3. නග්ගවග්ගො
1. පඨමසික්ඛාපදවණ්ණනා
883-6. නග්ගවග්ගස්ස පඨමසික්ඛාපදෙ – බ්‍රහ්මචරියං චිණ්ණෙනාති බ්‍රහ්මචරියෙන චිණ්ණෙන; අථ වා බ්‍රහ්මචරියස්ස චරණෙනාති; එවං කරණත්ථෙ වා සාමිඅත්ථෙ වා උපයොගවචනං වෙදිතබ්බං. අච්ඡින්නචීවරිකායාති ඉදං උදකසාටිකං සන්ධාය වුත්තං, න අඤ්ඤං චීවරං. තස්මා උදකසාටිකාය අච්ඡින්නාය වා නට්ඨාය වා නග්ගාය න්හායන්තියා අනාපත්ති. සචෙපි උදකසාටිකචීවරං මහග්ඝං හොති, න සක්කා නිවාසෙත්වා බහි ගන්තුං, එවම්පි නග්ගාය න්හායිතුං වට්ටති. සෙසමෙත්ථ උත්තානමෙව.
එළකලොමසමුට්ඨානං – කිරියං, නොසඤ්ඤාවිමොක්ඛං, අචිත්තකං, පණ්ණත්තිවජ්ජං, කායකම්මං, තිචිත්තං, තිවෙදනන්ති.
පඨමසික්ඛාපදං.
2. දුතියසික්ඛාපදවණ්ණනා
887. දුතියෙ – සබ්බං උත්තානමෙව. ඡසමුට්ඨානං – කිරියං, නොසඤ්ඤාවිමොක්ඛං, අචිත්තකං, පණ්ණත්තිවජ්ජං, කායකම්මං, වචීකම්මං, තිචිත්තං, තිවෙදනන්ති.
දුතියසික්ඛාපදං.
3. තතියසික්ඛාපදවණ්ණනා
893-4. තතියෙ – අනන්තරායිකිනීති දසසු අන්තරායෙසු එකෙනපි අන්තරායෙන අනන්තරායා. ධුරං නික්ඛිත්තමත්තෙති ධුරං නික්ඛිපිත්වා සචෙපි පච්ඡා සිබ්බති, ආපත්තියෙවාති අත්ථො. සෙසං උත්තානමෙව.
ධුරනික්ඛෙපසමුට්ඨානං – අකිරියං, සඤ්ඤාවිමොක්ඛං, සචිත්තකං, ලොකවජ්ජං, කායකම්මං, වචීකම්මං, අකුසලචිත්තං, දුක්ඛවෙදනන්ති.
තතියසික්ඛාපදං.
4. චතුත්ථසික්ඛාපදවණ්ණනා
898-9. චතුත්ථෙ – පඤ්ච අහානි පඤ්චාහං, පඤ්චාහමෙව පඤ්චාහිකං. සඞ්ඝාටීනං චාරො සඞ්ඝාටිචාරො; පරිභොගවසෙන වා ඔතාපනවසෙන වා සඞ්ඝටිතට්ඨෙන සඞ්ඝාටීති ලද්ධනාමානං පඤ්චන්නං චීවරානං පරිවත්තනන්ති අත්ථො. තස්මායෙව පදභාජනෙ ‘‘පඤ්චමං දිවසං පඤ්ච චීවරානී’’තිආදිමාහ. ආපත්ති පාචිත්තියස්සාති එත්ථ ච එකස්මිං චීවරෙ එකා ආපත්ති; පඤ්චසු පඤ්ච.
900. ආපදාසූති මහග්ඝං චීවරං, න සක්කා හොති චොරභයාදීසු පරිභුඤ්ජිතුං; එවරූපෙ උපද්දවෙ අනාපත්ති. සෙසං උත්තානමෙව. කථිනසමුට්ඨානං – අකිරියං, නොසඤ්ඤාවිමොක්ඛං, අචිත්තකං, පණ්ණත්තිවජ්ජං, කායකම්මං, වචීකම්මං, තිචිත්තං, තිවෙදනන්ති.
චතුත්ථසික්ඛාපදං.
5. පඤ්චමසික්ඛාපදවණ්ණනා
903. පඤ්චමෙ – චීවරසඞ්කමනීයන්ති සඞ්කමෙතබ්බං චීවරං; අඤ්ඤිස්සා සන්තකං අනාපුච්ඡා ගහිතං පුන පටිදාතබ්බචීවරන්ති අත්ථො.
906. ආපදාසූති සචෙ අපාරුතං වා අනිවත්ථං වා චොරා හරන්ති, එවරූපාසු ආපදාසු ධාරෙන්තියා අනාපත්ති. සෙසං උත්තානමෙව. කථිනසමුට්ඨානං – කිරියාකිරියං, නොසඤ්ඤාවිමොක්ඛං, අචිත්තකං, පණ්ණත්තිවජ්ජං, කායකම්මං, වචීකම්මං, තිචිත්තං, තිවෙදනන්ති.
පඤ්චමසික්ඛාපදං.
