10. දසකනිපාතො

439. චතුද්වාරජාතකං (1)

1. චතුද්වාරමිදං නගරං, ආයසං දළ්හපාකාරං;

ඔරුද්ධපටිරුද්ධොස්මි, කිං පාපං පකතං මයා.

2. සබ්බෙ අපිහිතා ද්වාරා, ඔරුද්ධොස්මි යථා දිජො;

කිමාධිකරණං යක්ඛ, චක්කාභිනිහතො අහං.

3. ලද්ධා සතසහස්සානි, අතිරෙකානි වීසති;

අනුකම්පකානං ඤාතීනං, වචනං සම්ම නාකරි.

4. ලඞ්ඝිං සමුද්දං පක්ඛන්දි, සාගරං අප්පසිද්ධිකං;

චතුබ්භි අට්ඨජ්ඣගමා, අට්ඨාහිපි ච සොළස.

5. සොළසාහි ච බාත්තිංස, අත්‍රිච්ඡං චක්කමාසදො;

ඉච්ඡාහතස්ස පොසස්ස, චක්කං භමති මත්ථකෙ.

6. උපරිවිසාලා දුප්පූරා, ඉච්ඡා විසටගාමිනී [විසටගාමිනිං (පී. ක.)];

යෙ ච තං අනුගිජ්ඣන්ති, තෙ හොන්ති චක්කධාරිනො.

7. බහුභණ්ඩං [බහුං භණ්ඩං (සී. පී.)] අවහාය, මග්ගං අප්පටිවෙක්ඛිය;

යෙසඤ්චෙතං අසඞ්ඛාතං, තෙ හොන්ති චක්කධාරිනො.

8. කම්මං සමෙක්ඛෙ විපුලඤ්ච භොගං, ඉච්ඡං න සෙවෙය්‍ය අනත්ථසංහිතං;

කරෙය්‍ය වාක්‍යං අනුකම්පකානං, තං තාදිසං නාතිවත්තෙය්‍ය චක්කං.

9. කීවචිරං නු මෙ යක්ඛ, චක්කං සිරසි ඨස්සති;

කති වස්සසහස්සානි, තං මෙ අක්ඛාහි පුච්ඡිතො.

10. අතිසරො පච්චසරො [අච්චසරො (සී. ස්‍යා. පී.)], මිත්තවින්ද සුණොහි මෙ;

චක්කං තෙ සිරසි [සිරස්මි (ස්‍යා.)] මාවිද්ධං, න තං ජීවං පමොක්ඛසීති.

චතුද්වාරජාතකං පඨමං.

440. කණ්හජාතකං (2)

11. කණ්හො වතායං පුරිසො, කණ්හං භුඤ්ජති භොජනං;

කණ්හෙ භූමිපදෙසස්මිං, න මය්හං මනසො පියො.

12. න කණ්හො තචසා හොති, අන්තොසාරො හි බ්‍රාහ්මණො;

යස්මිං පාපානි කම්මානි, ස වෙ කණ්හො සුජම්පති.

13. එතස්මිං තෙ සුලපිතෙ, පතිරූපෙ සුභාසිතෙ;

වරං බ්‍රාහ්මණ තෙ දම්මි, යං කිඤ්චි මනසිච්ඡසි.

14. වරඤ්චෙ මෙ අදො සක්ක, සබ්බභූතානමිස්සර;

සුනික්කොධං සුනිද්දොසං, නිල්ලොභං වුත්තිමත්තනො;

නිස්නෙහමභිකඞ්ඛාමි, එතෙ මෙ චතුරො වරෙ.

15. කිං නු කොධෙ වා [කොධෙව (සී. පී.)] දොසෙ වා, ලොභෙ ස්නෙහෙ ච බ්‍රාහ්මණ;

ආදීනවං ත්වං පස්සසි [සම්පස්සසි (සී. පී.)], තං මෙ අක්ඛාහි පුච්ඡිතො.

