540. සුවණ්ණසාමජාතකං (3)

296. ‘‘කො නු මං උසුනා විජ්ඣි, පමත්තං උදහාරකං [හාරිකං (ස්‍යා.), හාරියං (ක.)];

ඛත්තියො බ්‍රාහ්මණො වෙස්සො, කො මං විද්ධා නිලීයසි.

297. ‘‘න මෙ මංසානි ඛජ්ජානි, චම්මෙනත්ථො න විජ්ජති;

අථ කෙන නු වණ්ණෙන, විද්ධෙය්‍යං මං අමඤ්ඤථ.

298. ‘‘කො වා ත්වං කස්ස වා පුත්තො, කථං ජානෙමු තං මයං;

පුට්ඨො මෙ සම්ම අක්ඛාහි, කිං මං විද්ධා නිලීයසි’’.

299. ‘‘රාජාහමස්මි කාසීනං, පීළියක්ඛොති මං විදූ;

ලොභා රට්ඨං පහිත්වාන, මිගමෙසං චරාමහං.

300. ‘‘ඉස්සත්ථෙ චස්මි කුසලො, දළ්හධම්මොති විස්සුතො;

නාගොපි මෙ න මුච්චෙය්‍ය, ආගතො උසුපාතනං.

301. ‘‘කො වා ත්වං කස්ස වා පුත්තො [ත්වං ච කස්ස වා පුත්තොසි (සී. පී.)], කථං ජානෙමු තං මයං;

පිතුනො අත්තනො චාපි, නාමගොත්තං පවෙදය’’.

302. ‘‘නෙසාදපුත්තො භද්දන්තෙ, සාමො ඉති මං ඤාතයො;

ආමන්තයිංසු ජීවන්තං, ස්වජ්ජෙවාහං ගතො [ස්වාජ්ජෙවඞ්ගතො (ස්‍යා.), ස්වජ්ජෙවඞ්ගතෙ (ක.)] සයෙ.

303. ‘‘විද්ධොස්මි පුථුසල්ලෙන, සවිසෙන යථා මිගො;

සකම්හි ලොහිතෙ රාජ, පස්ස සෙමි පරිප්ලුතො.

304. ‘‘පටිවාමගතං [පටිධම්ම ගතං (සී. පී.)] සල්ලං, පස්ස ධිම්හාමි [විහාම්හි (සී. පී.)] ලොහිතං;

ආතුරො ත්‍යානුපුච්ඡාමි, කිං මං විද්ධා නිලීයසි.

305. ‘‘අජිනම්හි හඤ්ඤතෙ දීපි, නාගො දන්තෙහි හඤ්ඤතෙ;

අථ කෙන නු වණ්ණෙන, විද්ධෙය්‍යං මං අමඤ්ඤථ’’.

306. ‘‘මිගො උපට්ඨිතො ආසි, ආගතො උසුපාතනං;

තං දිස්වා උබ්බිජී සාම, තෙන කොධො මමාවිසි’’.

307. ‘‘යතො සරාමි අත්තානං, යතො පත්තොස්මි විඤ්ඤුතං;

න මං මිගා උත්තසන්ති, අරඤ්ඤෙ සාපදානිපි.

308. ‘‘යතො නිධිං පරිහරිං, යතො පත්තොස්මි යොබ්බනං;

න මං මිගා උත්තසන්ති, අරඤ්ඤෙ සාපදානිපි.

309. ‘‘භීරූ කිම්පුරිසා රාජ, පබ්බතෙ ගන්ධමාදනෙ;

සම්මොදමානා ගච්ඡාම, පබ්බතානි වනානි ච.

310. (‘‘න මං මිගා උත්තසන්ති, අරඤ්ඤෙ සාපදානිපි;) [( ) නත්ථි සී. ස්‍යා. පී. පොත්ථකෙසු]

අථ කෙන නු වණ්ණෙන, උත්‍රාසන්ති මිගා මමං’’ [උත්‍රාසෙ සො මිගො මමං (සී. පී.)].

311. ‘‘න තං තස [න තද්දසා (සී. පී.)] මිගො සාම, කිං තාහං අලිකං භණෙ;

කොධලොභාභිභූතාහං, උසුං තෙ තං අවස්සජිං [අවිස්සජිං (ස්‍යා.)].

312. ‘‘කුතො නු සාම ආගම්ම, කස්ස වා පහිතො තුවං;

උදහාරො නදිං ගච්ඡ, ආගතො මිගසම්මතං’’.

