12. දිට්ඨිගතසුත්තං
49. වුත්තඤ්හෙතං භගවතා, වුත්තමරහතාති මෙ සුතං –
‘‘ද්වීහි, භික්ඛවෙ, දිට්ඨිගතෙහි පරියුට්ඨිතා දෙවමනුස්සා ඔලීයන්ති එකෙ, අතිධාවන්ති එකෙ; චක්ඛුමන්තො ච පස්සන්ති.
‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, ඔලීයන්ති එකෙ? භවාරාමා, භික්ඛවෙ, දෙවමනුස්සා භවරතා භවසම්මුදිතා තෙසං භවනිරොධාය ධම්මෙ දෙසියමානෙ චිත්තං න පක්ඛන්දති න පසීදති න සන්තිට්ඨති නාධිමුච්චති. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, ඔලීයන්ති එකෙ.
‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, අතිධාවන්ති එකෙ? භවෙනෙව ඛො පනෙකෙ අට්ටීයමානා හරායමානා ජිගුච්ඡමානා විභවං අභිනන්දන්ති – යතො කිර, භො, අයං අත්තා [සත්තො (සී. ක.)] කායස්ස භෙදා පරං මරණා උච්ඡිජ්ජති විනස්සති න හොති පරං මරණා; එතං සන්තං එතං පණීතං එතං යාථාවන්ති. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, අතිධාවන්ති එකෙ.
‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, චක්ඛුමන්තො පස්සන්ති? ඉධ භික්ඛු භූතං භූතතො පස්සති; භූතං භූතතො දිස්වා භූතස්ස නිබ්බිදාය විරාගාය නිරොධාය පටිපන්නො හොති. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, චක්ඛුමන්තො පස්සන්තී’’ති. එතමත්ථං භගවා අවොච. තත්ථෙතං ඉති වුච්චති –
‘‘යෙ [යො (ස්යා. ක.)] භූතං භූතතො දිස්වා, භූතස්ස ච අතික්කමං;
යථාභූතෙ විමුච්චන්ති, භවතණ්හා පරික්ඛයා.
‘‘ස වෙ [සචෙ (ක. සී. ස්යා. පී.)] භූතපරිඤ්ඤො, සො වීතතණ්හො භවාභවෙ;
භූතස්ස විභවා භික්ඛු, නාගච්ඡති පුනබ්භව’’න්ති.
අයම්පි අත්ථො වුත්තො භගවතා, ඉති මෙ සුතන්ති. ද්වාදසමං.
දුතියො වග්ගො නිට්ඨිතො.
තස්සුද්දානං –
ද්වෙ ඉන්ද්රියා ද්වෙ තපනීයා, සීලෙන අපරෙ දුවෙ;
අනොත්තාපී කුහනා ද්වෙ ච, සංවෙජනීයෙන තෙ දස.
විතක්කා දෙසනා විජ්ජා, පඤ්ඤා ධම්මෙන පඤ්චමං;
අජාතං ධාතුසල්ලානං, සික්ඛා ජාගරියෙන ච;
අපායදිට්ඨියා චෙව [යෙව (සී. ස්යා.)], බාවීසති පකාසිතාති.
දුකනිපාතො නිට්ඨිතො.