤ්චිමානි, භික්ඛවෙ, බලානි. කතමානි පඤ්ච? සද්ධාබලං, වීරියබලං, සතිබලං, සමාධිබලං, පඤ්ඤාබලං – ඉමානි ඛො, භික්ඛවෙ, පඤ්ච බලානි.

‘‘අපි ච, අට්ඨසට්ඨි බලානි – සද්ධාබලං, වීරියබලං, සතිබලං, සමාධිබලං, පඤ්ඤාබලං, හිරිබලං, ඔත්තප්පබලං, පටිසඞ්ඛානබලං, භාවනාබලං, අනවජ්ජබලං, සඞ්ගහබලං, ඛන්තිබලං, පඤ්ඤත්තිබලං, නිජ්ඣත්තිබලං, ඉස්සරියබලං, අධිට්ඨානබලං, සමථබලං, විපස්සනාබලං, දස සෙඛබලානි, දස අසෙඛබලානි, දස ඛීණාසවබලානි, දස ඉද්ධිබලානි, දස තථාගතබලානි’’.

කතමං සද්ධාබලං? අස්සද්ධියෙ න කම්පතීති – සද්ධාබලං. සහජාතානං ධම්මානං උපත්ථම්භනට්ඨෙන සද්ධාබලං, කිලෙසානං පරියාදානට්ඨෙන සද්ධාබලං, පටිවෙධාදිවිසොධනට්ඨෙන සද්ධාබලං, චිත්තස්ස අධිට්ඨානට්ඨෙන සද්ධාබලං, චිත්තස්ස වොදානට්ඨෙන සද්ධාබලං, විසෙසාධිගමට්ඨෙන සද්ධාබලං, උත්තරි පටිවෙධට්ඨෙන සද්ධාබලං, සච්චාභිසමයට්ඨෙන සද්ධාබලං, නිරොධෙ පතිට්ඨාපකට්ඨෙන සද්ධාබලං. ඉදං සද්ධාබලං.

කතමං වීරියබලං? කොසජ්ජෙ න කම්පතීති – වීරියබලං. සහජාතානං ධම්මානං උපත්ථම්භනට්ඨෙන වීරියබලං, කිලෙසානං පරියාදානට්ඨෙන වීරියබලං, පටිවෙධාදිවිසොධනට්ඨෙන වීරියබලං, චිත්තස්ස අධිට්ඨානට්ඨෙන වීරියබලං, චිත්තස්ස වොදානට්ඨෙන වීරියබලං, විසෙසාධිගමට්ඨෙන වීරියබලං, උත්තරි පටිවෙධට්ඨෙන වීරියබලං, සච්චාභිසමයට්ඨෙන වීරියබලං, නිරොධෙ පතිට්ඨාපකට්ඨෙන වීරියබලං. ඉදං වීරියබලං.

කතමං සතිබලං? පමාදෙ න කම්පතීති – සතිබලං. සහජාතානං ධම්මානං උපත්ථම්භනට්ඨෙන සතිබලං…පෙ… නිරොධෙ පතිට්ඨාපකට්ඨෙන සතිබලං. ඉදං සතිබලං.

කතමං සමාධිබලං? උද්ධච්චෙ න කම්පතීති – සමාධිබලං. සහජාතානං ධම්මානං උපත්ථම්භනට්ඨෙන සමාධිබලං…පෙ… නිරොධෙ පතිට්ඨාපකට්ඨෙන සමාධිබලං. ඉදං සමාධිබලං.

කතමං පඤ්ඤාබලං? අවිජ්ජාය න කම්පතීති – පඤ්ඤාබලං. සහජාතානං ධම්මානං උපත්ථම්භනට්ඨෙන පඤ්ඤාබලං…පෙ… නිරොධෙ පතිට්ඨාපකට්ඨෙන පඤ්ඤාබලං. ඉදං පඤ්ඤාබලං.