313. ‘‘අන්ධා මාතාපිතා මය්හං, තෙ භරාමි බ්‍රහාවනෙ;

තෙසාහං උදකාහාරො, ආගතො මිගසම්මතං.

314. ‘‘අත්ථි නෙසං උසාමත්තං, අථ සාහස්ස ජීවිතං;

උදකස්ස අලාභෙන, මඤ්ඤෙ අන්ධා මරිස්සරෙ.

315. ‘‘න මෙ ඉදං තථා දුක්ඛං, ලබ්භා හි පුමුනා ඉදං;

යඤ්ච අම්මං න පස්සාමි, තං මෙ දුක්ඛතරං ඉතො.

316. ‘‘න මෙ ඉදං තථා දුක්ඛං, ලබ්භා හි පුමුනා ඉදං;

යඤ්ච තාතං න පස්සාමි, තං මෙ දුක්ඛතරං ඉතො.

317. ‘‘සා නූන කපණා අම්මා, චිරරත්තාය රුච්ඡති [රුච්චති (ක.)];

අඩ්ඪරත්තෙව රත්තෙ වා, නදීව අවසුච්ඡති [අවසුස්සති (ස්‍යා.)].

318. ‘‘සො නූන කපණො තාතො, චිරරත්තාය රුච්ඡති [රුච්චති (ක.)];

අඩ්ඪරත්තෙව රත්තෙ වා, නදීව අවසුච්ඡති [අවසුස්සති (ස්‍යා.)].

319. ‘‘උට්ඨානපාදචරියාය [පාරිචරියාය (සී. පී.)], පාදසම්බාහනස්ස ච;

සාම තාත විලපන්තා, හිණ්ඩිස්සන්ති බ්‍රහාවනෙ.

320. ‘‘ඉදම්පි දුතියං සල්ලං, කම්පෙති හදයං මමං;

යඤ්ච අන්ධෙ න පස්සාමි, මඤ්ඤෙ හිස්සාමි [යඤ්ච හෙස්සාමි (සී. පී.), තං මෙං හිස්සාමි (ක.)] ජීවිතං’’.

321. ‘‘මා බාළ්හං පරිදෙවෙසි, සාම කල්‍යාණදස්සන;

අහං කම්මකරො හුත්වා, භරිස්සං තෙ බ්‍රහාවනෙ.

322. ‘‘ඉස්සත්ථෙ චස්මි කුසලො, දළ්හධම්මොති විස්සුතො;

අහං කම්මකරො හුත්වා, භරිස්සං තෙ බ්‍රහාවනෙ.

323. ‘‘මිගානං [මගානං (ක.)] විඝාසමන්වෙසං, වනමූලඵලානි ච;

අහං කම්මකරො හුත්වා, භරිස්සං තෙ බ්‍රහාවනෙ.

324. ‘‘කතමං තං වනං සාම, යත්ථ මාතාපිතා තව;

අහං තෙ තථා භරිස්සං, යථා තෙ අභරී තුවං’’.

325. ‘‘අයං එකපදී රාජ, යොයං උස්සීසකෙ මම;

ඉතො ගන්ත්වා අඩ්ඪකොසං, තත්ථ නෙසං අගාරකං;

යත්ථ මාතාපිතා මය්හං, තෙ භරස්සු ඉතො ගතො.

326. ‘‘නමො තෙ කාසිරාජත්ථු, නමො තෙ කාසිවඩ්ඪන;

අන්ධා මාතාපිතා මය්හං, තෙ භරස්සු බ්‍රහාවනෙ.

327. ‘‘අඤ්ජලිං තෙ පග්ගණ්හාමි, කාසිරාජ නමත්ථු තෙ;

මාතරං පිතරං මය්හං, වුත්තො වජ්ජාසි වන්දනං’’.

328. ‘‘ඉදං වත්වාන සො සාමො, යුවා කල්‍යාණදස්සනො;

මුච්ඡිතො විසවෙගෙන, විසඤ්ඤී සමපජ්ජථ.

329. ‘‘ස රාජා පරිදෙවෙසි, බහුං කාරුඤ්ඤසඤ්හිතං;

අජරාමරොහං ආසිං, අජ්ජෙතං ඤාමි [අජ්ජහඤ්ඤාමි (ක.)] නො පුරෙ;

සාමං කාලඞ්කතං දිස්වා, නත්ථි මච්චුස්ස නාගමො.

