3. ඵලදායකවිමානවණ්ණනා

උච්චමිදං මණිථූණන්ති ඵලදායකවිමානං. තස්ස කා උප්පත්ති? භගවා රාජගහෙ විහරති වෙළුවනෙ. තෙන සමයෙන රඤ්ඤො බිම්බිසාරස්ස අකාලෙ අම්බඵලානි පරිභුඤ්ජිතුං ඉච්ඡා උප්පජ්ජි. සො ආරාමපාලං ආහ – ‘‘මය්හං ඛො, භණෙ, අම්බඵලෙසු ඉච්ඡා උප්පන්නා, තස්මා අම්බානි මෙ ආනෙත්වා දෙහී’’ති. ‘‘දෙව, නත්ථි අම්බෙසු අම්බඵලං, අපිචාහං තථා කරොමි, සචෙ දෙවො කිඤ්චි කාලං ආගමෙති, යථා අම්බා න චිරස්සෙව ඵලං ගණ්හන්තී’’ති. ‘‘සාධු, භණෙ, තථා කරොහී’’ති. ආරාමපාලො ආරාමං ගන්ත්වා අම්බරුක්ඛමූලෙසු පංසුං අපනෙත්වා තාදිසං පංසුං ආකිරි, තාදිසඤ්ච උදකං ආසිඤ්චි, යථා න චිරස්සෙව අම්බරුක්ඛා සච්ඡින්නපත්තා අහෙසුං. අථ නං පංසුං අපනෙත්වා ඵාරුසකකසටමිස්සකං පාකතිකං පංසුං ආකිරිත්වා සාධුකං උදකං අදාසි. තදා අම්බරුක්ඛා න චිරෙනෙව කොරකිතා පල්ලවිතා කුටමලකජාතා හුත්වා පුප්ඵිංසු, අථ සලාටුකජාතා හුත්වා ඵලානි ගණ්හිංසු. තත්ථෙකස්මිං අම්බරුක්ඛෙ පඨමතරං චත්තාරි ඵලානි මනොසිලාචුණ්ණපිඤ්ජරවණ්ණානි සම්පන්නගන්ධරසානි පරිණතානි අහෙසුං.

සො තානි ගහෙත්වා ‘‘රඤ්ඤො දස්සාමී’’ති ගච්ඡන්තො අන්තරාමග්ගෙ ආයස්මන්තං මහාමොග්ගල්ලානං පිණ්ඩාය චරමානං දිස්වා චින්තෙසි ‘‘ඉමානි අම්බානි අග්ගඵලභූතානි ඉමස්ස අය්‍යස්ස දස්සාමි, කාමං මං රාජා හනතු වා පබ්බාජෙතු වා, රඤ්ඤො හි දින්නෙ දිට්ඨධම්මෙ පූජාමත්තං අප්පමත්තකං ඵලං, අය්‍යස්ස දින්නෙ පන දිට්ඨධම්මිකම්පි සම්පරායිකම්පි අපරිමාණං ඵලං භවිස්සතී’’ති. එවං පන චින්තෙත්වා තානි ඵලානි ථෙරස්ස දත්වා රාජානං උපසඞ්කමිත්වා රඤ්ඤො තමත්ථං ආරොචෙසි. තං සුත්වා රාජා රාජපුරිසෙ ආණාපෙසි ‘‘වීමංසථ තාව, භණෙ, යථායං ආහා’’ති. ථෙරො පන තානි ඵලානි භගවතො උපනාමෙසි. භගවා තෙසු එකං සාරිපුත්තත්ථෙරස්ස, එකං මහාමොග්ගල්ලානත්ථෙරස්ස, එකං මහාකස්සපත්ථෙරස්ස දත්වා එකං අත්තනා පරිභුඤ්ජි. පුරිසා තං පවත්තිං රඤ්ඤො ආරොචෙසුං.

