12. මහාපරිවාරවග්ගො
1. මහාපරිවාරකත්ථෙරඅපදානං
1. ‘‘විපස්සී නාම භගවා, ලොකජෙට්ඨො නරාසභො;
අට්ඨසට්ඨිසහස්සෙහි, පාවිසි බන්ධුමං තදා.
2. ‘‘නගරා අභිනික්ඛම්ම, අගමං දීපචෙතියං;
අද්දසං විරජං බුද්ධං, ආහුතීනං පටිග්ගහං.
3. ‘‘චුල්ලාසීතිසහස්සානි, යක්ඛා මය්හං උපන්තිකෙ;
උපට්ඨහන්ති සක්කච්චං [මං නිච්චං (ක.)], ඉන්දංව තිදසා ගණා.
4. ‘‘භවනා අභිනික්ඛම්ම, දුස්සං පග්ගය්හහං තදා;
සිරසා අභිවාදෙසිං, තඤ්චාදාසිං මහෙසිනො.
5. ‘‘අහො බුද්ධො අහො ධම්මො, අහො නො සත්ථු සම්පදා;
බුද්ධස්ස ආනුභාවෙන, වසුධායං පකම්පථ.
6. ‘‘තඤ්ච අච්ඡරියං දිස්වා, අබ්භුතං ලොමහංසනං;
බුද්ධෙ චිත්තං පසාදෙමි, ද්විපදින්දම්හි තාදිනෙ.
7. ‘‘සොහං චිත්තං පසාදෙත්වා, දුස්සං දත්වාන සත්ථුනො;
සරණඤ්ච උපාගච්ඡිං, සාමච්චො සපරිජ්ජනො.
8. ‘‘එකනවුතිතො කප්පෙ, යං කම්මමකරිං තදා;
දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.
9. ‘‘ඉතො පන්නරසෙ කප්පෙ, සොළසාසුං සුවාහනා [සොළසාසිංසු වාහනො (ස්යා.)];
සත්තරතනසම්පන්නා, චක්කවත්තී මහබ්බලා.
10. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො, විමොක්ඛාපි ච අට්ඨිමෙ;
ඡළභිඤ්ඤා සච්ඡිකතා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.
ඉත්ථං සුදං ආයස්මා මහාපරිවාරකො ථෙරො ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.
මහාපරිවාරකත්ථෙරස්සාපදානං පඨමං.
2. සුමඞ්ගලත්ථෙරඅපදානං
11. ‘‘අත්ථදස්සී ජිනවරො, ලොකජෙට්ඨො නරාසභො;
විහාරා අභිනික්ඛම්ම, තළාකං උපසඞ්කමි.
12. ‘‘න්හත්වා පිත්වා ච සම්බුද්ධො, උත්තරිත්වෙකචීවරො;
අට්ඨාසි භගවා තත්ථ, විලොකෙන්තො දිසොදිසං.
13. ‘‘භවනෙ උපවිට්ඨොහං, අද්දසං ලොකනායකං;
හට්ඨො හට්ඨෙන චිත්තෙන, අප්ඵොටෙසිං අහං තදා.
14. ‘‘සතරංසිංව ජොතන්තං, පභාසන්තංව කඤ්චනං [ඉමිනා පාදද්වයෙන පුරිමපාදද්වයස්ස පුරතො භවිතබ්බං];
නච්චගීතෙ පයුත්තොහං, පඤ්චඞ්ගතූරියම්හි ච.
15. ‘‘යං යං යොනුපපජ්ජාමි, දෙවත්තං අථ මානුසං;
සබ්බෙ සත්තෙ අභිභොමි, විපුලො හොති මෙ යසො [අයඤ්ච ගාථා පරිග්ගහෙතිගාථාය අනන්තරමෙව ඨාතුං යුත්තා].
16. ‘‘නමො තෙ පුරිසාජඤ්ඤ, නමො තෙ පුරිසුත්තම;
අත්තානං තොසයිත්වාන, පරෙ තොසෙසි ත්වං මුනි.
