10. සුධාවග්ගො

1. සුධාපිණ්ඩියත්ථෙරඅපදානං

1. ‘‘පූජාරහෙ පූජයතො, බුද්ධෙ යදි ව සාවකෙ;

පපඤ්චසමතික්කන්තෙ, තිණ්ණසොකපරිද්දවෙ.

2. ‘‘තෙ තාදිසෙ පූජයතො, නිබ්බුතෙ අකුතොභයෙ;

න සක්කා පුඤ්ඤං සඞ්ඛාතුං, ඉමෙත්තමපි [ඉදම්මත්තන්ති (සී.), ඉමෙත්ථමපි (ක.)] කෙනචි.

3. ‘‘චතුන්නමපි දීපානං, ඉස්සරං යොධ කාරයෙ;

එකිස්සා පූජනායෙතං, කලං නාග්ඝති සොළසිං.

4. ‘‘සිද්ධත්ථස්ස නරග්ගස්ස, චෙතියෙ ඵලිතන්තරෙ;

සුධාපිණ්ඩො මයා දින්නො, විප්පසන්නෙන චෙතසා.

5. ‘‘චතුන්නවුතිතො කප්පෙ, යං කම්මමකරිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, පටිසඞ්ඛාරස්සිදං ඵලං.

6. ‘‘ඉතො තිංසතිකප්පම්හි, පටිසඞ්ඛාරසව්හයා;

සත්තරතනසම්පන්නා, තෙරස චක්කවත්තිනො.

7. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො, විමොක්ඛාපි ච අට්ඨිමෙ;

ඡළභිඤ්ඤා සච්ඡිකතා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා සුධාපිණ්ඩියො ථෙරො ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

සුධාපිණ්ඩියත්ථෙරස්සාපදානං පඨමං.

2. සුචින්තිකත්ථෙරඅපදානං

8. ‘‘තිස්සස්ස ලොකනාථස්ස, සුද්ධපීඨමදාසහං;

හට්ඨො හට්ඨෙන චිත්තෙන, බුද්ධස්සාදිච්චබන්ධුනො.

9. ‘‘අට්ඨාරසෙ [අට්ඨතිංසෙ (සී. ස්‍යා.)] ඉතො කප්පෙ, රාජා ආසිං මහාරුචි;

භොගො ච විපුලො ආසි, සයනඤ්ච අනප්පකං.

10. ‘‘පීඨං බුද්ධස්ස දත්වාන, විප්පසන්නෙන චෙතසා;

අනුභොමි සකං කම්මං, පුබ්බෙ සුකතමත්තනො.

11. ‘‘ද්වෙනවුතෙ ඉතො කප්පෙ, යං පීඨමදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, පීඨදානස්සිදං ඵලං.

12. ‘‘අට්ඨතිංසෙ ඉතො කප්පෙ, තයො තෙ චක්කවත්තිනො;

රුචි උපරුචි චෙව, මහාරුචි තතියකො.

13. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා සුචින්තිකො ථෙරො ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

සුචින්තිකත්ථෙරස්සාපදානං දුතියං.

3. අඩ්ඪචෙළකත්ථෙරඅපදානං

14. ‘‘තිස්සස්සාහං භගවතො, උපඩ්ඪදුස්සමදාසහං;

පරමකාපඤ්ඤපත්තොම්හි [පරමකාරුඤ්ඤපත්තොම්හි (ස්‍යා. ක.)], දුග්ගතෙන [දුග්ගන්ධෙන (සී.)] සමප්පිතො.

15. ‘‘උපඩ්ඪදුස්සං දත්වාන, කප්පං සග්ගම්හි මොදහං;

අවසෙසෙසු කප්පෙසු, කුසලං කාරිතං මයා.

16. ‘‘ද්වෙනවුතෙ ඉතො කප්පෙ, යං දුස්සමදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, දුස්සදානස්සිදං ඵලං.

17. ‘‘එකූනපඤ්ඤාසකප්පම්හි [එකපඤ්ඤාසකප්පම්හි (ස්‍යා.)], රාජානො චක්කවත්තිනො;

සමන්තච්ඡදනා නාම, බාත්තිංසාසුං [ඛත්තියාසුං (ස්‍යා. ක.)] ජනාධිපා.

18. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා අඩ්ඪචෙළකො ථෙරො ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

අඩ්ඪචෙළකත්ථෙරස්සාපදානං තතියං.

4. සූචිදායකත්ථෙරඅපදානං

19. ‘‘කම්මාරොහං පුරෙ ආසිං, බන්ධුමායං පුරුත්තමෙ;

සූචිදානං මයා දින්නං, විපස්සිස්ස මහෙසිනො.

20. ‘‘වජිරග්ගසමං ඤාණං, හොති කම්මෙන තාදිසං;

විරාගොම්හි විමුත්තොම්හි [විභවොම්හි විභත්තොම්හි (ක.)], පත්තොම්හි ආසවක්ඛයං.

