4. සත්තවස්සානුබන්ධසුත්තවණ්ණනා

160. චතුත්ථෙ සත්ත වස්සානීති පුරෙ බොධියා ඡබ්බස්සානි, බොධිතො පච්ඡා එකං වස්සං. ඔතාරාපෙක්ඛොති ‘‘සචෙ සමණස්ස ගොතමස්ස කායද්වාරාදීසු කිඤ්චිදෙව අනනුච්ඡවිකං පස්සාමි, චොදෙස්සාමි න’’න්ති එවං විවරං අපෙක්ඛමානො. අලභමානොති රථරෙණුමත්තම්පි අවක්ඛලිතං අපස්සන්තො. තෙනාහ –

‘‘සත්ත වස්සානි භගවන්තං, අනුබන්ධිං පදාපදං;

ඔතාරං නාධිගච්ඡිස්සං, සම්බුද්ධස්ස සතීමතො’’ති. (සු. නි. 448);

උපසඞ්කමීති ‘‘අජ්ජ සමණං ගොතමං අතිගහෙත්වා ගමිස්සාමී’’ති උපසඞ්කමි.

ඣායසීති ඣායන්තො අවජ්ඣායන්තො නිසින්නොසීති වදති. විත්තං නු ජීනොති සතං වා සහස්සං වා ජිතොසි නු. ආගුං නු ගාමස්මින්ති, කිං නු අන්තොගාමෙ පමාණාතික්කන්තං පාපකම්මං අකාසි, යෙන අඤ්ඤෙසං මුඛං ඔලොකෙතුං අවිසහන්තො අරඤ්ඤෙ විචරසි? සක්ඛින්ති මිත්තභාවං.

පලිඛායාති ඛණිත්වා. භවලොභජප්පන්ති භවලොභසඞ්ඛාතං තණ්හං. අනාසවො ඣායාමීති නිත්තණ්හො හුත්වා ද්වීහි ඣානෙහි ඣායාමි. පමත්තබන්ධූති මාරං ආලපති. සො හි යෙකෙචි ලොකෙ පමත්තා, තෙසං බන්ධු.

සචෙ මග්ගං අනුබුද්ධන්ති යදි තයා මග්ගො අනුබුද්ධො. අපෙහීති අපයාහි. අමච්චුධෙය්‍යන්ති මච්චුනො අනොකාසභූතං නිබ්බානං. පාරගාමිනොති යෙපි පාරං ගතා, තෙපි පාරගාමිනො. යෙපි පාරං ගච්ඡිස්සන්ති, යෙපි පාරං ගන්තුකාමා, තෙපි පාරගාමිනො.

විසූකායිකානීති මාරවිසූකානි. විසෙවිතානීති විරුද්ධසෙවිතානි, ‘‘අප්පමායු මනුස්සානං, අච්චයන්ති අහොරත්තා’’ති වුත්තෙ. ‘‘දීඝමායු මනුස්සානං, නාච්චයන්ති අහොරත්තා’’තිආදීනි පටිලොමකාරණානි. විප්ඵන්දිතානීති, තම්හි තම්හි කාලෙ හත්ථිරාජවණ්ණසප්පවණ්ණාදිදස්සනානි. නිබ්බෙජනීයාති උක්කණ්ඨනීයා.

අනුපරියගාතිආදීසු කිඤ්චාපි අතීතවචනං කතං, අත්ථො පන විකප්පවසෙන වෙදිතබ්බො. ඉදං වුත්තං හොති – යථා මෙදවණ්ණං පාසාණං වායසො දිස්වා – ‘‘අපි නාමෙත්ථ මුදුං වින්දෙය්‍යාම, අපි අස්සාදො සියා’’ති අනුපරිගච්ඡෙය්‍ය, අථ සො තත්ථ අස්සාදං අලභිත්වාව වායසො එත්තො අපක්කමෙය්‍ය, තතො පාසාණා අපගච්ඡෙය්‍ය, එවං මයම්පි සො කාකො විය සෙලං ගොතමං ආසජ්ජ අස්සාදං වා සන්ථවං වා අලභන්තා ගොතමා නිබ්බින්දිත්වා අපගච්ඡාම. චතුත්ථං.