17. ‘‘පරිග්ගහෙ [පරිග්ගය්හ (සී.), පරිග්ගහිත්වා (ස්යා.), පරිග්ගහෙන (ක.)] නිසීදිත්වා, හාසං කත්වාන සුබ්බතෙ;
උපට්ඨහිත්වා සම්බුද්ධං, තුසිතං උපපජ්ජහං.
18. ‘‘සොළසෙතො කප්පසතෙ, ද්විනවඑකචින්තිතා;
සත්තරතනසම්පන්නා, චක්කවත්තී මහබ්බලා.
19. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.
ඉත්ථං සුදං ආයස්මා සුමඞ්ගලො ථෙරො ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.
සුමඞ්ගලත්ථෙරස්සාපදානං දුතියං.
3. සරණගමනියත්ථෙරඅපදානං
20. ‘‘උභින්නං දෙවරාජූනං, සඞ්ගාමො සමුපට්ඨිතො;
අහොසි සමුපබ්යූළ්හො [සමුපබ්බූළ්හො (සී.)], මහාඝොසො අවත්තථ [පවත්තථ (සී.)].
21. ‘‘පදුමුත්තරො ලොකවිදූ, ආහුතීනං පටිග්ගහො;
අන්තලික්ඛෙ ඨිතො සත්ථා, සංවෙජෙසි මහාජනං.
22. ‘‘සබ්බෙ දෙවා අත්තමනා, නික්ඛිත්තකවචාවුධා;
සම්බුද්ධං අභිවාදෙත්වා, එකග්ගාසිංසු තාවදෙ.
23. ‘‘මය්හං [අම්හං (සී.)] සඞ්කප්පමඤ්ඤාය, වාචාසභිමුදීරයි;
අනුකම්පකො ලොකවිදූ, නිබ්බාපෙසි මහාජනං.
24. ‘‘පදුට්ඨචිත්තො මනුජො, එකපාණං විහෙඨයං;
තෙන චිත්තප්පදොසෙන, අපායං උපපජ්ජති.
25. ‘‘සඞ්ගාමසීසෙ නාගොව, බහූ පාණෙ විහෙඨයං;
නිබ්බාපෙථ සකං චිත්තං, මා හඤ්ඤිත්ථො පුනප්පුනං.
26. ‘‘ද්වින්නම්පි යක්ඛරාජූනං, සෙනා සා විම්හිතා අහු [සෙනායො විම්හිතා අහූ (සී.), සෙනාපි සමිතා අහු (ස්යා.)];
සරණඤ්ච උපාගච්ඡුං, ලොකජෙට්ඨං සුතාදිනං.
27. ‘‘සඤ්ඤාපෙත්වාන ජනතං, පදමුද්ධරි [උද්ධරි පන (සී. ස්යා.)] චක්ඛුමා;
පෙක්ඛමානොව දෙවෙහි, පක්කාමි උත්තරාමුඛො.
28. ‘‘පඨමං සරණං ගච්ඡිං, ද්විපදින්දස්ස තාදිනො;
කප්පානං සතසහස්සං, දුග්ගතිං නුපපජ්ජහං.
29. ‘‘මහාදුන්දුභිනාමා ච, සොළසාසුං රථෙසභා;
තිංසකප්පසහස්සම්හි, රාජානො චක්කවත්තිනො.
30. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.
ඉත්ථං සුදං ආයස්මා සරණගමනියො ථෙරො ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.
සරණගමනියත්ථෙරස්සාපදානං තතියං.
4. එකාසනියත්ථෙරඅපදානං
31. ‘‘වරුණො නාම නාමෙන, දෙවරාජා අහං තදා;
උපට්ඨහෙසිං සම්බුද්ධං, සයොග්ගබලවාහනො.
32. ‘‘නිබ්බුතෙ ලොකනාථම්හි, අත්ථදස්සීනරුත්තමෙ;
තූරියං සබ්බමාදාය, අගමං බොධිමුත්තමං.