330. ‘‘යස්සු මං පටිමන්තෙති, සවිසෙන සමප්පිතො;

ස්වජ්ජෙවං ගතෙ කාලෙ, න කිඤ්චි මභිභාසති.

331. ‘‘නිරයං නූන ගච්ඡාමි, එත්ථ මෙ නත්ථි සංසයො;

තදා හි පකතං පාපං, චිරරත්තාය කිබ්බිසං.

332. ‘‘භවන්ති තස්ස වත්තාරො, ගාමෙ කිබ්බිසකාරකො;

අරඤ්ඤෙ නිම්මනුස්සම්හි, කො මං වත්තුමරහති.

333. ‘‘සාරයන්ති හි කම්මානි, ගාමෙ සංගච්ඡ මාණවා;

අරඤ්ඤෙ නිම්මනුස්සම්හි, කො නු මං සාරයිස්සති’’.

334. ‘‘සා දෙවතා අන්තරහිතා, පබ්බතෙ ගන්ධමාදනෙ;

රඤ්ඤොව අනුකම්පාය, ඉමා ගාථා අභාසථ.

335. ‘‘ආගුං කිර මහාරාජ, අකරි [අකරා (සී.)] කම්ම දුක්කටං;

අදූසකා පිතාපුත්තා, තයො එකූසුනා හතා.

336. ‘‘එහි තං අනුසික්ඛාමි, යථා තෙ සුගතී සියා;

ධම්මෙනන්ධෙ වනෙ පොස, මඤ්ඤෙහං සුගතී තයා.

337. ‘‘ස රාජා පරිදෙවිත්වා, බහුං කාරුඤ්ඤසඤ්හිතං;

උදකකුම්භමාදාය, පක්කාමි දක්ඛිණාමුඛො.

338. ‘‘කස්ස නු එසො පදසද්දො, මනුස්සස්සෙව ආගතො;

නෙසො සාමස්ස නිග්ඝොසො, කො නු ත්වමසි මාරිස.

339. ‘‘සන්තඤ්හි සාමො වජති, සන්තං පාදානි නෙයති [උත්තහි (සී.)];

නෙසො සාමස්ස නිග්ඝොසො, කො නු ත්වමසි මාරිස’’.

340. ‘‘රාජාහමස්මි කාසීනං, පීළියක්ඛොති මං විදූ;

ලොභා රට්ඨං පහිත්වාන, මිගමෙසං චරාමහං.

341. ‘‘ඉස්සත්ථෙ චස්මි කුසලො, දළ්හධම්මොති විස්සුතො;

නාගොපි මෙ න මුච්චෙය්‍ය, ආගතො උසුපාතනං’’.

342. ‘‘ස්වාගතං තෙ මහාරාජ, අථො තෙ අදුරාගතං;

ඉස්සරොසි අනුප්පත්තො, යං ඉධත්ථි පවෙදය.

343. ‘‘තින්දුකානි පියාලානි, මධුකෙ කාසුමාරියො;

ඵලානි ඛුද්දකප්පානි, භුඤ්ජ රාජ වරං වරං.

344. ‘‘ඉදම්පි පානීයං සීතං, ආභතං ගිරිගබ්භරා;

තතො පිව මහාරාජ, සචෙ ත්වං අභිකඞ්ඛසි’’.

345. ‘‘නාලං අන්ධා වනෙ දට්ඨුං, කො නු වො ඵලමාහරි;

අනන්ධස්සෙවයං සම්මා, නිවාපො මය්හ ඛායති’’.

346. ‘‘දහරො යුවා නාතිබ්‍රහා, සාමො කල්‍යාණදස්සනො;

දීඝස්ස කෙසා අසිතා, අථො සූනග්ග [සොනග්ග (ක.)] වෙල්ලිතා.

347. ‘‘සො හවෙ ඵලමාහරිත්වා, ඉතො ආදාය [ආදා (සී. පී.)] කමණ්ඩලුං;

නදිං ගතො උදහාරො, මඤ්ඤෙ න දූරමාගතො’’.

348. ‘‘අහං තං අවධිං සාමං, යො තුය්හං පරිචාරකො;

යං කුමාරං පවෙදෙථ, සාමං කල්‍යාණදස්සනං.

349. ‘‘දීඝස්ස කෙසා අසිතා, අථො සූනග්ගවෙල්ලිතා;

තෙසු ලොහිතලිත්තෙසු, සෙති සාමො මයා හතො’’.