කතමං හිරිබලං? නෙක්ඛම්මෙන කාමච්ඡන්දං හිරීයතීති [හිරියතීති (ස්‍යා. ක.)] – හිරිබලං. අබ්‍යාපාදෙන බ්‍යාපාදං හිරීයතීති – හිරිබලං. ආලොකසඤ්ඤාය ථිනමිද්ධං හිරීයතීති – හිරිබලං. අවික්ඛෙපෙන උද්ධච්චං හිරීයතීති – හිරිබලං. ධම්මවවත්ථානෙන විචිකිච්ඡං හිරීයතීති – හිරිබලං. ඤාණෙන අවිජ්ජං හිරීයතීති – හිරිබලං. පාමොජ්ජෙන අරතිං හිරීයතීති – හිරිබලං. පඨමෙන ඣානෙන නීවරණෙ හිරීයතීති – හිරිබලං…පෙ… අරහත්තමග්ගෙන සබ්බකිලෙසෙ හිරීයතීති – හිරිබලං. ඉදං හිරිබලං.

කතමං ඔත්තප්පබලං? නෙක්ඛම්මෙන කාමච්ඡන්දං ඔත්තප්පතීති – ඔත්තප්පබලං. අබ්‍යාපාදෙන බ්‍යාපාදං ඔත්තප්පතීති – ඔත්තප්පබලං. ආලොකසඤ්ඤාය ථිනමිද්ධං ඔත්තප්පතීති – ඔත්තප්පබලං. අවික්ඛෙපෙන උද්ධච්චං ඔත්තප්පතීති – ඔත්තප්පබලං. ධම්මවවත්ථානෙන විචිකිච්ඡං ඔත්තප්පතීති – ඔත්තප්පබලං. ඤාණෙන අවිජ්ජං ඔත්තප්පතීති – ඔත්තප්පබලං. පාමොජ්ජෙන අරතිං ඔත්තප්පතීති – ඔත්තප්පබලං. පඨමෙන ඣානෙන නීවරණෙ ඔත්තප්පතීති – ඔත්තප්පබලං…පෙ… අරහත්තමග්ගෙන සබ්බකිලෙසෙ ඔත්තප්පතීති – ඔත්තප්පබලං. ඉදං ඔත්තප්පබලං.

කතමං පටිසඞ්ඛානබලං? නෙක්ඛම්මෙන කාමච්ඡන්දං පටිසඞ්ඛාතීති – පටිසඞ්ඛානබලං. අබ්‍යාපාදෙන බ්‍යාපාදං පටිසඞ්ඛාතීති – පටිසඞ්ඛානබලං. ආලොකසඤ්ඤාය ථිනමිද්ධං පටිසඞ්ඛාතීති – පටිසඞ්ඛානබලං. අවික්ඛෙපෙන උද්ධච්චං පටිසඞ්ඛාතීති – පටිසඞ්ඛානබලං. ධම්මවවත්ථානෙන විචිකිච්ඡං පටිසඞ්ඛාතීති – පටිසඞ්ඛානබලං. ඤාණෙන අවිජ්ජං පටිසඞ්ඛාතීති – පටිසඞ්ඛානබලං. පාමොජ්ජෙන අරතිං පටිසඞ්ඛාතීති – පටිසඞ්ඛානබලං. පඨමෙන ඣානෙන නීවරණෙ පටිසඞ්ඛාතීති – පටිසඞ්ඛානබලං…පෙ… අරහත්තමග්ගෙන සබ්බකිලෙසෙ පටිසඞ්ඛාතීති – පටිසඞ්ඛානබලං. ඉදං පටිසඞ්ඛානබලං.

කතමං භාවනාබලං? කාමච්ඡන්දං පජහන්තො නෙක්ඛම්මං භාවෙතීති – භාවනාබලං. බ්‍යාපාදං පජහන්තො අබ්‍යාපාදං භාවෙතීති – භාවනාබලං. ථිනමිද්ධං පජහන්තො ආලොකසඤ්ඤං භාවෙතීති – භාවනාබලං. උද්ධච්චං පජහන්තො අවික්ඛෙපං භාවෙතීති – භාවනාබලං. විචිකිච්ඡං පජහන්තො ධම්මවවත්ථානං භාවෙතීති – භාවනාබලං. අවිජ්ජං පජහන්තො ඤාණං භාවෙතීති – භාවනාබලං. අරතිං පජහන්තො පාමොජ්ජං භාවෙතීති – භාවනාබලං. නීවරණෙ පජහන්තො පඨමං ඣානං භාවෙතීති – භාවනාබලං…පෙ… සබ්බකිලෙසෙ පජහන්තො අරහත්තමග්ගං භාවෙතීති – භාවනාබලං. ඉදං භාවනාබලං.