33. ‘‘වාදිතෙන ච නච්චෙන, සම්මතාළසමාහිතො;
සම්මුඛා විය සම්බුද්ධං, උපට්ඨිං බොධිමුත්තමං.
34. ‘‘උපට්ඨහිත්වා තං බොධිං, ධරණීරුහපාදපං;
පල්ලඞ්කං ආභුජිත්වාන, තත්ථ කාලඞ්කතො අහං.
35. ‘‘සකකම්මාභිරද්ධොහං, පසන්නො බොධිමුත්තමෙ;
තෙන චිත්තප්පසාදෙන, නිම්මානං උපපජ්ජහං.
36. ‘‘සට්ඨිතූරියසහස්සානි, පරිවාරෙන්ති මං සදා;
මනුස්සෙසු ච දෙවෙසු, වත්තමානං භවාභවෙ.
37. ‘‘තිවිධග්ගී නිබ්බුතා මය්හං, භවා සබ්බෙ සමූහතා;
ධාරෙමි අන්තිමං දෙහං, සම්මාසම්බුද්ධසාසනෙ [අයඤ්ච ගාථා පටිසම්භිදා චතස්සෙතිගාථාය එකසම්බන්ධා භවිතං යුත්තා].
38. ‘‘සුබාහූ නාම නාමෙන, චතුත්තිංසාසු ඛත්තියා;
සත්තරතනසම්පන්නා, පඤ්චකප්පසතෙ ඉතො.
39. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.
ඉත්ථං සුදං ආයස්මා එකාසනියො ථෙරො ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.
එකාසනියත්ථෙරස්සාපදානං චතුත්ථං.
5. සුවණ්ණපුප්ඵියත්ථෙරඅපදානං
40. ‘‘විපස්සී නාම භගවා, ලොකජෙට්ඨො නරාසභො;
නිසින්නො ජනකායස්ස, දෙසෙසි අමතං පදං.
41. ‘‘තස්සාහං ධම්මං සුත්වාන, ද්විපදින්දස්ස තාදිනො;
සොණ්ණපුප්ඵානි චත්තාරි, බුද්ධස්ස අභිරොපයිං.
42. ‘‘සුවණ්ණච්ඡදනං ආසි, යාවතා පරිසා තදා;
බුද්ධාභා ච සුවණ්ණාභා, ආලොකො විපුලො අහු.
43. ‘‘උදග්ගචිත්තො සුමනො, වෙදජාතො කතඤ්ජලී;
විත්තිසඤ්ජනනො තෙසං, දිට්ඨධම්මසුඛාවහො.
44. ‘‘ආයාචිත්වාන සම්බුද්ධං, වන්දිත්වාන ච සුබ්බතං;
පාමොජ්ජං ජනයිත්වාන, සකං භවනුපාගමිං.
45. ‘‘භවනෙ උපවිට්ඨොහං, බුද්ධසෙට්ඨං අනුස්සරිං;
තෙන චිත්තප්පසාදෙන, තුසිතං උපපජ්ජහං.
46. ‘‘එකනවුතිතො කප්පෙ, යං පුප්ඵමභිරොපයිං;
දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.
47. ‘‘සොළසාසිංසු රාජානො, නෙමිසම්මතනාමකා;
තෙතාලීසෙ ඉතො කප්පෙ, චක්කවත්තී මහබ්බලා.
48. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.
ඉත්ථං සුදං ආයස්මා සුවණ්ණපුප්ඵියො ථෙරො ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.
සුවණ්ණපුප්ඵියත්ථෙරස්සාපදානං පඤ්චමං.
6. චිතකපූජකත්ථෙරඅපදානං
49. ‘‘වසාමි රාජායතනෙ, සාමච්චො සපරිජ්ජනො;
පරිනිබ්බුතෙ භගවති, සිඛිනො ලොකබන්ධුනො.
50. ‘‘පසන්නචිත්තො සුමනො, චිතකං අගමාසහං;
තූරියං තත්ථ වාදෙත්වා, ගන්ධමාලං සමොකිරිං.