16. අප්පො හුත්වා බහු හොති, වඩ්ඪතෙ සො අඛන්තිජො;

ආසඞ්ගී බහුපායාසො, තස්මා කොධං න රොචයෙ.

17. දුට්ඨස්ස ඵරුසා [පඨමා (පී. සී. නිය්‍ය)] වාචා, පරාමාසො අනන්තරා;

තතො පාණි තතො දණ්ඩො, සත්ථස්ස පරමා ගති [පරාමසති (ක.)];

දොසො කොධසමුට්ඨානො, තස්මා දොසං න රොචයෙ.

18. ආලොපසාහසාකාරා [සහසාකාරා (සී. ස්‍යා. පී.)], නිකතී වඤ්චනානි ච;

දිස්සන්ති ලොභධම්මෙසු, තස්මා ලොභං න රොචයෙ.

19. ස්නෙහසඞ්ගථිතා [සඞ්ගධිතා (ක.), සඞ්ගන්තිතා (ස්‍යා.)] ගන්ථා, සෙන්ති මනොමයා පුථූ;

තෙ භුසං උපතාපෙන්ති, තස්මා ස්නෙහං න රොචයෙ.

20. එතස්මිං තෙ සුලපිතෙ, පතිරූපෙ සුභාසිතෙ;

වරං බ්‍රාහ්මණ තෙ දම්මි, යං කිඤ්චි මනසිච්ඡසි.

21. වරඤ්චෙ මෙ අදො සක්ක, සබ්බභූතානමිස්සර;

අරඤ්ඤෙ මෙ විහරතො, නිච්චං එකවිහාරිනො;

ආබාධා මා [න (ස්‍යා. පී.)] උප්පජ්ජෙය්‍යුං, අන්තරායකරා භුසා.

22. එතස්මිං තෙ සුලපිතෙ, පතිරූපෙ සුභාසිතෙ;

වරං බ්‍රාහ්මණ තෙ දම්මි, යං කිඤ්චි මනසිච්ඡසි.

23. වරඤ්චෙ මෙ අදො සක්ක, සබ්බභූතානමිස්සර;

න මනො වා සරීරං වා, මං-කතෙ සක්ක කස්සචි;

කදාචි උපහඤ්ඤෙථ, එතං සක්ක වරං වරෙති.

කණ්හජාතකං දුතියං.

441. චතුපොසථියජාතකං (3)

24. යො කොපනෙය්‍යෙ න කරොති කොපං, න කුජ්ඣති සප්පුරිසො කදාචි;

කුද්ධොපි සො නාවිකරොති කොපං, තං වෙ නරං සමණමාහු [සමණං ආහු (සී.)] ලොකෙ.

25. ඌනූදරො යො සහතෙ ජිඝච්ඡං, දන්තො තපස්සී මිතපානභොජනො;

ආහාරහෙතු න කරොති පාපං, තං වෙ නරං සමණමාහු ලොකෙ.

26. ඛිඩ්ඩං රතිං විප්පජහිත්වාන සබ්බං, න චාලිකං භාසසි කිඤ්චි ලොකෙ;

විභූසට්ඨානා විරතො මෙථුනස්මා, තං වෙ නරං සමණමාහු ලොකෙ.

27. පරිග්ගහං ලොභධම්මඤ්ච සබ්බං, යො වෙ පරිඤ්ඤාය පරිච්චජෙති;

දන්තං ඨිතත්තං අමමං නිරාසං, තං වෙ නරං සමණමාහු ලොකෙ.

28. පුච්ඡාම කත්තාරමනොමපඤ්ඤං [මනොමපඤ්ඤ (ස්‍යා. ක.)], කථාසු නො විග්ගහො අත්ථි ජාතො;

ඡින්දජ්ජ කඞ්ඛං විචිකිච්ඡිතානි, තදජ්ජ [තයාජ්ජ (සී.)] කඞ්ඛං විතරෙමු සබ්බෙ.