කතමං අනවජ්ජබලං? කාමච්ඡන්දස්ස පහීනත්තා නෙක්ඛම්මෙ නත්ථි කිඤ්චි වජ්ජන්ති – අනවජ්ජබලං. බ්‍යාපාදස්ස පහීනත්තා අබ්‍යාපාදෙ නත්ථි කිඤ්චි වජ්ජන්ති – අනවජ්ජබලං. ථිනමිද්ධස්ස පහීනත්තා ආලොකසඤ්ඤාය නත්ථි කිඤ්චි වජ්ජන්ති – අනවජ්ජබලං. උද්ධච්චස්ස පහීනත්තා අවික්ඛෙපෙ නත්ථි කිඤ්චි වජ්ජන්ති – අනවජ්ජබලං. විචිකිච්ඡාය පහීනත්තා ධම්මවවත්ථානෙ නත්ථි කිඤ්චි වජ්ජන්ති – අනවජ්ජබලං. අවිජ්ජාය පහීනත්තා ඤාණෙ නත්ථි කිඤ්චි වජ්ජන්ති – අනවජ්ජබලං. අරතියා පහීනත්තා පාමොජ්ජෙ නත්ථි කිඤ්චි වජ්ජන්ති අනවජ්ජබලං. නීවරණානං පහීනත්තා පඨමජ්ඣානෙ නත්ථි කිඤ්චි වජ්ජන්ති – අනවජ්ජබලං…පෙ… සබ්බකිලෙසානං පහීනත්තා අරහත්තමග්ගෙ නත්ථි කිඤ්චි වජ්ජන්ති – අනවජ්ජබලං. ඉදං අනවජ්ජබලං.

කතමං සඞ්ගහබලං? කාමච්ඡන්දං පජහන්තො නෙක්ඛම්මවසෙන චිත්තං සඞ්ගණ්හාතීති – සඞ්ගහබලං. බ්‍යාපාදං පජහන්තො අබ්‍යාපාදවසෙන චිත්තං සඞ්ගණ්හාතීති – සඞ්ගහබලං. ථිනමිද්ධං පජහන්තො ආලොකසඤ්ඤාවසෙන චිත්තං සඞ්ගණ්හාතීති – සඞ්ගහබලං…පෙ… සබ්බකිලෙසෙ පජහන්තො අරහත්තමග්ගවසෙන චිත්තං සඞ්ගණ්හාතීති – සඞ්ගහබලං. ඉදං සඞ්ගහබලං.

කතමං ඛන්තිබලං? කාමච්ඡන්දස්ස පහීනත්තා නෙක්ඛම්මං ඛමතීති – ඛන්තිබලං. බ්‍යාපාදස්ස පහීනත්තා අබ්‍යාපාදො ඛමතීති – ඛන්තිබලං. ථිනමිද්ධස්ස පහීනත්තා ආලොකසඤ්ඤා ඛමතීති – ඛන්තිබලං. උද්ධච්චස්ස පහීනත්තා අවික්ඛෙපො ඛමතීති – ඛන්තිබලං. විචිකිච්ඡාය පහීනත්තා ධම්මවවත්ථානං ඛමතීති – ඛන්තිබලං. අවිජ්ජාය පහීනත්තා ඤාණං ඛමතීති – ඛන්තිබලං. අරතියා පහීනත්තා පාමොජ්ජං ඛමතීති – ඛන්තිබලං. නීවරණානං පහීනත්තා පඨමං ඣානං ඛමතීති – ඛන්තිබලං…පෙ… සබ්බකිලෙසානං පහීනත්තා අරහත්තමග්ගො ඛමතීති – ඛන්තිබලං. ඉදං ඛන්තිබලං.

