(14) කොසොහිතවත්ථගුය්හලක්ඛණං
220. යම්පි, භික්ඛවෙ, තථාගතො පුරිමං ජාතිං පුරිමං භවං පුරිමං නිකෙතං පුබ්බෙ මනුස්සභූතො සමානො චිරප්පනට්ඨෙ සුචිරප්පවාසිනො ඤාතිමිත්තෙ සුහජ්ජෙ සඛිනො සමානෙතා අහොසි. මාතරම්පි පුත්තෙන සමානෙතා අහොසි, පුත්තම්පි මාතරා සමානෙතා අහොසි, පිතරම්පි පුත්තෙන සමානෙතා අහොසි, පුත්තම්පි පිතරා සමානෙතා අහොසි, භාතරම්පි භාතරා සමානෙතා අහොසි, භාතරම්පි භගිනියා සමානෙතා අහොසි, භගිනිම්පි භාතරා සමානෙතා අහොසි, භගිනිම්පි භගිනියා සමානෙතා අහොසි, සමඞ්ගීකත්වා [සමග්ගිං කත්වා (සී. ස්යා. පී.)] ච අබ්භනුමොදිතා අහොසි. සො තස්ස කම්මස්ස කටත්තා…පෙ… සො තතො චුතො ඉත්ථත්තං ආගතො සමානො ඉමං මහාපුරිසලක්ඛණං පටිලභති – කොසොහිතවත්ථගුය්හො හොති.
‘‘සො තෙන ලක්ඛණෙන සමන්නාගතො සචෙ අගාරං අජ්ඣාවසති, රාජා හොති චක්කවත්තී…පෙ… රාජා සමානො කිං ලභති? පහූතපුත්තො හොති, පරොසහස්සං ඛො පනස්ස පුත්තා භවන්ති සූරා වීරඞ්ගරූපා පරසෙනප්පමද්දනා. රාජා සමානො ඉදං ලභති… බුද්ධො සමානො කිං ලභති? පහූතපුත්තො හොති, අනෙකසහස්සං ඛො පනස්ස පුත්තා භවන්ති සූරා වීරඞ්ගරූපා පරසෙනප්පමද්දනා. බුද්ධො සමානො ඉදං ලභති’’. එතමත්ථං භගවා අවොච.
221. තත්ථෙතං වුච්චති –
‘‘පුරෙ පුරත්ථා පුරිමාසු ජාතිසු,
චිරප්පනට්ඨෙ සුචිරප්පවාසිනො;
ඤාතී සුහජ්ජෙ සඛිනො සමානයි,
සමඞ්ගිකත්වා අනුමොදිතා අහු.
‘‘සො තෙන [ස තෙන (ක.)] කම්මෙන දිවං සමක්කමි,
සුඛඤ්ච ඛිඩ්ඩාරතියො ච අන්වභි;
තතො චවිත්වා පුනරාගතො ඉධ,
කොසොහිතං වින්දති වත්ථඡාදියං.
‘‘පහූතපුත්තො භවතී තථාවිධො,
පරොසහස්සඤ්ච [පරොසහස්සස්ස (සී. පී.)] භවන්ති අත්රජා;
සූරා ච වීරා ච [සූරා ච වීරඞ්ගරූපා (ක.)] අමිත්තතාපනා,
ගිහිස්ස පීතිංජනනා පියංවදා.
‘‘බහූතරා පබ්බජිතස්ස ඉරියතො,
භවන්ති පුත්තා වචනානුසාරිනො;
ගිහිස්ස වා පබ්බජිතස්ස වා පුන,
තං ලක්ඛණං ජායති තදත්ථජොතක’’න්ති.
පඨමභාණවාරො නිට්ඨිතො.