4. සුවණ්ණවිමානවණ්ණනා
සොවණ්ණමයෙ පබ්බතස්මින්ති සුවණ්ණවිමානං. තස්ස කා උප්පත්ති? භගවා අන්ධකවින්දෙ විහරති. තෙන සමයෙන අඤ්ඤතරො උපාසකො සද්ධො පසන්නො විභවසම්පන්නො තස්ස ගාමස්ස අවිදූරෙ අඤ්ඤතරස්මිං මුණ්ඩකපබ්බතෙ සබ්බාකාරසම්පන්නං භගවතො වසනානුච්ඡවිකං ගන්ධකුටිං කාරෙත්වා තත්ථ භගවන්තං වසාපෙන්තො සක්කච්චං උපට්ඨහි, සයඤ්ච නිච්චසීලෙ පතිට්ඨිතො සුවිසුද්ධසීලසංවරො හුත්වා කාලං කත්වා තාවතිංසභවනෙ නිබ්බත්ති. තස්ස කම්මානුභාවසංසූචකං නානාරතනරංසිජාලසමුජ්ජලං විචිත්තවෙදිකාපරික්ඛිත්තං විවිධවිපුලාලඞ්කාරොපසොභිතං සුවිභත්තභිත්තිත්ථම්භසොපානං ආරාමරමණීයකං කඤ්චනපබ්බතමුද්ධනි විමානං උප්පජ්ජි. තං ආයස්මා මහාමොග්ගල්ලානො දෙවචාරිකං චරන්තො දිස්වා ඉමාහි ගාථාහි පටිපුච්ඡි –
1134. ‘‘සොවණ්ණමයෙ පබ්බතස්මිං, විමානං සබ්බතොපභං;
හෙමජාලපටිච්ඡන්නං, කිඞ්කිණිජාලකප්පිතං.
1135. ‘‘අට්ඨංසා සුකතා ථම්භා, සබ්බෙ වෙළුරියාමයා;
එකමෙකාය අංසියා, රතනා සත්ත නිම්මිතා.
1136. ‘‘වෙළූරියසුවණ්ණස්ස, ඵලිකා රූපියස්ස ච;
මසාරගල්ලමුත්තාහි, ලොහිතඞ්ගමණීහි ච.
1137. ‘‘චිත්රා මනොරමා භූමි, න තත්ථුද්ධංසතී රජො;
ගොපානසීගණා පීතා, කූටං දාරෙන්ති නිම්මිතා.
1138. ‘‘සොපානානි ච චත්තාරි, නිම්මිතා චතුරො දිසා;
නානාරතනගබ්භෙහි, ආදිච්චොව විරොචති.
1139. ‘‘වෙදියා චතස්සො තත්ථ, විභත්තා භාගසො මිතා;
දද්දල්ලමානා ආභන්ති, සමන්තා චතුරො දිසා.
1140. ‘‘තස්මිං විමානෙ පවරෙ, දෙවපුත්තො මහප්පභො;
අතිරොචසි වණ්ණෙන, උදයන්තොව භාණුමා.
1141. ‘‘දානස්ස තෙ ඉදං ඵලං, අථො සීලස්ස වා පන;
අථො අඤ්ජලිකම්මස්ස, තං මෙ අක්ඛාහි පුච්ඡිතො’’ති.
සොපිස්ස ඉමාහි ගාථාහි බ්යාකාසි –
1142. ‘‘සො දෙවපුත්තො අත්තමනො…පෙ… යස්ස කම්මස්සිදං ඵලං’’.
1143. ‘‘අහං අන්ධකවින්දස්මිං, බුද්ධස්සාදිච්චබන්ධුනො;
විහාරං සත්ථු කාරෙසිං, පසන්නො සෙහි පාණිභි.
1144. ‘‘තත්ථ ගන්ධඤ්ච මාලඤ්ච, පච්චයඤ්ච විලෙපනං;
විහාරං සත්ථු අදාසිං, විප්පසන්නෙන චෙතසා;
තෙන මය්හං ඉදං ලද්ධං, වසං වත්තෙමි නන්දනෙ.
1145. ‘‘නන්දනෙ ච වනෙ රම්මෙ, නානාදිජගණායුතෙ;
රමාමි නච්චගීතෙහි, අච්ඡරාහි පුරක්ඛතො’’ති.