කතමං පඤ්ඤත්තිබලං? කාමච්ඡන්දං පජහන්තො නෙක්ඛම්මවසෙන චිත්තං පඤ්ඤපෙතීති – පඤ්ඤත්තිබලං. බ්‍යාපාදං පජහන්තො අබ්‍යාපාදවසෙන චිත්තං පඤ්ඤපෙතීති – පඤ්ඤත්තිබලං. ථිනමිද්ධං පජහන්තො ආලොකසඤ්ඤාවසෙන චිත්තං පඤ්ඤපෙතීති – පඤ්ඤත්තිබලං…පෙ… සබ්බකිලෙසෙ පජහන්තො අරහත්තමග්ගවසෙන චිත්තං පඤ්ඤපෙතීති – පඤ්ඤත්තිබලං. ඉදං පඤ්ඤත්තිබලං.

කතමං නිජ්ඣත්තිබලං? කාමච්ඡන්දං පජහන්තො නෙක්ඛම්මවසෙන චිත්තං නිජ්ඣාපෙතීති – නිජ්ඣත්තිබලං. බ්‍යාපාදං පජහන්තො අබ්‍යාපාදවසෙන චිත්තං නිජ්ඣාපෙතීති – නිජ්ඣත්තිබලං. ථිනමිද්ධං පජහන්තො ආලොකසඤ්ඤාවසෙන චිත්තං නිජ්ඣාපෙතීති – නිජ්ඣත්තිබලං…පෙ… සබ්බකිලෙසෙ පජහන්තො අරහත්තමග්ගවසෙන චිත්තං නිජ්ඣාපෙතීති – නිජ්ඣත්තිබලං. ඉදං නිජ්ඣත්තිබලං.

කතමං ඉස්සරියබලං? කාමච්ඡන්දං පජහන්තො නෙක්ඛම්මවසෙන චිත්තං වසං වත්තෙතීති – ඉස්සරියබලං. බ්‍යාපාදං පජහන්තො අබ්‍යාපාදවසෙන චිත්තං වසං වත්තෙතීති – ඉස්සරියබලං. ථිනමිද්ධං පජහන්තො ආලොකසඤ්ඤාවසෙන චිත්තං වසං වත්තෙතීති – ඉස්සරියබලං…පෙ… සබ්බකිලෙසෙ පජහන්තො අරහත්තමග්ගවසෙන චිත්තං වසං වත්තෙතීති – ඉස්සරියබලං. ඉදං ඉස්සරියබලං.

කතමං අධිට්ඨානබලං? කාමච්ඡන්දං පජහන්තො නෙක්ඛම්මවසෙන චිත්තං අධිට්ඨාතීති – අධිට්ඨානබලං. බ්‍යාපාදං පජහන්තො අබ්‍යාපාදවසෙන චිත්තං අධිට්ඨාතීති – අධිට්ඨානබලං. ථිනමිද්ධං පජහන්තො ආලොකසඤ්ඤාවසෙන චිත්තං අධිට්ඨාතීති – අධිට්ඨානබලං…පෙ… සබ්බකිලෙසෙ පජහන්තො අරහත්තමග්ගවසෙන චිත්තං අධිට්ඨාතීති – අධිට්ඨානබලං. ඉදං අධිට්ඨානබලං.

කතමං සමථබලං? නෙක්ඛම්මවසෙන චිත්තස්ස එකග්ගතා අවික්ඛෙපො සමථබලං, අබ්‍යාපාදවසෙන චිත්තස්ස එකග්ගතා අවික්ඛෙපො සමථබලං, ආලොකසඤ්ඤාවසෙන චිත්තස්ස එකග්ගතා අවික්ඛෙපො සමථබලං…පෙ… පටිනිස්සග්ගානුපස්සී අස්සාසවසෙන චිත්තස්ස එකග්ගතා අවික්ඛෙපො සමථබලං, පටිනිස්සග්ගානුපස්සී පස්සාසවසෙන චිත්තස්ස එකග්ගතා අවික්ඛෙපො සමථබලං.