6. ඡට්ඨසික්ඛාපදවණ්ණනා
909-10. ඡට්ඨෙ – අඤ්ඤං පරික්ඛාරන්ති යංකිඤ්චි ථාලකාදීනං වා සප්පිතෙලාදීනං වා අඤ්ඤතරං. ආනිසංසන්ති ‘‘කිත්තකං අග්ඝනකං දාතුකාමත්ථා’’ති පුච්ඡති, ‘‘එත්තකං නාමා’’ති වදන්ති, ‘‘ආගමෙථ තාව, ඉදානි වත්ථං මහග්ඝං, කතිපාහෙන කප්පාසෙ ආගතෙ සමග්ඝං භවිස්සතී’’ති එවං වත්වා නිවාරෙන්තියා අනාපත්ති. සෙසං උත්තානමෙව.
තිසමුට්ඨානං – කිරියං, සඤ්ඤාවිමොක්ඛං, සචිත්තකං, ලොකවජ්ජං, කායකම්මං, වචීකම්මං, අකුසලචිත්තං, තිවෙදනන්ති.
ඡට්ඨසික්ඛාපදං.
7. සත්තමසික්ඛාපදවණ්ණනා
911. සත්තමෙ – පක්කමිංසූති අඤ්ඤාසම්පි ආගමනං ආගමෙන්තී ‘‘අද්ධා අම්හාකම්පි ආගමෙස්සතී’’ති තත්ථ තත්ථ අගමංසු. පටිබාහෙය්‍යාති පටිසෙධෙය්‍ය.
915. ආනිසංසන්ති ‘‘එකිස්සා එකං සාටකං නප්පහොති, ආගමෙථ තාව, කතිපාහෙන උප්පජ්ජිස්සති, තතො භාජෙස්සාමී’’ති එවං ආනිසංසං දස්සෙත්වා පටිබාහන්තියා අනාපත්ති. සෙසං උත්තානමෙව.
තිසමුට්ඨානං – කිරියං, සඤ්ඤාවිමොක්ඛං, සචිත්තකං, පණ්ණත්තිවජ්ජං, කායකම්මං, වචීකම්මං, තිචිත්තං, තිවෙදනන්ති.
සත්තමසික්ඛාපදං.
8. අට්ඨමසික්ඛාපදවණ්ණනා
916-8. අට්ඨමෙ – නටා නාම යෙ නාටකං නාටෙන්ති. නටකා නාම යෙ නච්චන්ති. ලඞ්ඝකා නාම යෙ වංසවරත්තාදීසු ලඞ්ඝනකම්මං කරොන්ති. සොකජ්ඣායිකා නාම මායාකාරා. කුම්භථූණිකා නාම ඝටකෙන කීළනකා; බිම්බිසකවාදකාතිපි වදන්ති. දෙති ආපත්ති පාචිත්තියස්සාති එත්ථ චීවරගණනාය ආපත්තියො වෙදිතබ්බා. සෙසං උත්තානමෙව.
ඡසමුට්ඨානං – කිරියං, නොසඤ්ඤාවිමොක්ඛං, අචිත්තකං, පණ්ණත්තිවජ්ජං, කායකම්මං, වචීකම්මං, තිචිත්තං, තිවෙදනන්ති.
අට්ඨමසික්ඛාපදං.
9. නවමසික්ඛාපදවණ්ණනා
921-4. නවමෙ – දුබ්බලචීවරපච්චාසායාති දුබ්බලාය චීවරපච්චාසාය. ආනිසංසන්ති කිඤ්චාපි ‘‘න මයං අය්‍යෙ සක්කොමා’’ති වදන්ති, ‘‘ඉදානි පන තෙසං කප්පාසො ආගමිස්සති, සද්ධො පසන්නො පුරිසො ආගමිස්සති, අද්ධා දස්සතී’’ති එවං ආනිසංසං දස්සෙත්වා නිවාරෙන්තියා අනාපත්ති. සෙසං උත්තානමෙව.
තිසමුට්ඨානං – කිරියං, සඤ්ඤාවිමොක්ඛං, සචිත්තකං, ලොකවජ්ජං, කායකම්මං, වචීකම්මං, අකුසලචිත්තං, තිවෙදනන්ති.
නවමසික්ඛාපදං.
10. දසමසික්ඛාපදවණ්ණනා
927. දසමෙ – කථිනුද්ධාරං න දස්සන්තීති කීදිසො කථිනුද්ධාරො දාතබ්බො, කීදිසො න දාතබ්බොති? යස්ස අත්ථාරමූලකො ආනිසංසො මහා, උබ්භාරමූලකො අප්පො, එවරූපො න දාතබ්බො. යස්ස පන අත්ථාරමූලකො ආනිසංසො අප්පො, උබ්භාරමූලකො මහා, එවරූපො දාතබ්බො. සමානිසංසොපි සද්ධාපරිපාලනත්ථං දාතබ්බොව.
931. ආනිසංසන්ති භික්ඛුනිසඞ්ඝො ජිණ්ණචීවරො, කථිනානිසංසමූලකො මහාලාභොති එවරූපං ආනිසංසං දස්සෙත්වා පටිබාහන්තියා අනාපත්ති. සෙසං උත්තානමෙව.
තිසමුට්ඨානං – කිරියං, සඤ්ඤාවිමොක්ඛං, සචිත්තකං, ලොකවජ්ජං, කායකම්මං, වචීකම්මං, අකුසලචිත්තං, තිවෙදනන්ති.
දසමසික්ඛාපදං.
නග්ගවග්ගො තතියො.