51. ‘‘චිතම්හි පූජං කත්වාන, වන්දිත්වා චිතකං අහං;
පසන්නචිත්තො සුමනො, සකං භවනුපාගමිං.
52. ‘‘භවනෙ උපවිට්ඨොහං, චිතපූජං අනුස්සරිං;
තෙන කම්මෙන ද්විපදින්ද, ලොකජෙට්ඨ නරාසභ.
53. ‘‘අනුභොත්වාන සම්පත්තිං, දෙවෙසු මානුසෙසු ච;
පත්තොම්හි අචලං ඨානං, හිත්වා ජයපරාජයං.
54. ‘‘එකත්තිංසෙ ඉතො කප්පෙ, යං පුප්ඵමභිරොපයිං;
දුග්ගතිං නාභිජානාමි, චිතපූජායිදං ඵලං.
55. ‘‘එකූනතිංසකප්පම්හි, ඉතො සොළස රාජානො;
උග්ගතා නාම නාමෙන, චක්කවත්තී මහබ්බලා.
56. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.
ඉත්ථං සුදං ආයස්මා චිතකපූජකො ථෙරො ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.
චිතකපූජකත්ථෙරස්සාපදානං ඡට්ඨං.
7. බුද්ධසඤ්ඤකත්ථෙරඅපදානං
57. ‘‘යදා විපස්සී ලොකග්ගො, ආයුසඞ්ඛාරමොස්සජි;
පථවී සම්පකම්පිත්ථ, මෙදනී ජලමෙඛලා.
58. ‘‘ඔතතං විත්ථතං [ඔතතං විතතං (ස්යා.)] මය්හං, සුවිචිත්තවටංසකං [සුචිචිත්තං පපඤ්චකං (ස්යා.)];
භවනම්පි පකම්පිත්ථ, බුද්ධස්ස ආයුසඞ්ඛයෙ.
59. ‘‘තාසො මය්හං සමුප්පන්නො, භවනෙ සම්පකම්පිතෙ;
උප්පාදො [උප්පාතො (?)] නු කිමත්ථාය, ආලොකො විපුලො අහු.
60. ‘‘වෙස්සවණො ඉධාගම්ම, නිබ්බාපෙසි මහාජනං;
පාණභූතෙ [පාණභුතං (ස්යා.), පාණභූනං (සී. ක.)] භයං නත්ථි, එකග්ගා හොථ සංවුතා [සගාරවා (ස්යා.)].
61. ‘‘අහො බුද්ධො අහො ධම්මො, අහො නො සත්ථු සම්පදා;
යස්මිං උප්පජ්ජමානම්හි, පථවී [පඨවී (සී. ස්යා.)] සම්පකම්පති.
62. ‘‘බුද්ධානුභාවං කිත්තෙත්වා, කප්පං සග්ගම්හි මොදහං;
අවසෙසෙසු කප්පෙසු, කුසලං චරිතං [කරිතං (සී. ස්යා.), කාරිතං (ක.)] මයා.
63. ‘‘එකනවුතිතො කප්පෙ, යං සඤ්ඤමලභිං තදා;
දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බුද්ධසඤ්ඤායිදං ඵලං.
64. ‘‘ඉතො චුද්දසකප්පම්හි, රාජා ආසිං පතාපවා;
සමිතො නාම නාමෙන, චක්කවත්තී මහබ්බලො.
65. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.
ඉත්ථං සුදං ආයස්මා බුද්ධසඤ්ඤකො ථෙරො ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.
බුද්ධසඤ්ඤකත්ථෙරස්සාපදානං සත්තමං.
8. මග්ගසඤ්ඤකත්ථෙරඅපදානං
66. ‘‘පදුමුත්තරබුද්ධස්ස, සාවකා වනචාරිනො;
විප්පනට්ඨා බ්රහාරඤ්ඤෙ, අන්ධාව අනුසුය්යරෙ [අනුසුයරෙ (සී.)].
67. ‘‘අනුස්සරිත්වා සම්බුද්ධං, පදුමුත්තරනායකං;