සමථබලන්ති කෙනට්ඨෙන සමථබලං? පඨමෙන ඣානෙන නීවරණෙ න කම්පතීති – සමථබලං. දුතියෙන ඣානෙන විතක්කවිචාරෙ න කම්පතීති – සමථබලං. තතියෙන ඣානෙන පීතියා න කම්පතීති – සමථබලං. චතුත්ථෙන ඣානෙන සුඛදුක්ඛෙ න කම්පතීති – සමථබලං. ආකාසානඤ්චායතනසමාපත්තියා රූපසඤ්ඤාය පටිඝසඤ්ඤාය නානත්තසඤ්ඤාය න කම්පතීති – සමථබලං. විඤ්ඤාණඤ්චායතනසමාපත්තියා ආකාසානඤ්චායතනසඤ්ඤාය න කම්පතීති – සමථබලං. ආකිඤ්චඤ්ඤායතනසමාපත්තියා විඤ්ඤාණඤ්චායතනසඤ්ඤාය න කම්පතීති – සමථබලං. නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනසමාපත්තියා ආකිඤ්චඤ්ඤායතනසඤ්ඤාය න කම්පතීති – සමථබලං. උද්ධච්චෙ ච උද්ධච්චසහගතකිලෙසෙ ච ඛන්ධෙ ච න කම්පතී න චලති න වෙධතීති – සමථබලං. ඉදං සමථබලං.

කතමං විපස්සනාබලං? අනිච්චානුපස්සනා විපස්සනාබලං, දුක්ඛානුපස්සනා විපස්සනාබලං…පෙ… පටිනිස්සග්ගානුපස්සනා විපස්සනාබලං, රූපෙ අනිච්චානුපස්සනා විපස්සනාබලං, රූපෙ දුක්ඛානුපස්සනා විපස්සනාබලං…පෙ… රූපෙ පටිනස්සග්ගානුපස්සනා විපස්සනාබලං, වෙදනාය…පෙ… සඤ්ඤාය… සඞ්ඛාරෙසු… විඤ්ඤාණෙ… චක්ඛුස්මිං…පෙ… ජරාමරණෙ අනිච්චානුපස්සනා විපස්සනාබලං, ජරාමරණෙ දුක්ඛානුපස්සනා විපස්සනාබලං…පෙ… ජරාමරණෙ පටිනිස්සග්ගානුපස්සනා විපස්සනාබලං. විපස්සනාබලන්ති කෙනට්ඨෙන විපස්සනාබලං? අනිච්චානුපස්සනාය නිච්චසඤ්ඤාය න කම්පතීති – විපස්සනාබලං. දුක්ඛානුපස්සනාය සුඛසඤ්ඤාය න කම්පතීති – විපස්සනාබලං. අනත්තානුපස්සනාය අත්තසඤ්ඤාය කම්පතීති – විපස්සනාබලං. නිබ්බිදානුපස්සනාය නන්දියා න කම්පතීති – විපස්සනාබලං. විරාගානුපස්සනාය රාගෙ න කම්පතීති – විපස්සනාබලං. නිරොධානුපස්සනා සමුදයෙ න කම්පතීති – විපස්සනාබලං. පටිනිස්සග්ගානුපස්සනාය ආදානෙ න කම්පතීති – විපස්සනාබලං. අවිජ්ජාය අවිජ්ජාසහගතකිලෙසෙ ච ඛන්ධෙ ච න කම්පති න චලති න වෙධතීති – විපස්සනාබලං. ඉදං විපස්සනාබලං.

කතමානි දස සෙඛබලානි, දස අසෙඛබලානි? සම්මාදිට්ඨිං [සම්මාදිට්ඨි (ක.) එවමීදිසෙසු නවසු පදෙසු දුතියන්තවචනෙන. දී. නි. 3.348 පස්සිතබ්බා] සික්ඛතීති – සෙඛබලං. තත්ථ සික්ඛිතත්තා අසෙඛබලං. සම්මාසඞ්කප්පං සික්ඛතීති – සෙඛබලං. තත්ථ සික්ඛිතත්තා – අසෙඛබලං. සම්මාවාචං…පෙ… සම්මාකම්මන්තං… සම්මාආජීවං… සම්මාවායාමං… සම්මාසතිං… සම්මාසමාධිං… සම්මාඤාණං…පෙ… සම්මාවිමුත්තිං සික්ඛතීති – සෙඛබලං. තත්ථ සික්ඛිතත්තා – අසෙඛබලං. ඉමානි දස සෙඛබලානි, දස අසෙඛබලානි.