21. ‘‘අතීතෙ ච භවෙ සබ්බෙ, වත්තමානෙ චනාගතෙ [අතීතා ච භවා සබ්බෙ, වත්තමානා ච’නාගතා (ස්‍යා. ක.)];

ඤාණෙන විචිනිං සබ්බං, සූචිදානස්සිදං ඵලං.

22. ‘‘එකනවුතිතො කප්පෙ, සත්තාසුං වජිරව්හයා;

සත්තරතනසම්පන්නා, චක්කවත්තී මහබ්බලා.

23. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා සූචිදායකො ථෙරො ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

සූචිදායකත්ථෙරස්සාපදානං චතුත්ථං.

5. ගන්ධමාලියත්ථෙරඅපදානං

24. ‘‘සිද්ධත්ථස්ස භගවතො, ගන්ධථූපං අකාසහං;

සුමනෙහි පටිච්ඡන්නං, බුද්ධානුච්ඡවිකං කතං.

25. ‘‘කඤ්චනග්ඝියසඞ්කාසං, බුද්ධං ලොකග්ගනායකං;

ඉන්දීවරංව ජලිතං, ආදිත්තංව හුතාසනං.

26. ‘‘බ්‍යග්ඝූසභංව පවරං, අභිජාතංව කෙසරිං;

නිසින්නං සමණානග්ගං, භික්ඛුසඞ්ඝපුරක්ඛතං.

27. ‘‘වන්දිත්වා සත්ථුනො පාදෙ, පක්කාමිං උත්තරාමුඛො;

චතුන්නවුතිතො කප්පෙ, ගන්ධමාලං යතො අදං.

28. ‘‘බුද්ධෙ කතස්ස කාරස්ස, ඵලෙනාහං විසෙසතො;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

29. ‘‘චත්තාරීසම්හි එකූනෙ, කප්පෙ ආසිංසු සොළස;

දෙවගන්ධසනාමා තෙ, රාජානො චක්කවත්තිනො.

30. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා ගන්ධමාලියො ථෙරො ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

ගන්ධමාලියත්ථෙරස්සාපදානං පඤ්චමං.

6. තිපුප්ඵියත්ථෙරඅපදානං

31. ‘‘මිගලුද්දො පුරෙ ආසිං, අරඤ්ඤෙ කානනෙ අහං [බ්‍රහා (ස්‍යා.)];

පාටලිං හරිතං දිස්වා, තීණි පුප්ඵානි ඔකිරිං.

32. ‘‘පතිතපත්තානි [සත්තපත්තානි (සී.), සතපත්තානි (ක.), සුක්ඛපණ්ණානි (ස්‍යා.)] ගණ්හිත්වා, බහි ඡඩ්ඩෙසහං තදා;

අන්තොසුද්ධං බහිසුද්ධං, සුවිමුත්තං අනාසවං.

33. ‘‘සම්මුඛා විය සම්බුද්ධං, විපස්සිං ලොකනායකං;

පාටලිං අභිවාදෙත්වා, තත්ථ කාලඞ්කතො අහං.

34. ‘‘එකනවුතිතො කප්පෙ, යං බොධිමභිපූජයිං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බොධිපූජායිදං ඵලං.

35. ‘‘සමන්තපාසාදිකා නාම, තෙරසාසිංසු රාජිනො;

ඉතො තෙත්තිංසකප්පම්හි [තිංසතිකප්පම්හි (ස්‍යා.)], චක්කවත්තී මහබ්බලා.

36. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා තිපුප්ඵියො ථෙරො ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

තිපුප්ඵියත්ථෙරස්සාපදානං ඡට්ඨං.

7. මධුපිණ්ඩිකත්ථෙරඅපදානං

37. ‘‘විපිනෙ [විවනෙ (ස්‍යා. අට්ඨ.)] කානනෙ දිස්වා, අප්පසද්දෙ නිරාකුලෙ;

සිද්ධත්ථං ඉසිනං සෙට්ඨං, ආහුතීනං පටිග්ගහං.

38. ‘‘නිබ්බුතත්තං [නිබ්බුතග්ගං (ක.), නිබ්බූතිකං (ස්‍යා.)] මහානාගං, නිසභාජානියං යථා;

ඔසධිංව විරොචන්තං, දෙවසඞ්ඝනමස්සිතං.

39. ‘‘විත්ති මමාහු තාවදෙ [විත්ති මෙ පාහුනා තාව (සී. ස්‍යා.)], ඤාණං උප්පජ්ජි තාවදෙ;

වුට්ඨිතස්ස සමාධිම්හා, මධුං දත්වාන සත්ථුනො.

40. ‘‘වන්දිත්වා සත්ථුනො පාදෙ, පක්කාමිං පාචිනාමුඛො;

චතුත්තිංසම්හි කප්පම්හි, රාජා ආසිං සුදස්සනො.

