(2) පාදතලචක්කලක්ඛණං

204. ‘‘යම්පි, භික්ඛවෙ, තථාගතො පුරිමං ජාතිං පුරිමං භවං පුරිමං නිකෙතං පුබ්බෙ මනුස්සභූතො සමානො බහුජනස්ස සුඛාවහො අහොසි, උබ්බෙගඋත්තාසභයං අපනුදිතා, ධම්මිකඤ්ච රක්ඛාවරණගුත්තිං සංවිධාතා, සපරිවාරඤ්ච දානං අදාසි. සො තස්ස කම්මස්ස කටත්තා උපචිතත්තා උස්සන්නත්තා විපුලත්තා කායස්ස භෙදා පරං මරණා සුගතිං සග්ගං ලොකං උපපජ්ජති…පෙ… සො තතො චුතො ඉත්ථත්තං ආගතො සමානො ඉමං මහාපුරිසලක්ඛණං පටිලභති. හෙට්ඨාපාදතලෙසු චක්කානි ජාතානි හොන්ති සහස්සාරානි සනෙමිකානි සනාභිකානි සබ්බාකාරපරිපූරානි සුවිභත්තන්තරානි.

‘‘සො තෙන ලක්ඛණෙන සමන්නාගතො සචෙ අගාරං අජ්ඣාවසති, රාජා හොති චක්කවත්තී…පෙ… රාජා සමානො කිං ලභති? මහාපරිවාරො හොති; මහාස්ස හොන්ති පරිවාරා බ්‍රාහ්මණගහපතිකා නෙගමජානපදා ගණකමහාමත්තා අනීකට්ඨා දොවාරිකා අමච්චා පාරිසජ්ජා රාජානො භොගියා කුමාරා. රාජා සමානො ඉදං ලභති. සචෙ ඛො පන අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජති, අරහං හොති සම්මාසම්බුද්ධො ලොකෙ විවට්ටච්ඡදො. බුද්ධො සමානො කිං ලභති? මහාපරිවාරො හොති; මහාස්ස හොන්ති පරිවාරා භික්ඛූ භික්ඛුනියො උපාසකා උපාසිකායො දෙවා මනුස්සා අසුරා නාගා ගන්ධබ්බා. බුද්ධො සමානො ඉදං ලභති’’. එතමත්ථං භගවා අවොච.

205. තත්ථෙතං වුච්චති –

‘‘පුරෙ පුරත්ථා පුරිමාසු ජාතිසු,

මනුස්සභූතො බහුනං සුඛාවහො;

උබ්භෙගඋත්තාසභයාපනූදනො,

ගුත්තීසු රක්ඛාවරණෙසු උස්සුකො.

‘‘සො තෙන කම්මෙන දිවං සමක්කමි,

සුඛඤ්ච ඛිඩ්ඩාරතියො ච අන්වභි;

තතො චවිත්වා පුනරාගතො ඉධ,

චක්කානි පාදෙසු දුවෙසු වින්දති.

‘‘සමන්තනෙමීනි සහස්සරානි ච,

බ්‍යාකංසු වෙය්‍යඤ්ජනිකා සමාගතා;

දිස්වා කුමාරං සතපුඤ්ඤලක්ඛණං,

පරිවාරවා හෙස්සති සත්තුමද්දනො.

තථා හී චක්කානි සමන්තනෙමිනි,

සචෙ න පබ්බජ්ජමුපෙති තාදිසො;

වත්තෙති චක්කං පථවිං පසාසති,

තස්සානුයන්තාධ [තස්සානුයුත්තා ඉධ (සී. පී.), තස්සානුයන්තා ඉධ (ස්‍යා. ක.)] භවන්ති ඛත්තියා.

‘‘මහායසං සංපරිවාරයන්ති නං,

සචෙ ච පබ්බජ්ජමුපෙති තාදිසො;

නෙක්ඛම්මඡන්දාභිරතො විචක්ඛණො,

දෙවාමනුස්සාසුරසක්කරක්ඛසා [සත්තරක්ඛසා (ක.) සී. ස්‍යාඅට්ඨකථා ඔලොකෙතබ්බා].

‘‘ගන්ධබ්බනාගා විහගා චතුප්පදා,

අනුත්තරං දෙවමනුස්සපූජිතං;

මහායසං සංපරිවාරයන්ති න’’න්ති.