කතමානි දස ඛීණාසවබලානි? [අ. නි. 10.90 පස්සිතබ්බා] ඉධ ඛීණාසවස්ස භික්ඛුනො අනිච්චතො සබ්බෙ සඞ්ඛාරා යථාභූතං සම්මප්පඤ්ඤාය සුදිට්ඨා හොන්ති. යම්පි ඛීණාසවස්ස භික්ඛුනො අනිච්චතො සබ්බෙ සඞ්ඛාරා යථාභූතං සම්මප්පඤ්ඤාය සුදිට්ඨා හොන්ති, ඉදම්පි ඛීණාසවස්ස භික්ඛුනො බලං හොති, යං බලං ආගම්ම ඛීණාසවො භික්ඛු ආසවානං ඛයං පටිජානාති – ‘‘ඛීණා මෙ ආසවා’’ති.

පුන චපරං ඛීණාසවස්ස භික්ඛුනො අඞ්ගාරකාසූපමා කාමා යථාභූතං සම්මප්පඤ්ඤාය සුදිට්ඨා හොන්ති. යම්පි ඛීණාසවස්ස භික්ඛුනො අඞ්ගාරකාසූපමා කාමා යථාභූතං සම්මප්පඤ්ඤාය සුදිට්ඨා හොන්ති, ඉදම්පි ඛීණාසවස්ස භික්ඛුනො බලං හොති, යං බලං ආගම්ම ඛීණාසවො භික්ඛු ආසවානං ඛයං පටිජානාති – ‘‘ඛීණා මෙ ආසවා’’ති.

පුන චපරං ඛීණාසවස්ස භික්ඛුනො විවෙකනින්නං චිත්තං හොති විවෙකපොණං විවෙකපබ්භාරං විවෙකට්ඨං නෙක්ඛම්මාභිරතං බ්‍යන්තීභූතං [බ්‍යන්තිභූතං (ක.)] සබ්බසො ආසවට්ඨානියෙහි ධම්මෙහි. යම්පි ඛීණාසවස්ස භික්ඛුනො විවෙකනින්නං චිත්තං හොති විවෙකපොණං විවෙකපබ්භාරං විවෙකට්ඨං නෙක්ඛම්මාභිරතං බ්‍යන්තිභූතං සබ්බසො ආසවට්ඨානියෙහි ධම්මෙහි, ඉදම්පි ඛීණාසවස්ස භික්ඛුනො බලං හොති, යං බලං ආගම්ම ඛීණාසවො භික්ඛු ආසවානං ඛයං පටිජානාති – ‘‘ඛීණා මෙ ආසවා’’ති.

පුන චපරං ඛීණාසවස්ස භික්ඛුනො චත්තාරො සතිපට්ඨානා භාවිතා හොන්ති සුභාවිතා. යම්පි ඛීණාසවස්ස භික්ඛුනො චත්තාරො සතිපට්ඨානා භාවිතා හොන්ති සුභාවිතා, ඉදම්පි ඛීණාසවස්ස භික්ඛුනො බලං හොති, යං බලං ආගම්ම ඛීණාසවො භික්ඛු ආසවානං ඛයං පටිජානාති – ‘‘ඛීණා මෙ ආසවා’’ති.

පුන චපරං ඛීණාසවස්ස භික්ඛුනො චත්තාරො සම්මප්පධානා භාවිතා හොන්ති සුභාවිතා…පෙ… චත්තාරො ඉද්ධිපාදා භාවිතා හොන්ති සුභාවිතා… පඤ්චින්ද්‍රියානි භාවිතානි හොන්ති සුභාවිතානි… පඤ්ච බලානි භාවිතානි හොන්ති සුභාවිතානි… සත්ත බොජ්ඣඞ්ගා භාවිතා හොන්ති සුභාවිතා…පෙ… අරියො අට්ඨඞ්ගිකො මග්ගො භාවිතො හොති සුභාවිතො. යම්පි ඛීණාසවස්ස භික්ඛුනො අට්ඨඞ්ගිකො මග්ගො භාවිතො හොති සුභාවිතො, ඉදම්පි ඛීණාසවස්ස භික්ඛුනො බලං හොති, යං බලං ආගම්ම ඛීණාසවො භික්ඛු ආසවානං ඛයං පටිජානාති – ‘‘ඛීණා මෙ ආසවා’’ති. ඉමානි දස ඛීණාසවබලානි.

