සත්තකවණ්ණනා

330. ඉති ඡක්කවසෙන සාමග්ගිරසං දස්සෙත්වා ඉදානි සත්තකවසෙන දස්සෙතුං පුන දෙසනං ආරභි.

තත්ථ සම්පත්තිපටිලාභට්ඨෙන සද්ධාව ධනං සද්ධාධනං. එස නයො සබ්බත්ථ. පඤ්ඤාධනං පනෙත්ථ සබ්බසෙට්ඨං. පඤ්ඤාය හි ඨත්වා තීණි සුචරිතානි පඤ්චසීලානි දසසීලානි පූරෙත්වා සග්ගූපගා හොන්ති, සාවකපාරමීඤාණං, පච්චෙකබොධිඤාණං, සබ්බඤ්ඤුතඤ්ඤාණඤ්ච පටිවිජ්ඣන්ති. ඉමාසං සම්පත්තීනං පටිලාභකාරණතො පඤ්ඤා ‘‘ධන’’න්ති වුත්තා. සත්තපි චෙතානි ලොකියලොකුත්තරමිස්සකානෙව කථිතානි. බොජ්ඣඞ්ගකථා කථිතාව.

සමාධිපරික්ඛාරාති සමාධිපරිවාරා. සම්මාදිට්ඨාදීනි වුත්තත්ථානෙව. ඉමෙපි සත්ත පරික්ඛාරා ලොකියලොකුත්තරාව කථිතා.

අසතං ධම්මා අසන්තා වා ධම්මා ලාමකා ධම්මාති අසද්ධම්මා. විපරියායෙන සද්ධම්මා වෙදිතබ්බා. සෙසමෙත්ථ උත්තානත්ථමෙව. සද්ධම්මෙසු පන සද්ධාදයො සබ්බෙපි විපස්සකස්සෙව කථිතා. තෙසුපි පඤ්ඤා ලොකියලොකුත්තරා. අයං විසෙසො.

සප්පුරිසානං ධම්මාති සප්පුරිසධම්මා. තත්ථ සුත්තගෙය්‍යාදිකං ධම්මං ජානාතීති ධම්මඤ්ඤූ. තස්ස තස්සෙව භාසිතස්ස අත්ථං ජානාතීති අත්ථඤ්ඤූ. ‘‘එත්තකොම්හි සීලෙන සමාධිනා පඤ්ඤායා’’ති එවං අත්තානං ජානාතීති අත්තඤ්ඤූ. පටිග්ගහණපරිභොගෙසු මත්තං ජානාතීති මත්තඤ්ඤූ. අයං කාලො උද්දෙසස්ස, අයං කාලො පරිපුච්ඡාය, අයං කාලො යොගස්ස අධිගමායාති එවං කාලං ජානාතීති කාලඤ්ඤූ. එත්ථ ච පඤ්ච වස්සානි උද්දෙසස්ස කාලො. දස පරිපුච්ඡාය. ඉදං අතිසම්බාධං. දස වස්සානි පන උද්දෙසස්ස කාලො. වීසති පරිපුච්ඡාය. තතො පරං යොගෙ කම්මං කාතබ්බං. අට්ඨවිධං පරිසං ජානාතීති පරිසඤ්ඤූ. සෙවිතබ්බාසෙවිතබ්බං පුග්ගලං ජානාතීති පුග්ගලඤ්ඤූ.

331. නිද්දසවත්ථූනීති නිද්දසාදිවත්ථූනි. නිද්දසො භික්ඛු, නිබ්බීසො, නිත්තිංසො, නිච්චත්තාලීසො, නිප්පඤ්ඤාසො භික්ඛූති එවං වචනකාරණානි. අයං කිර පඤ්හො තිත්ථියසමයෙ උප්පන්නො. තිත්ථියා හි දසවස්සකාලෙ මතං නිගණ්ඨං නිද්දසොති වදන්ති. සො කිර පුන දසවස්සො න හොති. න කෙවලඤ්ච දසවස්සොව. නවවස්සොපි…පෙ… එකවස්සොපි න හොති. එතෙනෙව නයෙන වීසතිවස්සාදිකාලෙපි මතං නිබ්බීසො, නිත්තිංසො, නිච්චත්තාලීසො, නිප්පඤ්ඤාසොති වදන්ති. ආයස්මා ආනන්දො ගාමෙ විචරන්තො තං කථං සුත්වා විහාරං ගන්ත්වා භගවතො ආරොචෙසි. භගවා ආහ –

‘‘න ඉදං, ආනන්ද, තිත්ථියානං අධිවචනං මම සාසනෙ ඛීණාසවස්සෙතං අධිවචනං. ඛීණාසවො හි දසවස්සකාලෙ පරිනිබ්බුතො පුන දසවස්සො න හොති. න කෙවලඤ්ච දසවස්සොව, නවවස්සොපි…පෙ… එකවස්සොපි. න කෙවලඤ්ච එකවස්සොව, දසමාසිකොපි…පෙ… එකමාසිකොපි. එකදිවසිකොපි. එකමුහුත්තොපි න හොති එව. කස්මා? පුන පටිසන්ධියා අභාවා. නිබ්බීසාදීසුපි එසෙව නයො. ඉති භගවා මම සාසනෙ ඛීණාසවස්සෙතං අධිවචන’’න්ති –

වත්වා යෙහි කාරණෙහි සො නිද්දසො හොති, තානි දස්සෙතුං සත්ත නිද්දසවත්ථූනි දෙසෙති. ථෙරොපි තමෙව දෙසනං උද්ධරිත්වා සත්ත නිද්දසවත්ථූනි ඉධාවුසො, භික්ඛු, සික්ඛාසමාදානෙතිආදිමාහ. තත්ථ ඉධාති ඉමස්මිං සාසනෙ. සික්ඛාසමාදානෙ තිබ්බච්ඡන්දො හොතීති සික්ඛත්තයපූරණෙ බහලච්ඡන්දො හොති. ආයතිඤ්ච සික්ඛාසමාදානෙ අවිගතපෙමොති අනාගතෙ පුනදිවසාදීසුපි සික්ඛාපූරණෙ අවිගතපෙමෙන සමන්නාගතො හොති. ධම්මනිසන්තියාති ධම්මනිසාමනාය. විපස්සනායෙතං අධිවචනං. ඉච්ඡාවිනයෙති තණ්හාවිනයනෙ. පටිසල්ලානෙති එකීභාවෙ. වීරියාරම්භෙති කායිකචෙතසිකස්ස වීරියස්ස පූරණෙ. සතිනෙපක්කෙති සතියඤ්චෙව නෙපක්කභාවෙ ච. දිට්ඨිපටිවෙධෙති මග්ගදස්සනෙ. සෙසං සබ්බත්ථ වුත්තනයෙනෙව වෙදිතබ්බං.

සඤ්ඤාසු අසුභානුපස්සනාඤාණෙ සඤ්ඤා අසුභසඤ්ඤා. ආදීනවානුපස්සනාඤාණෙ සඤ්ඤා ආදීනවසඤ්ඤා නාම. සෙසා හෙට්ඨා වුත්තා එව. බලසත්තකවිඤ්ඤාණට්ඨිතිසත්තකපුග්ගලසත්තකානි වුත්තනයානෙව. අප්පහීනට්ඨෙන අනුසයන්තීති අනුසයා. ථාමගතො කාමරාගො කාමරාගානුසයො. එස නයො සබ්බත්ථ. සංයොජනසත්තකං උත්තානත්ථමෙව.