රාජා තං සුත්වා ‘‘ධීරො වතායං පුරිසො, යො අත්තනො ජීවිතම්පි පරිච්චජිත්වා පුඤ්ඤපසුතො අහොසි, අත්තනො පරිස්සමඤ්ච ඨානගතමෙව අකාසී’’ති තුට්ඨචිත්තො තස්ස එකං ගාමවරං වත්ථාලඞ්කාරාදීනි ච දත්වා ‘‘යං තයා භණෙ අම්බඵලදානෙන පුඤ්ඤං පසුතං, තතො මෙ පත්තිං දෙහී’’ති ආහ. සො ‘‘දෙමි, දෙව, යථාසුඛං පත්තිං ගණ්හාහී’’ති අවොච. ආරාමපාලො අපරභාගෙ කාලං කත්වා තාවතිංසෙසු උප්පජ්ජි, තස්ස සොළසයොජනිකං කනකවිමානං නිබ්බත්ති සත්තසතකූටාගාරපටිමණ්ඩිතං. තං දිස්වා ආයස්මා මහාමොග්ගල්ලානො පුච්ඡි –

1060. ‘‘උච්චමිදං මණිථූණං විමානං, සමන්තතො සොළස යොජනානි;

කූටාගාරා සත්තසතා උළාරා, වෙළුරියථම්භා රුචකත්ථතා සුභා.

1061. ‘‘තත්ථච්ඡසි පිවසි ඛාදසි ච, දිබ්බා ච වීණා පවදන්ති වග්ගුං;

අට්ඨට්ඨකා සික්ඛිතා සාධුරූපා, දිබ්බා ච කඤ්ඤා තිදසචරා උළාරා;

නච්චන්ති ගායන්ති පමොදයන්ති.

1062. ‘‘දෙවිද්ධිපත්තොසි මහානුභාවො…පෙ…

වණ්ණො ච තෙ සබ්බදිසා පභාසතී’’ති.

1063. ‘‘සො දෙවපුත්තො අත්තමනො…පෙ… යස්ස කම්මස්සිදං ඵලං’’.

1064. ‘‘ඵලදායී ඵලං විපුලං ලභති, දදමුජුගතෙසු පසන්නමානසො;

සො හි පමොදති සග්ගගතො තිදිවෙ, අනුභොති ච පුඤ්ඤඵලං විපුලං.

1065. ‘‘තවෙවාහං මහාමුනි, අදාසිං චතුරො ඵලෙ.

1066. ‘‘තස්මා හි ඵලං අලමෙව දාතුං, නිච්චං මනුස්සෙන සුඛත්ථිකෙන;

දිබ්බානි වා පත්ථයතා සුඛානි, මනුස්සසොභග්ගතමිච්ඡතා වා.

1067. ‘‘තෙන මෙතාදිසො වණ්ණො…පෙ…

වණ්ණො ච මෙ සබ්බදිසා පභාසතී’’ති. – සොපිස්ස බ්‍යාකාසි;

1061. තත්ථ අට්ඨට්ඨකාති එකෙකස්මිං කූටාගාරෙ අට්ඨට්ඨකා චතුසට්ඨිපරිමාණා. සාධුරූපාති රූපසම්පත්තියා ච සීලාචාරසම්පත්තියා ච සික්ඛාසම්පත්තියා ච සුන්දරසභාවා. දිබ්බා ච කඤ්ඤාති දෙවච්ඡරායො. තිදසචරාති තිදසෙසු සුඛාචාරා සුඛවිහාරිනියො. උළාරාති උළාරවිභවා.

1064. ඵලදායීති අත්තනා අම්බඵලස්ස දින්නත්තා අත්තානං සන්ධාය වදති. ඵලන්ති පුඤ්ඤඵලං. විපුලන්ති මහන්තං ලභති මනුස්සලොකෙ පතිට්ඨිතොති අධිප්පායො. දදන්ති දදන්තො දානහෙතු. උජුගතෙසූති උජුපටිපන්නෙසු. සග්ගගතොති උප්පජ්ජනවසෙන සග්ගං ගතො, තත්ථාපි තිදිවෙ තාවතිංසභවනෙ අනුභොති ච පුඤ්ඤඵලං විපුලං යථාහං, එවං අඤ්ඤොපීති අත්ථො.

1066. තස්මාති යස්මා චතුන්නං ඵලානං දානමත්තෙන ඊදිසී සම්පත්ති අධිගතා, තස්මා. අලමෙව යුත්තමෙව. නිච්චන්ති සබ්බකාලං. දිබ්බානීති දෙවලොකපරියාපන්නානි. මනුස්සසොභග්ගතන්ති මනුස්සෙසු සුභගභාවං. සෙසං වුත්තනයමෙව.

ඵලදායකවිමානවණ්ණනා නිට්ඨිතා.