6. සෙරිණීපෙතිවත්ථුවණ්ණනා

නග්ගා දුබ්බණ්ණරූපාසීති ඉදං සත්ථරි ජෙතවනෙ විහරන්තෙ සෙරිණීපෙතිං ආරබ්භ වුත්තං. කුරුරට්ඨෙ කිර හත්ථිනිපුරෙ සෙරිණී නාම එකා රූපූපජීවිනී අහොසි. තත්ථ ච උපොසථකරණත්ථාය තතො තතො භික්ඛූ සන්නිපතිංසු. පුන මහාභික්ඛුසන්නිපාතො අහොසි. තං දිස්වා මනුස්සා තිලතණ්ඩුලාදිං සප්පිනවනීතමධුආදිඤ්ච බහුං දානූපකරණං සජ්ජෙත්වා මහාදානං පවත්තෙසුං. තෙන ච සමයෙන සා ගණිකා අස්සද්ධා අප්පසන්නා මච්ඡෙරමලපරියුට්ඨිතචිත්තා තෙහි මනුස්සෙහි ‘‘එහි තාව ඉදං දානං අනුමොදාහී’’ති උස්සාහිතාපි ‘‘කිං තෙන මුණ්ඩකානං සමණානං දින්නෙනා’’ති අප්පසාදමෙව නෙසං සම්පවෙදෙසි, කුතො අප්පමත්තකස්ස පරිච්චාගො.

සා අපරෙන සමයෙන කාලං කත්වා අඤ්ඤතරස්ස පච්චන්තනගරස්ස පරිඛාපිට්ඨෙ පෙතී හුත්වා නිබ්බත්ති. අථ හත්ථිනිපුරවාසී අඤ්ඤතරො උපාසකො වණිජ්ජාය තං නගරං ගන්ත්වා රත්තියා පච්චූසසමයෙ පරිඛාපිට්ඨං ගතො තාදිසෙන පයොජනෙන. සා තත්ථ තං දිස්වා සඤ්ජානිත්වා නග්ගා අට්ඨිත්තචමත්තාවසෙසසරීරා අතිවිය බීභච්ඡදස්සනා අවිදූරෙ ඨත්වා අත්තානං දස්සෙසි. සො තං දිස්වා –

464. ‘‘නග්ගා දුබ්බණ්ණරූපාසි, කිසා ධමනිසන්ථතා;

උප්ඵාසුලිකෙ කිසිකෙ, කා නු ත්වං ඉධ තිට්ඨසී’’ති. –

ගාථාය පුච්ඡි. සාපිස්ස –

465. ‘‘අහං භදන්තෙ පෙතීම්හි, දුග්ගතා යමලොකිකා;

පාපකම්මං කරිත්වාන, පෙතලොකං ඉතො ගතා’’ති. –

ගාථාය අත්තානං පකාසෙසි. පුන තෙන –

466. ‘‘කිං නු කායෙන වාචාය, මනසා දුක්කටං කතං;

කිස්සකම්මවිපාකෙන, පෙතලොකං ඉතො ගතා’’ති. –

ගාථාය කතකම්මං පුච්ඡිතා –

467. ‘‘අනාවටෙසු තිත්ථෙසු, විචිනිං අඩ්ඪමාසකං;

සන්තෙසු දෙය්‍යධම්මෙසු, දීපං නාකාසිමත්තනො.

468. ‘‘නදිං උපෙමි තසිතා, රිත්තකා පරිවත්තති;

ඡායං උපෙමි උණ්හෙසු, ආතපො පරිවත්තති.

469. ‘‘අග්ගිවණ්ණො ච මෙ වාතො, ඩහන්තො උපවායති;

එතඤ්ච භන්තෙ අරහාමි, අඤ්ඤඤ්ච පාපකං තතො.

470. ‘‘ගන්ත්වාන හත්ථිනිං පුරං, වජ්ජෙසි මය්හ මාතරං;

‘ධීතා ච තෙ මයා දිට්ඨා, දුග්ගතා යමලොකිකා;

පාපකම්මං කරිත්වාන, පෙතලොකං ඉතො ගතා’.

471. ‘‘අත්ථි මෙ එත්ථ නික්ඛිත්තං, අනක්ඛාතඤ්ච තං මයා;

චත්තාරි සතසහස්සානි, පල්ලඞ්කස්ස ච හෙට්ඨතො.

472. ‘‘තතො මෙ දානං දදතු, තස්සා ච හොතු ජීවිකා;

දානං දත්වා ච මෙ මාතා, දක්ඛිණං අනුදිච්ඡතු;

තදාහං සුඛිතා හෙස්සං, සබ්බකාමසමිද්ධිනී’’ති. –

ඉමාහි ඡහි ගාථාහි අත්තනා කතකම්මඤ්චෙව පුන තෙන අත්තනො කාතබ්බං අත්ථඤ්ච ආචික්ඛි.

