8. නාමරූපපටිසන්දහනපඤ්හො

8. රාජා ආහ ‘‘භන්තෙ නාගසෙන, යං පනෙතං බ්‍රූසි ‘නාමරූප’න්ති, තත්ථ කතමං නාමං, කතමං රූප’’න්ති. ‘‘යං තත්ථ, මහාරාජ, ඔළාරිකං, එතං රූපං, යෙ තත්ථ සුඛුමා චිත්තචෙතසිකා ධම්මා, එතං නාම’’න්ති. ‘‘භන්තෙ නාගසෙන, කෙන කාරණෙන නාමං යෙව න පටිසන්දහති, රූපං යෙව වා’’ති? ‘‘අඤ්ඤමඤ්ඤූපනිස්සිතා, මහාරාජ, එතෙ ධම්මා එකතොව උප්පජ්ජන්තී’’ති.

‘‘ඔපම්මං කරොහී’’ති. ‘‘යථා, මහාරාජ, කුක්කුටියා කලලං න භවෙය්‍ය, අණ්ඩම්පි න භවෙය්‍ය, යඤ්ච තත්ථ කලලං, යඤ්ච අණ්ඩං, උභොපෙතෙ අඤ්ඤමඤ්ඤූපනිස්සිතා, එකතොව නෙසං උප්පත්ති හොති. එවමෙව ඛො, මහාරාජ, යදි තත්ථ නාමං න භවෙය්‍ය, රූපම්පි න භවෙය්‍ය, යඤ්චෙව තත්ථ නාමං, යඤ්චෙව රූපං, උභොපෙතෙ අඤ්ඤමඤ්ඤූපනිස්සිතා, එකතොව නෙසං උප්පත්ති හොති. එවමෙතං දීඝමද්ධානං සන්ධාවිත’’න්ති.

‘‘කල්ලොසි, භන්තෙ නාගසෙනා’’ති.

නාමරූපපටිසන්දහනපඤ්හො අට්ඨමො.