5. වායාමකරණපඤ්හො
5. රාජා ආහ ‘‘භන්තෙ නාගසෙන, තුම්හෙ භණථ ‘කින්ති ඉමං දුක්ඛං නිරුජ්ඣෙය්‍ය, අඤ්ඤඤ්ච දුක්ඛං නුප්පජ්ජෙය්‍යා’ති. එතදත්ථා, මහාරාජ, අම්හාකං පබ්බජ්ජා’’ති. ‘‘කිං පටිකච්චෙව වායමිතෙන, නනු සම්පත්තෙ කාලෙ වායමිතබ්බ’’න්ති? ථෙරො ආහ ‘‘සම්පත්තෙ කාලෙ, මහාරාජ, වායාමො අකිච්චකරො භවති, පටිකච්චෙව වායාමො කිච්චකරො භවතී’’ති.
‘‘ඔපම්මං කරොහී’’ති. ‘‘තං කිං මඤ්ඤසි, මහාරාජ, යදා ත්වං පිපාසිතො භවෙය්‍යාසි, තදා ත්වං උදපානං ඛණාපෙය්‍යාසි, තළාකං ඛණාපෙය්‍යාසි ‘පානීයං පිවිස්සාමී’ති? ‘‘න හි, භන්තෙ’’ති. ‘‘එවමෙව ඛො, මහාරාජ, සම්පත්තෙ කාලෙ වායාමො අකිච්චකරො භවති, පටිකච්චෙව වායාමො කිච්චකරො භවතී’’ති.
‘‘භිය්‍යො ඔපම්මං කරොහී’’ති. ‘‘තං කිං මඤ්ඤසි, මහාරාජ, යදා ත්වං බුභුක්ඛිතො භවෙය්‍යාසි, තදා ත්වං ඛෙත්තං කසාපෙය්‍යාසි, සාලිං රොපාපෙය්‍යාසි, ධඤ්ඤං අතිහරාපෙය්‍යාසි ‘භත්තං භුඤ්ජිස්සාමී’ති? ‘‘න හි, භන්තෙ’’ති. ‘‘එවමෙව ඛො, මහාරාජ, සම්පත්තෙ කාලෙ වායාමො අකිච්චකරො භවති, පටිකච්චෙව වායාමො කිච්චකරො භවතීති.
‘‘භිය්‍යො ඔපම්මං කරොහී’’ති. ‘‘තං කිං මඤ්ඤසි, මහාරාජ, යදා තෙ සඞ්ගාමො පච්චුපට්ඨිතො භවෙය්‍ය, තදා ත්වං පරිඛං ඛණාපෙය්‍යාසි, පාකාරං කාරාපෙය්‍යාසි, ගොපුරං කාරාපෙය්‍යාසි, අට්ටාලකං කාරාපෙය්‍යාසි, ධඤ්ඤං අතිහරාපෙය්‍යාසි, තදා ත්වං හත්ථිස්මිං සික්ඛෙය්‍යාසි, අස්සස්මිං සික්ඛෙය්‍යාසි, රථස්මිං සික්ඛෙය්‍යාසි, ධනුස්මිං සික්ඛෙය්‍යාසි, ථරුස්මිං සික්ඛෙය්‍යාසී’’ති? ‘‘න හි, භන්තෙ’’ති. ‘‘එවමෙව ඛො, මහාරාජ, සම්පත්තෙ කාලෙ වායාමො අකිච්චකරො භවති, පටිකච්චෙව වායාමො කිච්චකරො භවති. භාසිතම්පෙතං මහාරාජ භගවතා –
‘‘‘පටිකච්චෙව තං කයිරා, යං ජඤ්ඤා හිතමත්තනො;
න සාකටිකචින්තාය, මන්තා ධීරො පරක්කමෙ.
‘‘‘යථා සාකටිකො මට්ඨං [නාම (සී. පී. ක.) සං. නි. 1.103], සමං හිත්වා මහාපථං;
විසමං මග්ගමාරුය්හ, අක්ඛච්ඡින්නොව ඣායති.
‘‘‘එවං ධම්මා අපක්කම්ම, අධම්මමනුවත්තිය;
මන්දො මච්චු මුඛං පත්තො, අක්ඛච්ඡින්නොව ඣායතී’’’ති [සොචතීති (සබ්බත්ථ)].
‘‘කල්ලොසි, භන්තෙ නාගසෙනා’’ති.
වායාමකරණපඤ්හො පඤ්චමො.