4. නන්දාපෙතිවත්ථුවණ්ණනා

කාළී දුබ්බණ්ණරූපාසීති ඉදං සත්ථරි ජෙතවනෙ විහරන්තෙ නන්දං නාම පෙතිං ආරබ්භ වුත්තං. සාවත්ථියා කිර අවිදූරෙ අඤ්ඤතරස්මිං ගාමකෙ නන්දිසෙනො නාම උපාසකො අහොසි සද්ධො පසන්නො. භරියා පනස්ස නන්දා නාම අස්සද්ධා අප්පසන්නා මච්ඡරිනී චණ්ඩී ඵරුසවචනා සාමිකෙ අගාරවා අග්ගතිස්සා සස්සුං චොරිවාදෙන අක්කොසති පරිභාසති. සා අපරෙන සමයෙන කාලං කත්වා පෙතයොනියං නිබ්බත්තිත්වා තස්සෙව ගාමස්ස අවිදූරෙ විචරන්තී එකදිවසං නන්දිසෙනස්ස උපාසකස්ස ගාමතො නික්ඛමන්තස්ස අවිදූරෙ අත්තානං දස්සෙසි. සො තං දිස්වා –

168. ‘‘කාළී දුබ්බණ්ණරූපාසි, ඵරුසා භීරුදස්සනා;

පිඞ්ගලාසි කළාරාසි, න තං මඤ්ඤාමි මානුසි’’න්ති. –

ගාථාය අජ්ඣභාසි. තත්ථ කාළීති කාළවණ්ණා, ඣාමඞ්ගාරසදිසො හිස්සා වණ්ණො අහොසි. ඵරුසාති ඛරගත්තා. භීරුදස්සනාති භයානකදස්සනා සප්පටිභයාකාරා. ‘‘භාරුදස්සනා’’ති වා පාඨො, භාරියදස්සනා, දුබ්බණ්ණතාදිනා දුද්දසිකාති අත්ථො. පිඞ්ගලාති පිඞ්ගලලොචනා. කළාරාති කළාරදන්තා. න තං මඤ්ඤාමි මානුසින්ති අහං තං මානුසින්ති න මඤ්ඤාමි, පෙතිමෙව ච තං මඤ්ඤාමීති අධිප්පායො. තං සුත්වා පෙතී අත්තානං පකාසෙන්තී –

169. ‘‘අහං නන්දා නන්දිසෙන, භරියා තෙ පුරෙ අහුං;

පාපකම්මං කරිත්වාන, පෙතලොකං ඉතො ගතා’’ති. –

ගාථමාහ. තත්ථ අහං නන්දා නන්දිසෙනාති සාමි නන්දිසෙන අහං නන්දා නාම. භරියා තෙ පුරෙ අහුන්ති පුරිමජාතියං තුය්හං භරියා අහොසිං. ඉතො පරං –

170. ‘‘කිං නු කායෙන වාචාය, මනසා දුක්කටං කතං;

කිස්ස කම්මවිපාකෙන, පෙතලොකං ඉතො ගතා’’ති. –

තස්ස උපාසකස්ස පුච්ඡා. අථස්ස සා –

171. ‘‘චණ්ඩී ච ඵරුසා චාසිං, තයි චාපි අගාරවා;

තාහං දුරුත්තං වත්වාන, පෙතලොකං ඉතො ගතා’’ති. –

විස්සජ්ජෙසි. පුන සො –

172. ‘‘හන්දුත්තරීයං දදාමි තෙ, ඉමං දුස්සං නිවාසය;

ඉමං දුස්සං නිවාසෙත්වා, එහි නෙස්සාමි තං ඝරං.

173. ‘‘වත්ථඤ්ච අන්නපානඤ්ච, ලච්ඡසි ත්වං ඝරං ගතා;

පුත්තෙ ච තෙ පස්සිස්සසි, සුණිසායො ච දක්ඛසී’’ති. – අථස්ස සා –

174. ‘‘හත්ථෙන හත්ථෙ තෙ දින්නං, න මය්හං උපකප්පති;

භික්ඛූ ච සීලසම්පන්නෙ, වීතරාගෙ බහුස්සුතෙ.