1134. තත්ථ සබ්බතොපභන්ති සබ්බභාගෙහි පභාසන්තං පභාමුඤ්චනකං. කිඞ්කිණිජාලකප්පිතන්ති කප්පිතකිඞ්කිණිකජාලං.
1135. සබ්බෙ වෙළුරියාමයාති සබ්බෙ ථම්භා වෙළුරියමණිමයා. තත්ථ පන එකමෙකාය අංසියාති අට්ඨංසෙසු ථම්භෙසු එකමෙකස්මිං අංසභාගෙ. රතනා සත්ත නිම්මිතාති සත්තරතනකම්මනිම්මිතා, එකෙකො අංසො සත්තරතනමයොති අත්ථො.
1136. ‘‘වෙළූරියසුවණ්ණස්සා’’තිආදිනා නානාරතනානි දස්සෙති. තත්ථ වෙළූරියසුවණ්ණස්සාති වෙළුරියෙන ච සුවණ්ණෙන ච නිම්මිතා, චිත්රාති වා යොජනා. කරණත්ථෙ හි ඉදං සාමිවචනං. ඵලිකා රූපියස්ස චාති එත්ථාපි එසෙව නයො. මසාරගල්ලමුත්තාහීති කබරමණීහි. ලොහිතඞ්ගමණීහි චාති රත්තමණීහි.
1137. න තත්ථුද්ධංසතී රජොති මණිමයභූමිකත්තා න තස්මිං විමානෙ රජො උග්ගච්ඡති. ගොපානසීගණාති ගොපානසීසමූහා. පීතාති පීතවණ්ණා, සුවණ්ණමයා චෙව ඵුස්සරාගාදිමණිමයා චාති අත්ථො. කූටං ධාරෙන්තීති සත්තරතනමයං කණ්ණිකං ධාරෙන්ති.
1138-9. නානාරතනගබ්භෙහීති නානාරතනමයෙහි ඔවරකෙහි. වෙදියාති වෙදිකා. චතස්සොති චතූසු දිසාසු චතස්සො. තෙනාහ ‘‘සමන්තා චතුරො දිසා’’ති.
1140. මහප්පභොති මහාජුතිකො. උදයන්තොති උග්ගච්ඡන්තො. භාණුමාති ආදිච්චො.
1143. සෙහි පාණිභීති කායසාරං පුඤ්ඤං පසවන්තො අත්තනො පාණීහි තං තං කිච්චං කරොන්තො විහාරං සත්ථු කාරෙසින්ති යොජනා. අථ වා සෙහි පාණිභීති තත්ථ අන්ධකවින්දස්මිං ගන්ධඤ්ච මාලඤ්ච පච්චයඤ්ච විලෙපනඤ්ච පූජාවසෙන. යථා කථං? විහාරඤ්ච විප්පසන්නෙන චෙතසා සත්ථුනො අදාසිං පූජෙසිං නිය්යාදෙසිං චාති එවමෙත්ථ යොජනා වෙදිතබ්බා.
1144. තෙනාති තෙන යථාවුත්තෙන පුඤ්ඤකම්මෙන කාරණභූතෙන. මය්හන්ති මයා. ඉදන්ති ඉදං පුඤ්ඤඵලං, ඉදං වා දිබ්බං ආධිපතෙය්යං. තෙනාහ ‘‘වසං වත්තෙමී’’ති.
1145. නන්දනෙති නන්දියා දිබ්බසමිද්ධියා උප්පජ්ජනට්ඨානෙ ඉමස්මිං දෙවලොකෙ, තත්ථාපි විසෙසතො නන්දනෙ වනෙ රම්මෙ, එවං රමණීයෙ ඉමස්මිං නන්දනෙ වනෙ රමාමීති යොජනා. සෙසං වුත්තනයමෙව.
එවං දෙවතාය අත්තනො පුඤ්ඤකම්මෙ ආවිකතෙ ථෙරො සපරිවාරස්ස තස්ස දෙවපුත්තස්ස ධම්මං දෙසෙත්වා භගවතො තමත්ථං නිවෙදෙසි. භගවා තං අට්ඨුප්පත්තිං කත්වා සම්පත්තපරිසාය ධම්මං දෙසෙසි. සා දෙසනා මහාජනස්ස සාත්ථිකා අහොසීති.
සුවණ්ණවිමානවණ්ණනා නිට්ඨිතා.