7. ගුත්තාථෙරීගාථාවණ්ණනා

ගුත්තෙ යදත්ථං පබ්බජ්ජාතිආදිකා ගුත්තාය ථෙරියා ගාථා. අයම්පි පුරිමබුද්ධෙසු කතාධිකාරා තත්ථ තත්ථ භවෙ විවට්ටූපනිස්සයං කුසලං උපචිනන්තී අනුක්කමෙන සම්භතවිමොක්ඛසම්භාරා හුත්වා, පරිපක්කකුසලමූලා සුගතීසුයෙව සංසරන්තී ඉමස්මිං බුද්ධුප්පාදෙ සාවත්ථියං බ්‍රාහ්මණකුලෙ නිබ්බත්තා, ගුත්තාතිස්සා නාමං අහොසි. සා විඤ්ඤුතං පත්වා උපනිස්සයසම්පත්තියා චොදියමානා ඝරාවාසං ජිගුච්ඡන්තී මාතාපිතරො අනුජානාපෙත්වා මහාපජාපතිගොතමියා සන්තිකෙ පබ්බජි. පබ්බජිත්වා ච විපස්සනං පට්ඨපෙත්වා භාවනං අනුයුඤ්ජන්තියා තස්සා චිත්තං චිරකාලපරිචයෙන බහිද්ධාරම්මණෙ විධාවති, එකග්ගං නාහොසි. සත්ථා දිස්වා තං අනුග්ගණ්හන්තො, ගන්ධකුටියං යථානිසින්නොව ඔභාසං ඵරිත්වා තස්සා ආසන්නෙ ආකාසෙ නිසින්නං විය අත්තානං දස්සෙත්වා ඔවදන්තො –

163. ‘‘ගුත්තෙ යදත්ථං පබ්බජ්ජා, හිත්වා පුත්තං වසුං පියං;

තමෙව අනුබ්‍රූහෙහි, මා චිත්තස්ස වසං ගමි.

164. ‘‘චිත්තෙන වඤ්චිතා සත්තා, මාරස්ස විසයෙ රතා;

අනෙකජාතිසංසාරං, සන්ධාවන්ති අවිද්දසූ.

165. ‘‘කාමාච්ඡන්දඤ්ච බ්‍යාපාදං, සක්කායදිට්ඨිමෙව ච;

සීලබ්බතපරාමාසං, විචිකිච්ඡං ච පඤ්චමං.

166. ‘‘සංයොජනානි එතානි, පජහිත්වාන භික්ඛුනී;

ඔරම්භාගමනීයානි, නයිදං පුනරෙහිසි.

167. ‘‘රාගං මානං අවිජ්ජඤ්ච, උද්ධච්චඤ්ච විවජ්ජිය;

සංයොජනානි ඡෙත්වාන, දුක්ඛස්සන්තං කරිස්සසි.

168. ‘‘ඛෙපෙත්වා ජාතිසංසාරං, පරිඤ්ඤාය පුනබ්භවං;

දිට්ඨෙව ධම්මෙ නිච්ඡාතා, උපසන්තා චරිස්සසී’’ති. – ඉමා ගාථා ආභාසි;

තත්ථ තමෙව අනුබ්‍රූහෙහීති යදත්ථං යස්ස කිලෙසපරිනිබ්බානස්ස ඛන්ධපරිනිබ්බානස්ස ච අත්ථාය. හිත්වා පුත්තං වසුං පියන්ති පියායිතබ්බං ඤාතිපරිවට්ටං භොගක්ඛන්ධඤ්ච හිත්වා මම සාසනෙ පබ්බජ්ජා බ්‍රහ්මචරියවාසො ඉච්ඡිතො, තමෙව වඩ්ඪෙය්‍යාසි සම්පාදෙය්‍යාසි. මා චිත්තස්ස වසං ගමීති දීඝරත්තං රූපාදිආරම්මණවසෙන වඩ්ඪිතස්ස කූටචිත්තස්ස වසං මා ගච්ඡි.

යස්මා චිත්තං නාමෙතං මායූපමං, යෙන වඤ්චිතා අන්ධපුථුජ්ජනා මාරවසානුගා සංසාරං නාතිවත්තන්ති. තෙන වුත්තං ‘‘චිත්තෙන වඤ්චිතා’’තිආදි.

සංයොජනානි එතානීති එතානි ‘‘කාමච්ඡන්දඤ්ච බ්‍යාපාද’’න්තිආදිනා යථාවුත්තානි පඤ්ච බන්ධනට්ඨෙන සංයොජනානි. පජහිත්වානාති අනාගාමිමග්ගෙන සමුච්ඡින්දිත්වා. භික්ඛුනීති තස්සා ආලපනං. ඔරම්භාගමනීයානීති රූපාරූපධාතුතො හෙට්ඨාභාගෙ කාමධාතුයං මනුස්සජීවස්ස හිතානි උපකාරානි තත්ථ පටිසන්ධියා පච්චයභාවතො. ම-කාරො පදසන්ධිකරො. ‘‘ඔරමාගමනීයානී’’ති පාළි, සො එවත්ථො. නයිදං පුනරෙහිසීති ඔරම්භාගියානං සංයොජනානං පහානෙන ඉදං කාමට්ඨානං කාමභවං පටිසන්ධිවසෙන පුන නාගමිස්සසි. ර-කාරො පදසන්ධිකරො. ‘‘ඉත්ථ’’න්ති වා පාළි, ඉත්ථත්තං කාමභවමිච්චෙව අත්ථො.

රාගන්ති රූපරාගඤ්ච අරූපරාගඤ්ච. මානන්ති අග්ගමග්ගවජ්ඣං මානං. අවිජ්ජඤ්ච උද්ධච්චඤ්චාති එත්ථාපි එසෙව නයො. විවජ්ජියාති විපස්සනාය වික්ඛම්භෙත්වා. සංයොජනානි ඡෙත්වානාති එතානි රූපරාගාදීනි පඤ්චුද්ධම්භාගියානි සංයොජනානි අරහත්තමග්ගෙන සමුච්ඡින්දිත්වා. දුක්ඛස්සන්තං කරිස්සසීති සබ්බස්සාපි වට්ටදුක්ඛස්ස පරියන්තං පරියොසානං පාපුණිස්සසි.

ඛෙපෙත්වා ජාතිසංසාරන්ති ජාති සමූලිකසංසාරපවත්තිං පරියොසාපෙත්වා. නිච්ඡාතාති නිත්තණ්හා. උපසන්තාති සබ්බසො කිලෙසානං වූපසමෙන උපසන්තා. සෙසං වුත්තනයමෙව.

එවං සත්ථාරා ඉමාසු ගාථාසු භාසිතාසු ගාථාපරියොසානෙ ථෙරී සහ පටිසම්භිදාහි අරහත්තං පත්වා උදානවසෙන භගවතා භාසිතනියාමෙනෙව ඉමා ගාථා අභාසි. තෙනෙව තා ථෙරියා ගාථා නාම ජාතා.

ගුත්තාථෙරීගාථාවණ්ණනා නිට්ඨිතා.