29. යෙ පණ්ඩිතා අත්ථදසා භවන්ති, භාසන්ති තෙ යොනිසො තත්ථ කාලෙ;

කථං නු කථානං අභාසිතානං, අත්ථං නයෙය්‍යුං කුසලා ජනින්දා.

30. කථං හවෙ භාසති නාගරාජා, ගරුළො පන වෙනතෙය්‍යො කිමාහ;

ගන්ධබ්බරාජා පන කිං වදෙසි, කථං පන කුරූනං රාජසෙට්ඨො.

31. ඛන්තිං හවෙ භාසති නාගරාජා, අප්පාහාරං ගරුළො වෙනතෙය්‍යො;

ගන්ධබ්බරාජා රතිවිප්පහානං, අකිඤ්චනං කුරූනං රාජසෙට්ඨො.

32. සබ්බානි එතානි සුභාසිතානි, න හෙත්ථ දුබ්භාසිතමත්ථි කිඤ්චි;

යස්මිඤ්ච එතානි පතිට්ඨිතානි, අරාව නාභ්‍යා සුසමොහිතානි;

චතුබ්භි ධම්මෙහි සමඞ්ගිභූතං, තං වෙ නරං සමණමාහු ලොකෙ.

33. තුවඤ්හි [තුවං නු (සී. පී.)] සෙට්ඨො ත්වමනුත්තරොසි, ත්වං ධම්මගූ ධම්මවිදූ සුමෙධො;

පඤ්ඤාය පඤ්හං සමධිග්ගහෙත්වා, අච්ඡෙච්ඡි ධීරො විචිකිච්ඡිතානි;

අච්ඡෙච්ඡි කඞ්ඛං විචිකිච්ඡිතානි, චුන්දො යථා නාගදන්තං ඛරෙන.

34. නීලුප්පලාභං විමලං අනග්ඝං, වත්ථං ඉදං ධූමසමානවණ්ණං;

පඤ්හස්ස වෙය්‍යාකරණෙන තුට්ඨො, දදාමි තෙ ධම්මපූජාය ධීර.

35. සුවණ්ණමාලං සතපත්තඵුල්ලිතං, සකෙසරං රත්නසහස්සමණ්ඩිතං;

පඤ්හස්ස වෙය්‍යාකරණෙන තුට්ඨො, දදාමි තෙ ධම්මපූජාය ධීර.

36. මණිං අනග්ඝං රුචිරං පභස්සරං, කණ්ඨාවසත්තං [වසිතං (ක.)] මණිභූසිතං මෙ;

පඤ්හස්ස වෙය්‍යාකරණෙන තුට්ඨො, දදාමි තෙ ධම්මපූජාය ධීර.

37. ගවං සහස්සං උසභඤ්ච නාගං, ආජඤ්ඤයුත්තෙ ච රථෙ දස ඉමෙ;

පඤ්හස්ස වෙය්‍යාකරණෙන තුට්ඨො, දදාමි තෙ ගාමවරානි සොළස.

38. සාරිපුත්තො තදා නාගො, සුපණ්ණො පන කොලිතො;

ගන්ධබ්බරාජා අනුරුද්ධො, රාජා ආනන්ද පණ්ඩිතො;

විධුරො බොධිසත්තො ච, එවං ධාරෙථ ජාතකන්ති.

චතුපොසථියජාතකං තතියං.

442. සඞ්ඛජාතකං (4)

39. බහුස්සුතො සුතධම්මොසි සඞ්ඛ, දිට්ඨා තයා සමණබ්‍රාහ්මණා ච;

අථක්ඛණෙ දස්සයසෙ විලාපං, අඤ්ඤො නු කො තෙ පටිමන්තකො මයා.

40. සුබ්භූ [සුබ්භා (ස්‍යා.), සුම්භා, සුභ්මා (ක.)] සුභා සුප්පටිමුක්කකම්බු, පග්ගය්හ සොවණ්ණමයාය පාතියා;

‘‘භුඤ්ජස්සු භත්තං’’ ඉති මං වදෙති, සද්ධාවිත්තා [සද්ධාචිත්තා (සී. පී. ක.)], තමහං නොති බ්‍රූමි.

