7. අභිසමයන්තරායකරපඤ්හො

7. ‘‘භන්තෙ නාගසෙන, ඉධ යො කොචි ගිහී පාරාජිකං අජ්ඣාපන්නො භවෙය්‍ය, සො අපරෙන සමයෙන පබ්බාජෙය්‍ය, අත්තනාපි සො න ජානෙය්‍ය ‘ගිහිපාරාජිකං අජ්ඣාපන්නොස්මී’ති, නපි තස්ස අඤ්ඤො කොචි ආචික්ඛෙය්‍ය ‘ගිහිපාරාජිකං අජ්ඣාපන්නොසී’ති. සො ච තථත්තාය පටිපජ්ජෙය්‍ය, අපි නු තස්ස ධම්මාභිසමයො භවෙය්‍යා’’ති? ‘‘න හි, මහාරාජා’’ති. ‘‘කෙන, භන්තෙ, කාරණෙනා’’ති? ‘‘යො තස්ස හෙතු ධම්මාභිසමයාය, සො තස්ස සමුච්ඡින්නො, තස්මා ධම්මාභිසමයො න භවතී’’ති.

‘‘භන්තෙ නාගසෙන, තුම්හෙ භණථ ‘ජානන්තස්ස කුක්කුච්චං හොති, කුක්කුච්චෙ සති ආවරණං හොති, ආවටෙ චිත්තෙ ධම්මාභිසමයො න හොතී’ති. ඉමස්ස පන අජානන්තස්ස අකුක්කුච්චජාතස්ස සන්තචිත්තස්ස විහරතො කෙන කාරණෙන ධම්මාභිසමයො න හොති, විසමෙන විසමෙනෙසො පඤ්හො ගච්ඡති, චින්තෙත්වා විසජ්ජෙථා’’ති.

‘‘රුහති, මහාරාජ, සුකට්ඨෙ සුකලලෙ මණ්ඩඛෙත්තෙ සාරදං සුඛසයිතං බීජ’’න්ති? ‘‘ආම, භන්තෙ’’ති. ‘‘අපි නු, මහාරාජ, තඤ්ඤෙව බීජං ඝනසෙලසිලාතලෙ රුහෙය්‍යා’’ති? ‘‘න හි, භන්තෙ’’ති. ‘‘කිස්ස පන, මහාරාජ, තඤ්ඤෙව බීජං කලලෙ රුහති, කිස්ස ඝනසෙලෙ න රුහතී’’ති? ‘‘නත්ථි, භන්තෙ, තස්ස බීජස්ස රුහනාය ඝනසෙලෙ හෙතු, අහෙතුනා බීජං න රුහතී’’ති. ‘‘එවමෙව ඛො, මහාරාජ, යෙන හෙතුනා තස්ස ධම්මාභිසමයො භවෙය්‍ය, සො තස්ස හෙතු සමුච්ඡින්නො, අහෙතුනා ධම්මාභිසමයො න හොති.

‘‘යථා වා පන, මහාරාජ, දණ්ඩලෙඩ්ඩුලගුළමුග්ගරා පථවියා ඨානමුපගච්ඡන්ති, අපි නු, මහාරාජ, තෙ යෙව දණ්ඩලෙඩ්ඩුලගුළමුග්ගරා ගගනෙ ඨානමුපගච්ඡන්තී’’ති? ‘‘න හි භන්තෙ’’ති. ‘‘කිං පනෙත්ථ, මහාරාජ, කාරණං, යෙන කාරණෙන තෙ යෙව දණ්ඩලෙඩ්ඩුලගුළමුග්ගරා පථවියා ඨානමුපගච්ඡන්ති, කෙන කාරණෙන ගගනෙ න තිට්ඨන්තී’’ති? ‘‘නත්ථි, භන්තෙ, තෙසං දණ්ඩලෙඩ්ඩුලගුළමුග්ගරානං පතිට්ඨානාය ආකාසෙ හෙතු, අහෙතුනා න තිට්ඨන්තී’’ති. ‘‘එවමෙව ඛො, මහාරාජ, තස්ස තෙන දොසෙන අභිසමයහෙතු සමුච්ඡින්නො, හෙතුසමුග්ඝාතෙ අහෙතුනා අභිසමයො න හොතීති.

‘‘යථා වා පන, මහාරාජ, ථලෙ අග්ගි ජලති, අපි නු ඛො, මහාරාජ, සො යෙව අග්ගි උදකෙ ජලතී’’ති? ‘‘න හි, භන්තෙ’’ති. ‘‘කිං පනෙත්ථ, මහාරාජ, කාරණං, යෙන කාරණෙන සො යෙව අග්ගි ථලෙ ජලති, කෙන කාරණෙන උදකෙ න ජලතී’’ති? ‘‘නත්ථි, භන්තෙ, අග්ගිස්ස ජලනාය උදකෙ හෙතු, අහෙතුනා න ජලතී’’ති. ‘‘එවමෙව ඛො, මහාරාජ, තස්ස තෙන දොසෙන අභිසමයහෙතු සමුච්ඡින්නො, හෙතුසමුග්ඝාතෙ අහෙතුනා ධම්මාභිසමයො න හොතී’’ති.

‘‘භන්තෙ නාගසෙන, පුනපෙතං අත්ථං චින්තෙහි, න මෙ තත්ථ චිත්තසඤ්ඤත්ති භවති, අජානන්තස්ස අසති කුක්කුච්චෙ ආවරණං හොතීති, කාරණෙන මං සඤ්ඤාපෙහී’’ති. ‘‘අපි නු, මහාරාජ, විසං හලාහලං අජානන්තෙන ඛායිතං ජීවිතං හරතී’’ති? ‘‘ආම, භන්තෙ’’ති. ‘‘එවමෙව ඛො, මහාරාජ, අජානන්තෙනපි කතං පාපං අභිසමයන්තරායකරං හොති.

‘‘අපි නු, මහාරාජ, අග්ගි අජානිත්වා අක්කමන්තං ඩහතී’’ති? ‘‘ආම, භන්තෙ’’ති. ‘‘එවමෙව ඛො, මහාරාජ, අජානන්තෙනපි කතං පාපං අභිසමයන්තරායකරං හොති.

‘‘අපි නු, මහාරාජ, අජානන්තං ආසීවිසො ඩංසිත්වා ජීවිතං හරතී’’ති? ‘‘ආම, භන්තෙ’’ති. ‘‘එවමෙව ඛො, මහාරාජ, අජානන්තෙනපි කතං පාපං අභිසමයන්තරායකරං හොති.

‘‘නනු, මහාරාජ, කාලිඞ්ගරාජා සමණකොලඤ්ඤො සත්තරතනපරිකිණ්ණො හත්ථිරතනමභිරුය්හ කුලදස්සනාය ගච්ඡන්තො අජානන්තොපි නාසක්ඛි බොධිමණ්ඩස්ස උපරිතො ගන්තුං, ඉදමෙත්ථ, මහාරාජ, කාරණං, යෙන කාරණෙන අජානන්තෙනපි කතං පාපං අභිසමයන්තරායකරං හොතී’’ති? ‘‘ජිනභාසිතං, භන්තෙ නාගසෙන, කාරණං න සක්කා පටික්කොසිතුං, එසොවෙතස්ස අත්ථො තථා සම්පටිච්ඡාමී’’ති.

අභිසමයන්තරායකරපඤ්හො සත්තමො.