කතමානි දස ඉද්ධිබලානි? අධිට්ඨානා ඉද්ධි, විකුබ්බනා ඉද්ධි, මනොමයා ඉද්ධි, ඤාණවිප්ඵාරා ඉද්ධි, සමාධිවිප්ඵාරා ඉද්ධි, අරියා ඉද්ධි, කම්මවිපාකජා ඉද්ධි, පුඤ්ඤවතො ඉද්ධි, විජ්ජාමයා ඉද්ධි, තත්ථ තත්ථ සම්මා පයොගප්පච්චයා ඉජ්ඣනට්ඨෙන ඉද්ධි – ඉමානි දස ඉද්ධිබලානි.

කතමානි දස තථාගතබලානි? ඉධ තථාගතො ඨානඤ්ච ඨානතො අට්ඨානඤ්ච අට්ඨානතො යථාභූතං පජානාති. යම්පි තථාගතො ඨානඤ්ච ඨානතො අට්ඨානඤ්ච අට්ඨානතො යථාභූතං පජානාති, ඉදම්පි තථාගතස්ස තථාගතබලං හොති, යං බලං ආගම්ම තථාගතො ආසභං ඨානං පටිජානාති පරිසාසු සීහනාදං නදති, බ්‍රහ්මචක්කං පවත්තෙති.

පුන චපරං තථාගතො අතීතානාගතපච්චුප්පන්නානං කම්මසමාදානානං ඨානසො හෙතුසො විපාකං යථාභූතං පජානාති. යම්පි තථාගතො අතීතානාගතපච්චුප්පන්නානං කම්මසමාදානානං ඨානසො හෙතුසො විපාකං යථාභූතං පජානාති, ඉදම්පි තථාගතස්ස තථාගතබලං හොති, යං බලං ආගම්ම තථාගතො ආසභං ඨානං පටිජානාති, පරිසාසු සීහනාදං, නදති, බ්‍රහ්මචක්කං පවත්තෙති.

පුන චපරං තථාගතො සබ්බත්ථගාමිනිං පටිපදං [සබ්බත්ථගාමිනීපටිපදං (ස්‍යා.) ම. නි. 1.148 පස්සිතබ්බා] යථාභූතං පජානාති. යම්පි තථාගතො සබ්බත්ථගාමිනිං පටිපදං යථාභූතං පජානාති, ඉදම්පි තථාගතස්ස තථාගතබලං හොති, යං බලං ආගම්ම තථාගතො ආසභං ඨානං පටිජානාති, පරිසාසු සීහනාදං නදති, බ්‍රහ්මචක්කං පවත්තෙති.

පුන චපරං තථාගතො අනෙකධාතුනානාධාතුලොකං යථාභූතං පජානාති. යම්පි තථාගතො අනෙකධාතුනානාධාතුලොකං යථාභූතං පජානාති, ඉදම්පි තථාගතස්ස…පෙ….

පුන චපරං තථාගතො සත්තානං නානාධිමුත්තිකතං යථාභූතං පජානාති. යම්පි තථාගතො සත්තානං නානාධිමුත්තිකතං යථාභූතං පජානාති, ඉදම්පි තථාගතස්ස…පෙ….

පුන චපරං තථාගතො පරසත්තානං පරපුග්ගලානං ඉන්ද්‍රියපරොපරියත්තං යථාභූතං පජානාති. යම්පි තථාගතො පරසත්තානං පරපුග්ගලානං ඉන්ද්‍රියපරොපරියත්තං යථාභූතං පජානාති, ඉදම්පි තථාගතස්ස…පෙ….

පුන චපරං තථාගතො ඣානවිමොක්ඛසමාධිසමාපත්තීනං සංකිලෙසං වොදානං වුට්ඨානං යථාභූතං පජානාති. යම්පි තථාගතො ඣානවිමොක්ඛසමාධිසමාපත්තීනං සංකිලෙසං වොදානං වුට්ඨානං යථාභූතං පජානාති, ඉදම්පි තථාගතස්ස…පෙ….