467. තත්ථ අනාවටෙසු තිත්ථෙසූති කෙනචි අනිවාරිතෙසු නදීතළාකාදීනං තිත්ථපදෙසෙසු, යත්ථ මනුස්සා න්හායන්ති, උදකකිච්චං කරොන්ති, තාදිසෙසු ඨානෙසු. විචිනිං අඩ්ඪමාසකන්ති ‘‘මනුස්සෙහි ඨපෙත්වා විස්සරිතං අපිනාමෙත්ථ කිඤ්චි ලභෙය්‍ය’’න්ති ලොභාභිභූතා අඩ්ඪමාසකමත්තම්පි විචිනිං ගවෙසිං. අථ වා අනාවටෙසු තිත්ථෙසූති උපසඞ්කමනෙන කෙනචි අනිවාරිතෙසු සත්තානං පයොගාසයසුද්ධියා කාරණභාවෙන තිත්ථභූතෙසු සමණබ්‍රාහ්මණෙසු විජ්ජමානෙසු. විචිනිං අඩ්ඪමාසකන්ති මච්ඡෙරමලපරියුට්ඨිතචිත්තා කස්සචි කිඤ්චි අදෙන්තී අඩ්ඪමාසකම්පි විසෙසෙන චිනිං, න සඤ්චිනිං පුඤ්ඤං. තෙනාහ ‘‘සන්තෙසු දෙය්‍යධම්මෙසු, දීපං නාකාසිමත්තනො’’ති.

468. තසිතාති පිපාසිතා. රිත්තකාති කාකපෙය්‍යා සන්දමානාපි නදී මම පාපකම්මෙන උදකෙන රිත්තා තුච්ඡා වාලිකමත්තා හුත්වා පරිවත්තති. උණ්හෙසූති උණ්හසමයෙසු. ආතපො පරිවත්තතීති ඡායාට්ඨානං මයි උපගතාය ආතපො සම්පජ්ජති.

469-70. අග්ගිවණ්ණොති සම්ඵස්සෙන අග්ගිසදිසො. තෙන වුත්තං ‘‘ඩහන්තො උපවායතී’’ති. එතඤ්ච, භන්තෙ, අරහාමීති, භන්තෙති තං උපාසකං ගරුකාරෙන වදති. භන්තෙ, එතඤ්ච යථාවුත්තං පිපාසාදිදුක්ඛං, අඤ්ඤඤ්ච තතො පාපකං දාරුණං දුක්ඛං අනුභවිතුං අරහාමි තජ්ජස්ස පාපස්ස කතත්තාති අධිප්පායො. වජ්ජෙසීති වදෙය්‍යාසි.

471-72. එත්ථ නික්ඛිත්තං, අනක්ඛාතන්ති ‘‘එත්තකං එත්ථ නික්ඛිත්ත’’න්ති අනාචික්ඛිතං. ඉදානි තස්ස පරිමාණං ඨපිතට්ඨානඤ්ච දස්සෙන්තී ‘‘චත්තාරි සතසහස්සානි, පල්ලඞ්කස්ස ච හෙට්ඨතො’’ති ආහ. තත්ථ පල්ලඞ්කස්සාති පුබ්බෙ අත්තනො සයනපල්ලඞ්කස්ස. තතොති නිහිතධනතො එකදෙසං ගහෙත්වා මමං උද්දිස්ස දානං දෙතු. තස්සාති මය්හං මාතුයා.

එවං තාය පෙතියා වුත්තෙ සො උපාසකො තස්සා වචනං සම්පටිච්ඡිත්වා තත්ථ අත්තනො කරණීයං තීරෙත්වා හත්ථිනිපුරං ගන්ත්වා තස්සා මාතුයා තමත්ථං ආරොචෙසි. තමත්ථං දස්සෙතුං –

473. සාධූති සො පටිස්සුත්වා, ගන්ත්වාන හත්ථිනිං පුරං;

අවොච තස්සා මාතරං –

‘‘ධීතා ච තෙ මයා දිට්ඨා, දුග්ගතා යමලොකිකා;

පාපකම්මං කරිත්වාන, පෙතලොකං ඉතො ගතා.

474. ‘‘සා මං තත්ථ සමාදපෙසි, වජ්ජෙසි මය්හ මාතරං;

‘ධීතා ච තෙ මයා දිට්ඨා, දුග්ගතා යමලොකිකා;

පාපකම්මං කරිත්වාන, පෙතලොකං ඉතො ගතා.

475. ‘‘‘අත්ථි ච මෙ එත්ථ නික්ඛිත්තං, අනක්ඛාතඤ්ච තං මයා;

චත්තාරි සතසහස්සානි, පල්ලඞ්කස්ස ච හෙට්ඨතො.

476. ‘‘‘තතො මෙ දානං දදතු, තස්සා ච හොතු ජීවිකා;

දානං දත්වා ච මෙ මාතා, දක්ඛිණං අනුදිච්ඡතු;

තදාහං සුඛිතා හෙස්සං, සබ්බකාමසමිද්ධිනී’.

477. ‘‘තතො හි සා දානමදා, තස්සා දක්ඛිණමාදිසී;

පෙතී ච සුඛිතා ආසි, තස්සා චාසි සුජීවිකා’’ති. –

සඞ්ගීතිකාරා ආහංසු. තා සුවිඤ්ඤෙය්‍යාව.

තං සුත්වා තස්සා මාතා භික්ඛුසඞ්ඝස්ස දානං දත්වා තස්සා ආදිසි. තෙන සා පටිලද්ධූපකරණසම්පත්තියං ඨිතා මාතු අත්තානං දස්සෙත්වා තං කාරණං ආචික්ඛි, මාතා භික්ඛූනං ආරොචෙසි, භික්ඛූ තං පවත්තිං භගවතො ආරොචෙසුං. භගවා තමත්ථං අට්ඨුප්පත්තිං කත්වා සම්පත්තපරිසාය ධම්මං දෙසෙසි. සා දෙසනා මහාජනස්ස සාත්ථිකා අහොසීති.

සෙරිණීපෙතිවත්ථුවණ්ණනා නිට්ඨිතා.