175. ‘‘තප්පෙහි අන්නපානෙන, මම දක්ඛිණමාදිස;

තදාහං සුඛිතා හෙස්සං, සබ්බකාමසමිද්ධිනී’’ති. –

ද්වෙ ගාථා අභාසි. තතො –

176. ‘‘සාධූති සො පටිස්සුත්වා, දානං විපුලමාකිරි;

අන්නං පානං ඛාදනීයං, වත්ථසෙනාසනානි ච;

ඡත්තං ගන්ධඤ්ච මාලඤ්ච, විවිධා ච උපාහනා.

177. ‘‘භික්ඛූ ච සීලසම්පන්නෙ, වීතරාගෙ බහුස්සුතෙ;

තප්පෙත්වා අන්නපානෙන, තස්සා දක්ඛිණමාදිසී.

178. ‘‘සමනන්තරානුද්දිට්ඨෙ, විපාකො උදපජ්ජථ;

භොජනච්ඡාදනපානීයං, දක්ඛිණාය ඉදං ඵලං.

179. ‘‘තතො සුද්ධා සුචිවසනා, කාසිකුත්තමධාරිනී;

විචිත්තවත්ථාභරණා, සාමිකං උපසඞ්කමී’’ති. –

චතස්සො ගාථා සඞ්ගීතිකාරෙහි වුත්තා. තතො පරං –

180. ‘‘අභික්කන්තෙන වණ්ණෙන, යා ත්වං තිට්ඨසි දෙවතෙ;

ඔභාසෙන්තී දිසා සබ්බා, ඔසධී විය තාරකා.

181. ‘‘කෙන තෙතාදිසො වණ්ණො, කෙන තෙ ඉධ මිජ්ඣති;

උප්පජ්ජන්ති ච තෙ භොගා, යෙ කෙචි මනසො පියා.

182. ‘‘පුච්ඡාමි තං දෙවි මහානුභාවෙ, මනුස්සභූතා කිමකාසි පුඤ්ඤං;

කෙනාසි එවං ජලිතානුභාවා, වණ්ණො ච තෙ සබ්බදිසා පභාසතී’’ති.

183. ‘‘අහං නන්දා නන්දිසෙන, භරියා තෙ පුරෙ අහුං;

පාපකම්මං කරිත්වාන, පෙතලොකං ඉතො ගතා.

184. ‘‘තව දින්නෙන දානෙන, මොදාමි අකුතොභයා;

චිරං ජීව ගහපති, සහ සබ්බෙහි ඤාතිභි;

අසොකං විරජං ඛෙමං, ආවාසං වසවත්තිනං.

185. ‘‘ඉධ ධම්මං චරිත්වාන, දානං දත්වා ගහපති;

විනෙය්‍ය මච්ඡෙරමලං සමූලං, අනින්දිතො සග්ගමුපෙහි ඨාන’’න්ති. –

උපාසකස්ස ච පෙතියා ච වචනපටිවචනගාථා.

176. තත්ථ දානං විපුලමාකිරීති උක්ඛිණෙය්‍යඛෙත්තෙ දෙය්‍යධම්මබීජං විප්පකිරන්තො විය මහාදානං පවත්තෙසි. සෙසං අනන්තරවත්ථුසදිසමෙව.

එවං සා අත්තනො දිබ්බසම්පත්තිං තස්සා ච කාරණං නන්දිසෙනස්ස විභාවෙත්වා අත්තනො වසනට්ඨානමෙව ගතා. උපාසකො තං පවත්තිං භික්ඛූනං ආරොචෙසි, භික්ඛූ භගවතො ආරොචෙසුං. භගවා තමත්ථං අට්ඨුප්පත්තිං කත්වා සම්පත්තපරිසාය ධම්මං දෙසෙසි. සා දෙසනා මහාජනස්ස සාත්ථිකා අහොසීති.

නන්දාපෙතිවත්ථුවණ්ණනා නිට්ඨිතා.