1. පඨමකස්සපසුත්තවණ්ණනා

82. දෙවපුත්තසංයුත්තස්ස පඨමෙ දෙවපුත්තොති දෙවානඤ්හි අඞ්කෙ නිබ්බත්තා පුරිසා දෙවපුත්තා නාම, ඉත්ථියො දෙවධීතරො නාම හොන්ති. නාමවසෙන අපාකටාව ‘‘අඤ්ඤතරා දෙවතා’’ති වුච්චති, පාකටො ‘‘ඉත්ථන්නාමො දෙවපුත්තො’’ති. තස්මා හෙට්ඨා ‘‘අඤ්ඤතරා දෙවතා’’ති වත්වා ඉධ ‘‘දෙවපුත්තො’’ති වුත්තං. අනුසාසන්ති අනුසිට්ඨිං. අයං කිර දෙවපුත්තො භගවතා සම්බොධිතො සත්තමෙ වස්සෙ යමකපාටිහාරියං කත්වා තිදසපුරෙ වස්සං උපගම්ම අභිධම්මං දෙසෙන්තෙන ඣානවිභඞ්ගෙ – ‘‘භික්ඛූති සමඤ්ඤාය භික්ඛු, පටිඤ්ඤාය භික්ඛූ’’ති (විභ. 510). එවං භික්ඛුනිද්දෙසං කථියමානං අස්සොසි. ‘‘එවං විතක්කෙථ, මා එවං විතක්කයිත්ථ, එවං මනසිකරොථ, මා එවං මනසාකත්ථ. ඉදං පජහථ, ඉදං උපසම්පජ්ජ විහරථා’’ති (පාරා. 19). එවරූපං පන භික්ඛුඔවාදං භික්ඛුඅනුසාසනං න අස්සොසි. සො තං සන්ධාය – ‘‘භික්ඛුං භගවා පකාසෙසි, නො ච භික්ඛුනො අනුසාස’’න්ති ආහ.

තෙන හීති යස්මා මයා භික්ඛුනො අනුසිට්ඨි න පකාසිතාති වදසි, තස්මා. තඤ්ඤෙවෙත්ථ පටිභාතූති තුය්හෙවෙසා අනුසිට්ඨිපකාසනා උපට්ඨාතූති. යො හි පඤ්හං කථෙතුකාමො හොති, න ච සක්කොති සබ්බඤ්ඤුතඤ්ඤාණෙන සද්ධිං සංසන්දිත්වා කථෙතුං. යො වා න කථෙතුකාමො හොති, සක්කොති පන කථෙතුං. යො වා නෙව කථෙතුකාමො හොති, කථෙතුං න ච සක්කොති. සබ්බෙසම්පි තෙසං භගවා පඤ්හං භාරං න කරොති. අයං පන දෙවපුත්තො කථෙතුකාමො චෙව, සක්කොති ච කථෙතුං. තස්මා තස්සෙව භාරං කරොන්තො භගවා එවමාහ. සොපි පඤ්හං කථෙසි.

තත්ථ සුභාසිතස්ස සික්ඛෙථාති සුභාසිතං සික්ඛෙය්‍ය, චතුසච්චනිස්සිතං දසකථාවත්ථුනිස්සිතං සත්තතිංසබොධිපක්ඛියනිස්සිතං චතුබ්බිධං වචීසුචරිතමෙව සික්ඛෙය්‍ය. සමණූපාසනස්ස චාති සමණෙහි උපාසිතබ්බං සමණූපාසනං නාම අට්ඨතිංසභෙදං කම්මට්ඨානං, තම්පි සික්ඛෙය්‍ය භාවෙය්‍යාති අත්ථො. බහුස්සුතානං වා භික්ඛූනං උපාසනම්පි සමණූපාසනං. තම්පි ‘කිං, භන්තෙ, කුසල’’න්තිආදිනා පඤ්හපුච්ඡනෙන පඤ්ඤාවුද්ධත්ථං සික්ඛෙය්‍ය. චිත්තවූපසමස්ස චාති අට්ඨසමාපත්තිවසෙන චිත්තවූපසමං සික්ඛෙය්‍ය. ඉති දෙවපුත්තෙන තිස්සො සික්ඛා කථිතා හොන්ති. පුරිමපදෙන හි අධිසීලසික්ඛා කථිතා, දුතියපදෙන අධිපඤ්ඤාසික්ඛා, චිත්තවූපසමෙන අධිචිත්තසික්ඛාති එවං ඉමාය ගාථාය සකලම්පි සාසනං පකාසිතමෙව හොති. පඨමං.