41. ‘‘මධු භිසෙහි සවති, භොජනම්හි ච තාවදෙ;

මධුවස්සං පවස්සිත්ථ, පුබ්බකම්මස්සිදං ඵලං.

42. ‘‘චතුන්නවුතිතො කප්පෙ, යං මධුං අදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, මධුදානස්සිදං ඵලං.

43. ‘‘චතුත්තිංසෙ ඉතො කප්පෙ, චත්තාරො තෙ සුදස්සනා;

සත්තරතනසම්පන්නා, චක්කවත්තී මහබ්බලා.

44. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා මධුපිණ්ඩිකො ථෙරො ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

මධුපිණ්ඩිකත්ථෙරස්සාපදානං සත්තමං.

8. සෙනාසනදායකත්ථෙරඅපදානං

45. ‘‘සිද්ධත්ථස්ස භගවතො, අදාසිං පණ්ණසන්ථරං;

සමන්තා උපහාරඤ්ච, කුසුමං ඔකිරිං අහං.

46. ‘‘පාසාදෙවං ගුණං රම්මං [පාසාදෙ ච ගුහං රම්මං (ස්‍යා.)], අනුභොමි මහාරහං;

මහග්ඝානි ච පුප්ඵානි, සයනෙභිසවන්ති මෙ.

47. ‘‘සයනෙහං තුවට්ටාමි, විචිත්තෙ පුප්ඵසන්ථතෙ;

පුප්ඵවුට්ඨි ච සයනෙ, අභිවස්සති තාවදෙ.

48. ‘‘චතුන්නවුතිතො කප්පෙ, අදාසිං පණ්ණසන්ථරං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, සන්ථරස්ස ඉදං ඵලං.

49. ‘‘තිණසන්ථරකා නාම, සත්තෙතෙ චක්කවත්තිනො;

ඉතො තෙ පඤ්චමෙ කප්පෙ, උප්පජ්ජිංසු ජනාධිපා.

50. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා සෙනාසනදායකො ථෙරො ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

සෙනාසනදායකත්ථෙරස්සාපදානං අට්ඨමං.

9. වෙය්‍යාවච්චකත්ථෙරඅපදානං

51. ‘‘විපස්සිස්ස භගවතො, මහාපූගගණො අහු;

වෙය්‍යාවච්චකරො ආසිං, සබ්බකිච්චෙසු වාවටො [බ්‍යාවටො (සී. ස්‍යා.)].

52. ‘‘දෙය්‍යධම්මො ච මෙ නත්ථි, සුගතස්ස මහෙසිනො;

අවන්දිං සත්ථුනො පාදෙ, විප්පසන්නෙන චෙතසා.

53. ‘‘එකනවුතිතො කප්පෙ, වෙය්‍යාවච්චං අකාසහං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, වෙය්‍යාවච්චස්සිදං ඵලං.

54. ‘‘ඉතො ච අට්ඨමෙ කප්පෙ, රාජා ආසිං සුචින්තිතො;

සත්තරතනසම්පන්නො, චක්කවත්තී මහබ්බලො.

55. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා වෙය්‍යාවච්චකො ථෙරො ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

වෙය්‍යාවච්චකත්ථෙරස්සාපදානං නවමං.

10. බුද්ධුපට්ඨාකත්ථෙරඅපදානං

56. ‘‘විපස්සිස්ස භගවතො, අහොසිං සඞ්ඛධම්මකො;

නිච්චුපට්ඨානයුත්තොම්හි, සුගතස්ස මහෙසිනො.

57. ‘‘උපට්ඨානඵලං පස්ස, ලොකනාථස්ස තාදිනො;

සට්ඨිතූරියසහස්සානි, පරිවාරෙන්ති මං සදා.

58. ‘‘එකනවුතිතො කප්පෙ, උපට්ඨහිං මහාඉසිං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, උපට්ඨානස්සිදං ඵලං.

59. ‘‘චතුවීසෙ [චතුනවුතෙ (ස්‍යා.)] ඉතො කප්පෙ, මහානිග්ඝොසනාමකා;

සොළසාසිංසු රාජානො, චක්කවත්තී මහබ්බලා.

60. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා බුද්ධුපට්ඨාකො ථෙරො ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

බුද්ධුපට්ඨාකත්ථෙරස්සාපදානං දසමං.

සුධාවග්ගො දසමො.

තස්සුද්දානං –

සුධා සුචින්ති චෙළඤ්ච, සූචී ච ගන්ධමාලියො;

තිපුප්ඵියො මධුසෙනා, වෙය්‍යාවච්චො චුපට්ඨකො;

සමසට්ඨි ච ගාථායො, අස්මිං වග්ගෙ පකිත්තිතා.

අථ වග්ගුද්දානං –

බුද්ධවග්ගො හි පඨමො, සීහාසනි සුභූති ච;

කුණ්ඩධානො උපාලි ච, බීජනිසකචින්ති ච.