41. එතාදිසං බ්‍රාහ්මණ දිස්වාන [දිස්ව (සී. පී.)] යක්ඛං, පුච්ඡෙය්‍ය පොසො සුඛමාසිසානො [සුඛමාසසානො (ස්‍යා.), සුඛමාසිසමානො (ක.)];

උට්ඨෙහි නං පඤ්ජලිකාභිපුච්ඡ, දෙවී නුසි ත්වං උද මානුසී නු.

42. යං ත්වං සුඛෙනාභිසමෙක්ඛසෙ මං, භුඤ්ජස්සු භත්තං ඉති මං වදෙසි;

පුච්ඡාමි තං නාරි මහානුභාවෙ, දෙවී නුසි ත්වං උද මානුසී නු.

43. දෙවී අහං සඞ්ඛ මහානුභාවා, ඉධාගතා සාගරවාරිමජ්ඣෙ;

අනුකම්පිකා නො ච පදුට්ඨචිත්තා, තවෙව අත්ථාය ඉධාගතාස්මි.

44. ඉධන්නපානං සයනාසනඤ්ච, යානානි නානාවිවිධානි සඞ්ඛ;

සබ්බස්ස ත්‍යාහං පටිපාදයාමි, යං කිඤ්චි තුය්හං මනසාභිපත්ථිතං.

45. යං කිඤ්චි යිට්ඨඤ්ච හුතඤ්ච [යිට්ඨංව හුතංව (සී. පී.)] මය්හං, සබ්බස්ස නො ඉස්සරා ත්වං සුගත්තෙ;

සුසොණි සුබ්භමු [සුබ්භු (සී.), සුබ්භා (ස්‍යා.)] සුවිලග්ගමජ්ඣෙ [සුවිලාකමජ්ඣෙ (ස්‍යා. පී. සී. අට්ඨ.), සුවිලාතමජ්ඣෙ (ක.)], කිස්ස මෙ කම්මස්ස අයං විපාකො.

46. ඝම්මෙ පථෙ බ්‍රාහ්මණ එකභික්ඛුං, උග්ඝට්ටපාදං තසිතං කිලන්තං;

පටිපාදයී සඞ්ඛ උපාහනානි [උපාහනාහි (සී. පී.)], සා දක්ඛිණා කාමදුහා තවජ්ජ.

47. සා හොතු නාවා ඵලකූපපන්නා, අනවස්සුතා එරකවාතයුත්තා;

අඤ්ඤස්ස යානස්ස න හෙත්ථ [න හත්ථි (පී.)] භූමි, අජ්ජෙව මං මොළිනිං පාපයස්සු.

48. සා තත්ථ විත්තා සුමනා පතීතා, නාවං සුචිත්තං අභිනිම්මිනිත්වා;

ආදාය සඞ්ඛං පුරිසෙන සද්ධිං, උපානයී නගරං සාධුරම්මන්ති.

සඞ්ඛජාතකං චතුත්ථං.

443. චූළබොධිජාතකං (5)

49. යො තෙ ඉමං විසාලක්ඛිං, පියං සම්හිතභාසිනිං [සම්මිල්ලභාසිනිං (සී. පී.), සම්මිල්ලහාසිනිං (ස්‍යා.)];

ආදාය බලා ගච්ඡෙය්‍ය, කිං නු කයිරාසි බ්‍රාහ්මණ.

50. උප්පජ්ජෙ [උප්පජ්ජ (සී. පී.)] මෙ න මුච්චෙය්‍ය, න මෙ මුච්චෙය්‍ය ජීවතො;

රජංව විපුලා වුට්ඨි, ඛිප්පමෙව නිවාරයෙ [නිවාරයිං (ක.)].