පුන චපරං තථාගතො අනෙකවිහිතං පුබ්බෙනිවාසං අනුස්සරති, සෙය්‍යථිදං – එකම්පි ජාතිං ද්වෙපි ජාතියො…පෙ… ඉති සාකාරං සඋද්දෙසං අනෙකවිහිතං පුබ්බෙනිවාසං අනුස්සරති. යම්පි තථාගතො අනෙකවිහිතං පුබ්බෙනිවාසං අනුස්සරති. සෙය්‍යථිදං – එකම්පි ජාතිං ද්වෙපි ජාතියො…පෙ… ඉදම්පි තථාගතස්ස…පෙ….

පුන චපරං තථාගතො දිබ්බෙන චක්ඛුනා විසුද්ධෙන අතික්කන්තමානුසකෙන සත්තෙ පස්සති චවමානෙ උපපජ්ජමානෙ…පෙ… යම්පි තථාගතො දිබ්බෙන චක්ඛුනා විසුද්ධෙන අතික්කන්තමානුසකෙන සත්තෙ පස්සති චවමානෙ උපපජ්ජමානෙ…පෙ… ඉදම්පි තථාගතස්ස…පෙ….

පුන චපරං තථාගතො ආසවානං ඛයා අනාසවං චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරති. යම්පි තථාගතො ආසවානං ඛයා අනාසවං චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරති, ඉදම්පි තථාගතස්ස තථාගතබලං හොති, යං බලං ආගම්ම තථාගතො ආසභං ඨානං පටිජානාති, පරිසාසු සීහනාදං නදති, බ්‍රහ්මචක්කං පවත්තෙති. ඉමානි දස තථාගතබලානි.

45. කෙනට්ඨෙන සද්ධාබලං? කෙනට්ඨෙන වීරියබලං? කෙනට්ඨෙන සතිබලං? කෙනට්ඨෙන සමාධිබලං? කෙනට්ඨෙන පඤ්ඤාබලං? කෙනට්ඨෙන හිරිබලං? කෙනට්ඨෙන ඔත්තප්පබලං? කෙනට්ඨෙන පටිසඞ්ඛානබලං…පෙ… කෙනට්ඨෙන තථාගතබලං?

අස්සද්ධියෙ අකම්පියට්ඨෙන සද්ධාබලං. කොසජ්ජෙ අකම්පියට්ඨෙන වීරියබලං. පමාදෙ අකම්පියට්ඨෙන සතිබලං. උද්ධච්චෙ අකම්පියට්ඨෙන සමාධිබලං. අවිජ්ජාය අකම්පියට්ඨෙන පඤ්ඤාබලං. හිරීයති පාපකෙ අකුසලෙ ධම්මෙති – හිරිබලං. ඔත්තප්පති පාපකෙ අකුසලෙ ධම්මෙති – ඔත්තප්පබලං. ඤාණෙන කිලෙසෙ පටිසඞ්ඛාතීති – පටිසඞ්ඛානබලං. තත්ථ ජාතා ධම්මා එකරසා හොන්තීති – භාවනාබලං. තත්ථ නත්ථි කිඤ්චි වජ්ජන්ති – අනවජ්ජබලං. තෙන චිත්තං සඞ්ගණ්හාතීති – සඞ්ගහබලං. තං තස්ස ඛමතීති – [තං ඛමතීති (ක.)] ඛන්තිබලං. තෙන චිත්තං පඤ්ඤපෙතීති – පඤ්ඤත්තිබලං. තෙන චිත්තං නිජ්ඣාපෙතීති – නිජ්ඣත්තිබලං. තෙන චිත්තං වසං වත්තෙතීති – ඉස්සරියබලං. තෙන චිත්තං අධිට්ඨාතීති – අධිට්ඨානබලං. තෙන චිත්තං එකග්ගන්ති – සමථබලං. තත්ථ ජාතෙ ධම්මෙ අනුපස්සතීති – විපස්සනාබලං. තත්ථ සික්ඛතීති – සෙඛබලං. තත්ථ සික්ඛිතත්තා – අසෙඛබලං. තෙන ආසවා ඛීණාති – ඛීණාසවබලං. තස්ස ඉජ්ඣතීති – ඉද්ධිබලං. අප්පමෙය්‍යට්ඨෙන තථාගතබලන්ති.

බලකථා නිට්ඨිතා.