350. ‘‘කෙන දුකූලමන්තෙසි, හතො සාමොති වාදිනා;

හතො සාමොති සුත්වාන, හදයං මෙ පවෙධති.

351. ‘‘අස්සත්ථස්සෙව තරුණං, පවාළං මාලුතෙරිතං;

හතො සාමොති සුත්වාන, හදයං මෙ පවෙධති’’.

352. ‘‘පාරිකෙ කාසිරාජායං, සො සාමං මිගසම්මතෙ;

කොධසා උසුනා විජ්ඣි, තස්ස මා පාපමිච්ඡිම්හා’’.

353. ‘‘කිච්ඡා ලද්ධො පියො පුත්තො, යො අන්ධෙ අභරී වනෙ;

තං එකපුත්තං ඝාතිම්හි, කථං චිත්තං න කොපයෙ’’.

354. ‘‘කිච්ඡා ලද්ධො පියො පුත්තො, යො අන්ධෙ අභරී වනෙ;

තං එකපුත්තං ඝාතිම්හි, අක්කොධං ආහු පණ්ඩිතා’’.

355. ‘‘මා බාළ්හං පරිදෙවෙථ, හතො සාමොති වාදිනා;

අහං කම්මකරො හුත්වා, භරිස්සාමි බ්‍රහාවනෙ.

356. ‘‘ඉස්සත්ථෙ චස්මි කුසලො, දළ්හධම්මොති විස්සුතො;

අහං කම්මකරො හුත්වා, භරිස්සාමි බ්‍රහාවනෙ.

357. ‘‘මිගානං විඝාසමන්වෙසං, වනමූලඵලානි ච;

අහං කම්මකරො හුත්වා, භරිස්සාමි බ්‍රහාවනෙ’’.

358. ‘‘නෙස ධම්මො මහාරාජ, නෙතං අම්හෙසු කප්පති;

රාජා ත්වමසි අම්හාකං, පාදෙ වන්දාම තෙ මයං’’.

359. ‘‘ධම්මං නෙසාද භණථ, කතා අපචිතී තයා;

පිතා ත්වමසි [ත්වමහි (?)] අම්හාකං, මාතා ත්වමසි පාරිකෙ’’.

360. ‘‘නමො තෙ කාසිරාජත්ථු, නමො තෙ කාසිවඩ්ඪන;

අඤ්ජලිං තෙ පග්ගණ්හාම, යාව සාමානුපාපය.

361. ‘‘තස්ස පාදෙ සමජ්ජන්තා [පවට්ටන්තා (පී.)], මුඛඤ්ච භුජදස්සනං;

සංසුම්භමානා අත්තානං, කාලමාගමයාමසෙ’’.

362. ‘‘බ්‍රහා වාළමිගාකිණ්ණං, ආකාසන්තංව දිස්සති;

යත්ථ සාමො හතො සෙති, චන්දොව පතිතො ඡමා.

363. ‘‘බ්‍රහා වාළමිගාකිණ්ණං, ආකාසන්තංව දිස්සති;

යත්ථ සාමො හතො සෙති, සූරියොව පතිතො ඡමා.

364. ‘‘බ්‍රහා වාළමිගාකිණ්ණං, ආකාසන්තංව දිස්සති;

යත්ථ සාමො හතො සෙති, පංසුනා පතිකුන්තිතො [කුණ්ඨිතො (සී. ස්‍යා. පී.) එවමුපරිපි].

365. ‘‘බ්‍රහා වාළමිගාකිණ්ණං, ආකාසන්තංව දිස්සති;

යත්ථ සාමො හතො සෙති, ඉධෙව වසථස්සමෙ’’.

366. ‘‘යදි තත්ථ සහස්සානි, සතානි නියුතානි [නහුතානි (සී. ස්‍යා. පී.)] ච;

නෙවම්හාකං භයං කොචි, වනෙ වාළෙසු විජ්ජති’’.

367. ‘‘තතො අන්ධානමාදාය, කාසිරාජා බ්‍රහාවනෙ;

හත්ථෙ ගහෙත්වා පක්කාමි, යත්ථ සාමො හතො අහු.

368. ‘‘දිස්වාන පතිතං සාමං, පුත්තකං පංසුකුන්ථිතං;

අපවිද්ධං බ්‍රහාරඤ්ඤෙ, චන්දංව පතිතං ඡමා.

369. ‘‘දිස්වාන පතිතං සාමං, පුත්තකං පංසුකුන්ථිතං;