1. ඵස්සාදිවිනිබ්භුජනපඤ්හො

1. රාජා ආහ ‘‘භන්තෙ නාගසෙන, සක්කා ඉමෙසං ධම්මානං එකතොභාවගතානං විනිබ්භුජිත්වා විනිබ්භුජිත්වා නානාකරණං පඤ්ඤාපෙතුං ‘අයං ඵස්සො, අයං වෙදනා, අයං සඤ්ඤා, අයං චෙතනා, ඉදං විඤ්ඤාණං, අයං විතක්කො, අයං විචාරො’ති’’? ‘‘න සක්කා, මහාරාජ, ඉමෙසං ධම්මානං එකතොභාවගතානං විනිබ්භුජිත්වා විනිබ්භුජිත්වා නානාකරණං පඤ්ඤාපෙතුං ‘අයං ඵස්සො, අයං වෙදනා, අයං සඤ්ඤා, අයං චෙතනා, ඉදං විඤ්ඤාණං, අයං විතක්කො, අයං විචාරො’’’ති.

‘‘ඔපම්මං කරොහී’’ති. ‘‘යථා, මහාරාජ, රඤ්ඤො සූදො අරසං වා රසං වා [යූසං වා රසං වා (සී. ස්‍යා. පී.)] කරෙය්‍ය, සො තත්ථ දධිම්පි පක්ඛිපෙය්‍ය, ලොණම්පි පක්ඛිපෙය්‍ය, සිඞ්ගිවෙරම්පි පක්ඛිපෙය්‍ය, ජීරකම්පි පක්ඛිපෙය්‍ය, මරිචම්පි පක්ඛිපෙය්‍ය, අඤ්ඤානිපි පකාරානි පක්ඛිපෙය්‍ය, තමෙනං රාජා එවං වදෙය්‍ය, ‘දධිස්ස මෙ රසං ආහර, ලොණස්ස මෙ රසං ආහර, සිඞ්ගිවෙරස්ස මෙ රසං ආහර, ජීරකස්ස මෙ රසං ආහර, මරිචස්ස මෙ රසං ආහර, සබ්බෙසං මෙ පක්ඛිත්තානං රසං ආහරා’ති. සක්කා නු ඛො, මහාරාජ, තෙසං රසානං එකතොභාවගතානං විනිබ්භුජිත්වා විනිබ්භුජිත්වා රසං ආහරිතුං අම්බිලත්තං වා ලවණත්තං වා තිත්තකත්තං වා කටුකත්තං වා කසායත්තං වා මධුරත්තං වා’’ති? ‘‘න හි, භන්තෙ, සක්කා තෙසං රසානං එකතොභාවගතානං විනිබ්භුජිත්වා විනිබ්භුජිත්වා රසං ආහරිතුං අම්බිලත්තං වා ලවණත්තං වා තිත්තකත්තං වා කටුකත්තං වා කසායත්තං වා මධුරත්තං වා, අපි ච ඛො පන සකෙන සකෙන ලක්ඛණෙන උපට්ඨහන්තී’’ති. ‘‘එවමෙව ඛො, මහාරාජ, න සක්කා ඉමෙසං ධම්මානං එකතොභාවගතානං විනිබ්භුජිත්වා විනිබ්භුජිත්වා නානාකරණං පඤ්ඤාපෙතුං ‘අයං ඵස්සො, අයං වෙදනා, අයං සඤ්ඤා, අයං චෙතනා, ඉදං විඤ්ඤාණං, අයං විතක්කො, අයං විචාරො’ති, අපි ච ඛො පන සකෙන සකෙන ලක්ඛණෙන උපට්ඨහන්තී’’ති.

‘‘කල්ලොසි, භන්තෙ නාගසෙනා’’ති.

ඵස්සාදිවිනිබ්භුජනපඤ්හො පඨමො.