51. යං නු පුබ්බෙ විකත්ථිත්ථො [විකත්ථිතො (ක. සී. ස්‍යා. ක.)], බලම්හිව අපස්සිතො;

ස්වජ්ජ තුණ්හිකතො [තුණ්හිකතො (සී.), තුණ්හික්ඛකො (පී.)] දානි, සඞ්ඝාටිං සිබ්බමච්ඡසි.

52. උප්පජ්ජි මෙ න මුච්චිත්ථ, න මෙ මුච්චිත්ථ ජීවතො;

රජංව විපුලා වුට්ඨි, ඛිප්පමෙව නිවාරයිං.

53. කිං තෙ උප්පජ්ජි නො මුච්චි, කිං තෙ න මුච්චි ජීවතො;

රජංව විපුලා වුට්ඨි, කතමං ත්වං නිවාරයි.

54. යම්හි ජාතෙ න පස්සති, අජාතෙ සාධු පස්සති;

සො මෙ උප්පජ්ජි නො මුච්චි, කොධො දුම්මෙධගොචරො.

55. යෙන ජාතෙන නන්දන්ති, අමිත්තා දුක්ඛමෙසිනො;

සො මෙ උප්පජ්ජි නො මුච්චි, කොධො දුම්මෙධගොචරො.

56. යස්මිඤ්ච ජායමානම්හි, සදත්ථං නාවබුජ්ඣති;

සො මෙ උප්පජ්ජි නො මුච්චි, කොධො දුම්මෙධගොචරො.

57. යෙනාභිභූතො කුසලං ජහාති, පරක්කරෙ විපුලඤ්චාපි අත්ථං;

ස භීමසෙනො බලවා පමද්දී, කොධො මහාරාජ න මෙ අමුච්චථ.

58. කට්ඨස්මිං මත්ථමානස්මිං [මන්ථමානස්මිං (පී.), මද්දමානස්මිං (ක.)], පාවකො නාම ජායති;

තමෙව කට්ඨං ඩහති, යස්මා සො ජායතෙ ගිනි.

59. එවං මන්දස්ස පොසස්ස, බාලස්ස අවිජානතො;

සාරම්භා [සාරබ්භා (ක.)] ජායතෙ කොධො, සොපි තෙනෙව ඩය්හති.

60. අග්ගීව තිණකට්ඨස්මිං, කොධො යස්ස පවඩ්ඪති;

නිහීයති තස්ස යසො, කාළපක්ඛෙව චන්දිමා.

61. අනෙධො [අනින්ධො (සී. ක.), අනින්දො (ස්‍යා.)] ධූමකෙතූව, කොධො යස්සූපසම්මති;

ආපූරති තස්ස යසො, සුක්කපක්ඛෙව චන්දිමාති.

චූළබොධිජාතකං පඤ්චමං.

444. කණ්හදීපායනජාතකං (6)

62. සත්තාහමෙවාහං පසන්නචිත්තො, පුඤ්ඤත්ථිකො ආචරිං [අචරිං (සී. ස්‍යා. පී.)] බ්‍රහ්මචරියං;

අථාපරං යං චරිතං මමෙදං [මම යිදං (ස්‍යා.), මමායිදං (පී.)], වස්සානි පඤ්ඤාස සමාධිකානි;

අකාමකො වාපි [වාහි (පී. ක.)] අහං චරාමි, එතෙන සච්චෙන සුවත්ථි හොතු;

හතං විසං ජීවතු යඤ්ඤදත්තො.

63. යස්මා දානං නාභිනන්දිං කදාචි, දිස්වානහං අතිථිං වාසකාලෙ;

න චාපි මෙ අප්පියතං අවෙදුං, බහුස්සුතා සමණබ්‍රාහ්මණා ච.

අකාමකො වාපි අහං දදාමි, එතෙන සච්චෙන සුවත්ථි හොතු;

හතං විසං ජීවතු යඤ්ඤදත්තො.

64. ආසීවිසො තාත පහූතතෙජො, යො තං අදංසී [අඩංසී (ස්‍යා.)] සචරා [බිලරා (සී.), පිළාරා (ස්‍යා.), පතරා (පී.)] උදිච්ච;